KHẢO SÁT THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ HOẠT TÍNH ỨC CHẾ VI KHUẨN PROPIONIBACTERIUM ACNES GÂY MỤN TRỨNG CÁ CỦA ĐỊA Y USNEA UNDULATA STIRTON (PARMELIACEAE)
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Việt Nam có nguồn địa y phong phú, đa dạng tuy nhiên chưa được quan tâm nghiên cứu đúng mức, đặt biệt là hướng sàng lọc các hoạt chất có khả năng ức chế vi khuẩn gây mụn trứng cá Propionibacterium acnes. Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá hoạt tính kháng vi khuẩn P. acnes của các cao chiết từ địa y Usnea undulata. Phân lập và xác định cấu trúc của một số hợp chất từ cao chiết có hoạt tính. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Địa y U. undulata được thu hái tại tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam. Vi khuẩn P. acnes được phân lập từ mụn trứng cá của bệnh nhân. Các cao chiết được điều chế bằng phương pháp ngâm dầm có hỗ trợ sóng siêu âm. Hoạt tính kháng vi khuẩn được xác định bằng phương pháp khuếch tán trên đĩa thạch và pha loãng vi mô trên đĩa 96 giếng để xác định nồng độ ức chế tối thiểu MIC. Sử dụng các phương pháp sắc ký lớp mỏng, sắc ký cột, kết tinh lại để phân lập hợp chất tinh khiết. Cấu trúc của các hợp chất được xác định bằng các phương pháp phổ nghiệm hiện đại như khối phổ MS, phổ cộng hưởng từ hạt nhân NMR. Kết quả: Cao hexane và acetone ức chế tốt vi khuẩn P. acnes với giá trị MIC là 125μg/mL trong khi cao methanol không có vòng ức chế ở nồng độ 1000 μg/mL. Từ cao hexane và acetone phân lập được bốn hợp chất gồm acid haemathamnolic (1), 7-hydroxyl-5-methoxy-6methylphtalid (2), methyl orsellinat (3) và (+)–(12R)– acid usnic (4). Trong đó hợp chất (1) lần đầu được phân lập từ địa y U. undulata. Kết luận: Nghiên cứu bước đầu đánh dấu khả năng ức chế P. acnes gây mụn trứng cá ở người của địa y U.undulata thu hái tại Việt Nam, hứa hẹn khả năng ứng dụng địa y trong các mỹ phẩm trị mụn.
Từ khóa
địa y, Probionibacterium acnes, Usnea undulata, mụn trứng cá
Chi tiết bài viết
Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Boustie J and Grube M, 2005. Lichens—a promising source of bioactive secondary metabolites. Plant Genet. Resour. 3, 273–87.
3. Boustie J, Tomasi S and Grube M, 2011. Bioactive lichen metabolites: Alpine habitats as an untapped source Phytochem. Rev. 10, 287–307.
4. Eifler-Lima V L, Sperry A, Sinbandhit S, Boustie J, Tomasi S and Schenkel E, 2000. NMR spectral data of salazinic acid isolated from some species of Parmotrema. Magn. Reson. Chem. 38, 472–4.
5. Harper S H and Letcher R M, 1967. Chemistry of Lichen Constituents. Part 1W Haemathamnolic acid : a New β-Orcinol Depside from Pertusaria rhodesiaca Vainio. J. Chem. Soc. 419, 1603–8.
6. Huneck S and Yoshimura I, 1996. Identification of Lichen Substances (Springer).
7. Ingólfsdóttir K, 2002. Molecules of Interest Usnic acid. Phytochemistry 61, 729–36.
8. Karadag A S, Aslan Kayıran M, Wu C Y, Chen W and Parish L C, 2021. Antibiotic resistance in acne: changes, consequences and concerns. J. Eur. Acad. Dermatology Venereol. 35, 73–8.
9. Luong T M N, Moon J K, Kim J H, Shibamoto T and Ahn Y J, 2012. Growth-inhibiting effects of Paeonia lactiflora root steam distillate constituents and structurally related compounds on human intestinal bacteria. World J. Microbiol. Biotechnol. 28, 1575–83.
10. Ranković B, 2015. Lichen secondary metabolites, Bioactive Properties and Pharmaceutical Potential, ed R Branislav (Springer).
11. Rodrigo Lucarini, 2012. Antimycobacterial activity of Usnea steineri and its major constituent (+)-usnic acid. African J. Biotechnol. 11, 4636–9.
12. Sinha P, Srivastava S, Mishra N and Yadav N P, 2014. New Perspectives on Antiacne Plant Drugs: Contribution to Modern Therapeutics. Biomed Res. Int. 2014, 1–19.
13. Van Nguyen K, Duong T H, Nguyen K P P, Sangvichien E, Wonganan P and Chavasiri W, 2018. Chemical constituents of the lichen Usnea baileyi (Stirt.) Zahlbr. Tetrahedron Lett. 59, 1348–51.