MỐI LIÊN QUAN GIỮA CHỈ SỐ NHÂN TRẮC, THỂ TÍCH TRUNG BÌNH HỒNG CẦU CỦA MẸ VỚI VÀNG DA SƠ SINH DO TĂNG BILIRUBIN GIÁN TIẾP
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Vàng da tăng bilirubin gián tiếp ở trẻ sơ sinh là tình trạng thường gặp, có thể gây biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Mục tiêu nghiên cứu: 1. Mô tả đặc điểm lâm sàng của vàng da sơ sinh do tăng bilirubin gián tiếp; 2. Khảo sát mối liên quan với chỉ số nhân trắc, thể tích trung bình hồng cầu của mẹ. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích trên 220 trẻ sơ sinh được chẩn đoán vàng da tăng bilirubin gián tiếp tại Bệnh viện Phụ sản Thành phố Cần Thơ từ 2024-2026. Kết quả: Trẻ nam chiếm 51,4%, trẻ đủ tháng 55,9%, đủ cân 67,3%, sinh mổ 69,1%. Vàng da theo Kramer chủ yếu vùng 4 (67,3%), khởi phát >48 giờ (73,2%), thời gian vàng da <7 ngày (90,5%). Cân nặng mẹ <45 kg, chiều cao <155 cm, BMI <18,5 kg/m² và MCV <80 fL liên quan với vàng da khởi phát ≤48 giờ. Cân nặng mẹ <45 kg và MCV <80 fL liên quan với vàng da kéo dài ≥7 ngày. Trong mô hình đa biến, sau hiệu chỉnh BMI và tuổi thai, MCV mẹ <80 fL vẫn liên quan độc lập với vàng da khởi phát ≤48 giờ (aOR=2,80; p=0,015). Kết luận: Thể trạng thấp bé, nhẹ cân và MCV thấp của mẹ liên quan với vàng da khởi phát ≤48 giờ và/hoặc kéo dài ≥7 ngày ở trẻ sơ sinh VDTBGT. MCV mẹ <80 fL vẫn liên quan độc lập với vàng da khởi phát ≤48 giờ sau hiệu chỉnh BMI và tuổi thai. Trong bối cảnh đã loại trừ thiếu sắt ở mẹ, MCV thấp gợi ý tình trạng hồng cầu nhỏ cần được quan tâm, trong đó có thể bao gồm các nguyên nhân liên quan bệnh lý hemoglobin. Do đó, MCV mẹ <80 fL có thể hỗ trợ nhận diện nhóm trẻ cần theo dõi sát hơn và định hướng đánh giá nguyên nhân huyết học khi phù hợp.
Từ khóa
Vàng da sơ sinh do tăng bilirubin gián tiếp, chỉ số nhân trắc, thể tích trung bình hồng cầu, yếu tố mẹ
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Kemper A. R., Newman T. B., Slaughter J.L., Maisels M.J., Watchko J.F. et al. Clinical Practice Guideline Revision: Management of Hyperbilirubinemia in the Newborn Infant 35 or More Weeks of Gestation. American Academy of Pediatrics. 2022. 150(3), https://doi.org/10.1542/peds.2022-058859.
3. Diala U. M., Usman F., Appiah D., Hassan L., Ogundele T. et al. Global Prevalence of Severe Neonatal Jaundice among Hospital Admissions: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Clinical Medicine. 2022. 12(11), 3738, https://doi.org/10.3390/jcm12113738
4. Đặng Thị Hồng Thiện, Ngô Minh Thắng. Khảo sát một số đặc điểm liên quan đến bệnh Thalassemia ở phụ nữ có thai đến khám tại trung tâm chẩn đoán trước sinh Bệnh viện Phụ sản Trung Ương năm 2015. Tạp chí Phụ sản. 2016. 14(1), 14-18, https://doi.org/10.46755/vjog.2016.1.656.
5. World Health Organization. Newborn Health: Guidelines Approved by the WHO Guidelines Review Committee. World Health Organization. 2017.
6. Nguyễn Thị Thanh Bình, Trần Thị Phương Thảo, Phan Hùng Việt. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của vàng da tăng bilirubin gián tiếp ở trẻ sơ sinh. Tạp chí Y dược họcTrường Đại học Y dược Huế. 2017. 7(1), 84-89, https://doi.org/10.34071/jmp.2017.1.13.
7. Đỗ Thị Bích Quyên, Nguyễn Thị Kim Nhi, Nguyễn Tấn Tài, et al. Khảo sát các yếu tố nguy cơ và kết quả điều trị vàng da tăng bilirubin gián tiếp ở trẻ sơ sinh tại Bệnh viện Chuyên khoa sản nhi Sóc Trăng năm 2024-2025. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2025. 87, 46-52, https://doi.org/10.58490/ctump.2025i87.3570.
8. Nguyễn Thị Thanh Bình, Phạm Thị Ny, Nguyễn Thị Thuý Lan. Nghiên cứu một số yếu tố liên quan từ mẹ và con đến vàng da tăng bilirubin gián tiếp ở trẻ sơ sinh tại đơn vị nhi sơ sinh Bệnh viện Trường Đại học Y dược Huế. Tạp chí Y học Việt Nam. 2022. 516(2), 108-114, https://doi.org/10.51298/vmj.v516i2.3052.
9. Nguyễn Minh Nguyệt, Tô Minh Mạnh, Lương Thị Thuyết. Đánh giá kết quả điều trị vàng da tăng bilirubin tự do bằng đèn chiếu hai mặt tại Bệnh viện Nhi Thái Bình. Tạp chí Y dược Thái Bình. 2022. 1(3), 14-18.
10. Liang Y., Liang Z., Zhong J., Yue R., Jiang X. Dose-response relationship between oxytoxcin exposure during labor induction and neonatal hyperbilirubinemia. Frontiers in Pediatrics. 2025. 13, https://doi.org/10.3389/fped.2025.1714769.
11. Jiang N., Qian L., Lin G., Zhang Y., Hong S. et al. Maternal blood parameters and risk of neonatal pathological jaundice: a retrospective study. Scientific Reports. 2023. 13(2627), https://doi.org/10.1038/s41598-023-28254-3.
12. Lê Yến Ly, Nguyễn Thị Kiều Nhi, Nguyễn Thị Thu Ba. Nghiên cứu đặc điểm huyết đồ ở trẻ sơ sinh vàng da tăng bilirubin gián tiếp tại khoa sơ sinh Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ 2020-2021. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2021. 42, 3-7.