GIÁ TRỊ CỦA D-DIMER VÀ CÁC THANG ĐIỂM NEWS2, PSI, CURB-65 TRONG CHẨN ĐOÁN MỨC ĐỘ NẶNG, TIÊN LƯỢNG TỬ VONG 30 NGÀY Ở BỆNH NHÂN VIÊM PHỔI MẮC PHẢI CỘNG ĐỒNG
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Viêm phổi mắc phải cộng đồng là nguyên nhân nhập viện và tử vong hàng đầu. Việc chẩn đoán sớm, đánh giá chính xác mức độ nặng để quyết định nơi điều trị ban đầu có ý nghĩa quan trọng. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả và phân tích giá trị của D-dimer và các thang điểm NEWS2, PSI, CURB-65 trong chẩn đoán mức độ nặng và tiên lượng tử vong 30 ngày ở bệnh nhân viêm phổi mắc phải cộng đồng. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu thuần tập quan sát tiến cứu bệnh nhân chẩn đoán viêm phổi mắc phải cộng đồng tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ từ năm 2024 đến 2026. Khả năng ứng dụng của các biến số được đánh giá qua diện tích dưới đường cong (AUC), tỷ số chênh chuẩn hóa (SOR), độ tương thích và sai số dự báo (Brier score). Kết quả: Trong chẩn đoán mức độ nặng, NEWS2 có AUC cao nhất (0,902) và Brier score thấp nhất (0,088). Đối với tiên lượng tử vong 30 ngày, PSI có AUC cao nhất (0,881) và Brier score thấp nhất (0,129). Phân tích hồi quy logistic đơn biến cho thấy NEWS2 có mức độ liên quan cao nhất với chẩn đoán mức độ nặng (SOR = 8,27) và D-dimer có mức độ liên quan mạnh nhất với tử vong 30 ngày (SOR = 10,41). Tất cả các thang điểm và D-Dimer đều có độ tương thích tốt với thực tế. Kết luận: NEWS2 là hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả cho chẩn đoán mức độ nặng. Trong tiên lượng tử vong 30 ngày, PSI nên được sử dụng để phân tầng nguy cơ, trong khi D-dimer có thể đóng vai trò như một dấu ấn sinh học tiềm năng hỗ trợ đánh giá tiên lượng.
Từ khóa
Viêm phổi mắc phải cộng đồng, D-dimer, NEWS2, PSI, CURB-65
Chi tiết bài viết
Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Ngô Quý Châu. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở người lớn (Bản cập nhật năm 2025). Nhà xuất bản Y học. 2025. 11.
3. Zhang Q., Liu Y., Tong C., Zhang L., Li R., et al. Coagulation Parameters in Elderly Patients with Severe Pneumonia: Correlation with Disease Severity and Prognosis. Infection and Drug Resistance. 2025. 18, 341-350, doi.org/10.2147/IDR.S497755.
4. Tajarernmuang P., Sanwirat P., Inchai J., Phinyo P., Limsukon A. The National Early Warning Score 2(NEWS2) to Predict Early Progression to Severe Community-Acquired Pneumonia. Tropical medicine and infectious disease. 2023. 8(2), 68, doi.org/10.3390/tropicalmed8020068.
5. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Evidence review for prognostic accuracy of NEWS2 and PEWS in people with community-acquired pneumonia: Pneumonia: diagnosis and management: Evidence review K. NICE. 2025.
6. Nguyễn Thị Pháp, Phan Vũ Nguyên. So sánh giá trị tiên lượng tử vong 30 ngày theo tiêu chuẩn phụ viêm phổi nặng ATS/IDSA, thang điểm CURB-65 và PSI ở bệnh nhân viêm phổi mắc phải cộng đồng tại bệnh viện Phạm Ngọc Thạch. Tạp Chí Y học Việt Nam. 2024. 545(1), 135-139, doi.org/10.51298/vmj.v545i1.12138.
7. Fine M.J., Auble T.E., Yealy D.M., Hanusa B.H., Weissfeld L.A., et al. A prediction rule to identify low-risk patients with community-acquired pneumonia. The New England Journal of Medicine. 1997. 336(4), 243-250, doi.org/10.1056/NEJM199701233360402.
8. Lim W.S., van der Eerden M.M., Laing R., Boersma W.G., Karalus N., et al. Defining community acquired pneumonia severity on presentation to hospital: an international derivation and validation study. Thorax. 2003. 58(5), 377-382, doi.org/10.1136/thorax.58.5.377.
9. Yang C., Zeng H.H., Huang J., Zhang Q., Lin K. Predictive roles of D-dimer for mortality of patients with community-acquired pneumonia: a systematic review and meta-analysis. Jornal Brasileiro de Pneumologia. 2021. 47(6), e20210072, doi.org/10.36416/1806-3756/e20210072.
10. Đỗ Thanh Hòa, Lê Đức Giang. Giá trị của thang điểm NEWS và NEWS-L trong dự đoán tử vong 30 ngày ở bệnh nhân viêm phổi cộng đồng nhập viện cấp cứu. Tạp chí y dược lâm sàng 108. 2025. 20(7), 41-46, doi.org/10.52389/ydls.v20i7.2851.