ĐẶC ĐIỂM TÌNH CHÍ THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN Ở BỆNH NHÂN CAO TUỔI TẠI BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN THÀNH PHỐ HUẾ
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Các thay đổi về tình chí theo Y học cổ truyền có ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe và khả năng phục hồi của người cao tuổi, tuy nhiên các nghiên cứu đánh giá cụ thể về vấn đề này tại Việt Nam hiện vẫn còn hạn chế. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả một số đặc điểm chung và đặc điểm về tình chí theo Y học cổ truyền ở người cao tuổi. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang trên 180 bệnh nhân cao tuổi đang điều trị tại Bệnh viện Y học cổ truyền thành phố Huế từ tháng 10/2025 đến 01/2026, sử dụng bộ câu hỏi cảm xúc đa chiều (Multidimensional Emotion Questionnaire - MEQ). Kết quả: Tỷ lệ người cao tuổi có 2 bệnh mạn tính mắc kèm trở lên là 25,0%. Tình chí vui vẻ với tần suất 1 lần/ngày chiếm 45,6%, cường độ trung bình 69,4%, thời gian kéo dài từ 11-60 phút chiếm 67,2% và khả năng điều chỉnh ở mức trung bình chiếm 63,3%. Các loại tình chí khác chủ yếu xuất hiện với tần suất và cường độ thấp, thời gian ngắn và dễ điều chỉnh. Điểm giận dữ cao hơn ở nhóm 60-69 tuổi; điểm vui vẻ cao hơn ở nhóm có thu nhập riêng; điểm buồn rầu cao hơn ở nhóm không tham gia luyện tập thể dục thể thao (p<0,05); điểm sợ hãi cao hơn ở nhóm nữ giới (p<0,05) và mắc kèm ≥2 bệnh mạn tính (p<0,001). Kết luận: Có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về điểm giận dữ, vui vẻ, sợ hãi, buồn rầu giữa các nhóm tuổi, giới, thu nhập riêng, hoạt động thể lực và bệnh mạn tính mắc kèm.
Từ khóa
Tình chí, người cao tuổi, y học cổ truyền
Chi tiết bài viết
Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Bộ môn Lão khoa, Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh. Hội chứng lão hóa. Nhà xuất bản Y học. 2024.
3. Kunzmann U., Kappes C., and Wrosch C. Emotional aging: a discrete emotions perspective. Front. Psychol. 2014.5:380, doi: 10.3389/fpsyg.2014.00380.
4. Charles S., and Carstensen L.L. Social and Emotional Aging. Annu Rev Psychol. 2010.61, 383409, doi: 10.1146/annurev.psych.093008.100448.
5. 刘红宁, 申寻兵. 中医心里学. 中国中医药出版社, 北京. 2018.
6. Bộ môn Y học cổ truyền cơ sở, Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh. Lý luận cơ bản Y học cổ truyền. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. 2023. 336-338.
7. Bộ môn Nội khoa Đông Y. Bệnh học và điều trị lão khoa kết hợp Đông Tây y. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. 2024.
8. Klonsky E.D., Sarah E.V., Anita S.H., and Greg H. The Multidimensional Emotion Questionnaire (MEQ): Rationale and Initial Psychometric Properties. J Psychopathol Behav Assess. 2019. 41, 409-424, https://doi.org/10.1007/s10862-019-09741-2.
9. Raharjanti N.W., Wiguna T., Purwadianto A., Soemantri D., Indriatmi W., Poerwandari E.K., et al. Translation, adaptation, validity and reliability of Multidimensional Emotion Questionnaire for Indonesian forensic psychiatry context. Heliyon. 2023. 9(3), e13787, doi: 10.1016/j.heliyon.2023.e13787.
10. Đoàn Vương Diễm Khánh, Hồ Ngọc Minh Châu, Ngô Thị Vân, Phan Thị Bảo Nga và Nguyễn Thị Hồng Phấn. Tình hình luyện tập thể dục thể thao, tham gia công tác xã hội và chất lượng cuộc sống ở người cao tuổi tại phường Trường An, thành phố Huế năm 2016. Tạp chí Y Dược học (Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế). 2019.9(2), 60-67.
11. Phan Thị Nguyên Hằng. Đánh giá chất lượng cuộc sống của người bệnh cao tuổi tại khoa Nội tổng hợp – Lão khoa Bệnh viện Trung ương Huế năm 2019. Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế. 2020.
12. Lê Thị Hợi. Hoạt động cộng đồng của người cao tuổi ở phường Đông Sơn, thành phố Thanh Hóa. Tạp chí khoa học Trường Đại học Hồng Đức. 2018.(37), 66.
13. Châu Văn Hảo. Nghiên cứu tỷ lệ, đặc điểm lâm sàng trầm cảm theo Y học cổ truyền và một số yếu tố liên quan ở người cao tuổi. Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế.2024. 51.
14. Hai Minh Vu, Long Hoang Nguyen, Tung Hoang Tran, Kiet Tuan Huy Pham, Hai Thanh Phan, Hieu Ngoc Nguyen, et al. Effects of Chronic Comorbidities on the health - Related quality of life among older patients after falls in Vietnamese hospitals. Public Health. 2019. 16(19), 3623, doi: 10.3390/ijerph16193623.
15. Dbra T., Jordi Q., and Maxime T. Emotion in everyday life. Plos one. 2015.10(12), doi: 10.1371/journal.pone.0145450.
16. Daisy A.B., Jaime J.C., David H.Z., and Gregory R.S.L. Emotion dynamics across adulthood in everyday life: Older Adults Are More emotionally stable and better at regulating desires. Emotion. 2021.21(3), 453-464, doi: 10.1037/emo0000734
17. Pasquale L.M., Giulia P., Adolfo D.C., Irene C., Nicola M., Rocco P., et al. The effect of aging and emotions on time processing. Aging clinical and experimental research. 2023.35, 27832795, doi: 10.1007/s40520-023-02563-z.
18. Susan C., and Laura L.C. Social and Emotional Aging. Annu Rev Psychol. 2010.61, 383-409, doi: 10.1146/annurev.psych.093008.100448.
19. Matthew A.K. Experienced well-being rises with income, even above $75.000 per year. Proceedings of the National Academy of Sciences. 2021.118(4), 4, doi: https://doi.org/10.1073/pnas.2016976118.
20. Lưu Quốc Hương. Đánh giá chất lượng cuộc sống ở người dân đã mắc Covid-19 và các yếu tố liên quan tại huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng. Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế. 2023.
21. Eugenia M. Emotions of Women and Men – Similarities – Differences – Development. The new educational review. 2007.12(2), 169-183.