ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG SAI HÌNH XƯƠNG HẠNG III Ở TRẺ EM TỪ 7 ĐẾN 12 TUỔI TẠI BỆNH VIỆN RĂNG HÀM MẶT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Phạm Thị Ngọc Hạnh1, Lê Nguyên Lâm2, , Trương Quang Toàn1
1 Bệnh viện Răng Hàm Mặt Thành phố Hồ Chí Minh
2 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Sai hình xương hạng III là một thách thức lớn trong chỉnh nha, ảnh hưởng đến thẩm mỹ, chức năng và cần thiết can thiệp sớm ngay trong giai đoạn tăng trưởng. Xác định rõ các đặc trưng lâm sàng và cận lâm sàng tạo nền tảng cho bác sĩ lâm sàng tối ưu hóa kế hoạch điều trị. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng sai hình xương hạng III ở trẻ em tại Bệnh viện Răng Hàm Mặt Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025-2026. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 32 trẻ em từ 7-12 tuổi được chẩn đoán sai hình xương hạng III đến khám và điều trị tại khoa Chỉnh hình răng mặt, Bệnh viện Răng Hàm Mặt Thành phố Hồ Chí Minh từ tháng 05/2025 tới tháng 05/2026. Đặc điểm lâm sàng thu thập qua khám ngoài mặt và trong miệng. Đặc điểm cận lâm sàng gồm các chỉ số xương, răng và mô mềm được đo đạc, phân tích trên phim đo sọ nghiêng bằng phần mềm AudaxCeph. Kết quả: Mẫu nghiên cứu có độ tuổi trung bình là 8,97±0,93 tuổi; tỷ lệ nam, nữ bằng nhau (50%). 96,9% bệnh nhân có nét mặt thẳng cân xứng, 71,9% có nét mặt nghiêng thẳng. Tình trạng cắn chéo răng trước chiếm 100%, cắn chéo răng sau chiếm 15,6%. Trên phim sọ nghiêng, sai hình xương chủ yếu do lùi hàm trên (SNA 79,90±2,93°), nhô hàm dưới (SNB 81,87±3,40°), góc ANB trung bình là -1,98±1,41°, trị số Wits là -7,39±1,81mm. Răng cửa trên nghiêng về phía môi (U1/SN 106,22±6,08°), răng cửa dưới nghiêng về phía lưỡi (L1/MP 86,42±6,75°). Về mô mềm, môi trên lùi (Ls-E -2,97±2,42mm), môi dưới nhô ra trước (Li-E 1,07±1,86mm). Kết luận: Bản chất sai hình xương hạng III chủ yếu do sự kết hợp giữa lùi xương hàm trên và nhô xương hàm dưới, kéo theo cơ chế bù trừ tự nhiên của trục răng cửa và sự thiếu hài hòa của mô mềm vùng môi. 

Chi tiết bài viết

Thông tin về tác giả

Lê Nguyên Lâm, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Phó trưởng khoa Răng Hàm Mặt- Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Tài liệu tham khảo

1. Đống Khắc Thẩm, Phan Thị Xuân Lan, Mai Thị Thu Thảo, Hồ Thi Thùy Trang. Chỉnh hình răng mặt: Kiến thức cơ bản và điều trị dự phòng. Nhà xuất bản Y học Thành phố Hồ Chí Minh. 2004.
2. Quách Thị Thúy Lan. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, X-quang và đánh giá kết quả điều trị lệch lạc khớp cắn loại III Angle bằng hệ thống mắc cài MBT. Đại học Y Hà Nội. 2016.
3. Võ Thị Thúy Hồng. Chỉnh hình răng mặt cơ bản. Nhà xuất bản Y học. 2014.
4. Cao Vũ Trúc Anh, Trịnh Minh Trí, Trần Thị Phương Đan, Lữ Thị Cẩm Bình. Sự thay đổi xương hàm sau điều trị chỉnh hình can thiệp sai khớp cắn hạng III bằng khí cụ facemask kết hợp với Quad Helix ở trẻ 7-14 tuổi. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2024. 81, 87-93, https://doi.org/10.58490/ctump.2024i81.3040.
5. Cù Hoàng Anh, Lê Thị Thu Hải, Nguyễn Thanh Huyền, Trần Ngọc Quảng Phi. Nghiên cứu đặc điểm hình thái sọ mặt phân tích trên phim sọ nghiêng của nhóm người Việt Nam trưởng thành biểu hiện sai khớp cắn hạng III trầm trọng do xương. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023. 528 (2), 249-254, https://doi.org/10.51298/vmj.v528i2.6125.
6. Nguyễn Thu Hà, Lê Văn Sơn. Đặc điểm lâm sàng và phim sọ nghiêng của bệnh nhân sai hình xương loại III đã chỉnh nha trước phẫu thuật. Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh. 2016. 20(2), 49-54.
7. Lý Khả Thanh, Lê Nguyên Lâm, Mã Ngọc Hạnh, Trịnh Hoàng Dương, Huỳnh Anh Khoa, Đỗ Thị Thảo. Đặc điểm lâm sàng sai khớp cắn hạng III xương ở bệnh nhân đang tăng trưởng được điều trị bằng facemask. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2024. 70, 55-60, https://doi.org/10.58490/ctump.2024i70.1771
8. Proffit W.R., Fields H., Larson B., Sarver D.M. Contemporary orthodontics 6th edition. Elsevier. 2019.
9. Bùi Huỳnh Anh, Bùi Đăng Quốc Thái, Lê Trung Chánh, Ngô Thị Quỳnh Lan, Lê Huy Thục Mỹ. Kết quả điều trị bệnh nhân hạng III xương với khí cụ facemask kết hợp với ốc nong nhanh. Tạp chí Y học Việt Nam. 2025. 550(3), 382-387, https://doi.org/10.51298/vmj.v550i3.14411.
10. Lauren E. Hagel. Facemask Therapy: Outcomes and Assessing the Need for Subsequent Treatment. University of Washington. 2022.