NGHIÊN CỨU TỶ LỆ VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN THẤT BẠI ĐIỀU TRỊ SỚM Ở BỆNH NHÂN VIÊM PHỔI CỘNG ĐỒNG NHẬP VIỆN
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Thất bại điều trị trong viêm phổi cộng đồng đặc biệt là thất bại điều trị sớm chiếm tới 60-80% trong các trường hợp. Nhận diện sớm các trường hợp này là cơ sở để can thiệp hiệu quả, giúp giảm biến chứng và chi phí điều trị. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ và một số yếu tố liên quan đến thất bại điều trị sớm ở bệnh nhân viêm phổi cộng đồng nhập viện. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu ngẫu nhiên 203 bệnh nhân được chẩn đoán viêm phổi cộng đồng nhập viện điều trị tại khoa nội Hô hấp Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ từ tháng 7/2024 đến tháng 1/2026. Kết quả: Nữ giới chiếm đa số với tỷ lệ 54,2%, nhóm tuổi ≥ 65 chiếm 75,4%, các bệnh lý nền thường gặp nhất là tăng huyết áp (79,3%), đái tháo đường (47,8%) và bệnh phổi mạn (33,5%). Tỷ lệ thất bại điều trị sớm ở bệnh nhân viêm phổi cộng đồng nhập viện là 26,6%. Phân tích hồi quy logistic đa biến cho thấy các yếu tố liên quan độc lập với thất bại điều trị sớm bao gồm: thâm nhiễm đa thùy phổi (OR=4,990; 95% CI: 1,99-12,49), ho đàm (OR=4,401; 95% CI: 1,48-13,03), tràn dịch màng phổi (OR=3,248; 95% CI: 1,48-7,10) và sốt (OR=2,492; 95% CI: 1,165,35). Bệnh nhân có phân tầng nguy cơ cao theo thang điểm PSI hoặc CURB-65 (PSI ≥ IV hoặc CURB-65 ≥ 3) có liên quan đến thất bại điều trị sớm. Kết luận: Tỷ lệ thất bại điều trị sớm ở bệnh nhân viêm phổi cộng đồng là 26,6%. Các yếu tố liên quan độc lập gồm: thâm nhiễm đa thùy phổi, ho đàm, tràn dịch màng phổi và sốt. Ngoài ra, nhóm bệnh nhân có thang điểm phân tầng nguy cơ mức cao với PSI ≥ IV hoặc CURB-65 ≥ 3 cũng được ghi nhận có mối liên quan đến thất bại điều trị sớm.
Từ khóa
Viêm phổi cộng đồng, thất bại điều trị sớm, yếu tố liên quan độc lập.
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Bộ Y tế. Niên giám thống kê y tế 2019-2020. 2020. https://www.niengiamthongke.net/ni%C3%AAn-gi%C3%A1m-y-t%E1%BA%BF.
3. Metlay J. P., Waterer, G. W., Long, A. C., Anzueto, A. Diagnosis and Treatment of Adults with Community-acquired Pneumonia. An Official Clinical Practice Guideline of the American Thoracic Society and Infectious Diseases Society of America. Am J Respir Crit Care Med. 2019.200 (7), e45 e67. DOI: 10.1164/rccm.201908-1581ST.
4. Aliberti S., Amir, A., Peyrani, P., Mirsaeidi, M. Incidence, etiology, timing, and risk factors for clinical failure in hospitalized patients with community-acquired pneumonia. Chest. 2008.134 (5), 955-962. DOI: 10.1378/chest.08-0334.
5. Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở người lớn (Ban hành kèm theo Quyết định số 4815/QĐ-BYT). Bộ Y tế. 2020.
6. Nguyễn Thanh Nam. Yếu tố nguy cơ, kết quả điều trị và vai trò chẩn đoán của nội soi phế quản ống mềm ở bệnh nhân viêm phổi cộng đồng không đáp ứng điều trị. Trường Đại học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh; 2020.
7. Rosón B., Carratalà, J., Fernández-Sabé, N., Tubau, F. Causes and factors associated with early failure in hospitalized patients with community-acquired pneumonia. Arch Intern Med. 2004.164 (5). 502-508. DOI: 10.1001/archinte.164.5.502.
8. Trịnh Lê Hoàng Nguyên, Cao Thị Mỹ Thúy. Đánh giá mức độ nặng và phân tích kết cục điều trị ở bệnh nhân viêm phổi cộng đồng qua một số thang điểm tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ năm 2022-2023. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2024.71 (1), 110-117. DOI: 10.58490/ctump.2024i71.2325.
9. Lê Văn Thêm. Đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân viêm phổi mắc phải tại cộng đồng điều trị ở Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn. Tạp chí Y học Việt Nam. 2022.512 (2), 113-117. DOI: 10.51298/vmj.v512i2.2286.
10. Đoàn Nguyễn Trà My, Vũ Văn Giáp, Nguyễn Huỳnh Phương Anh, Đỗ Văn Thành. Khảo sát việc điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng trên bệnh nhân nội trú tại Bệnh viện Bạch Mai từ 10/2022 đến 06/2023. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023.530 (1B). DOI: 10.51298/vmj.v530i1B.6686.
11. Nguyễn Thiên Dung, Nguyễn Như Hồ. Đặc điểm bệnh nhân và vi khuẩn gây viêm phổi cộng đồng tại Bệnh viện Nguyễn Trãi, thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh. 2020.24 (6), 34-41
12. Martin-Loeches I., Reyes, L. F., Rodriguez, A. Severe community-acquired pneumonia (sCAP): advances in management and future directions. Thorax. 2025.80 (8), 565-575. DOI: 10.1136/thorax 2024-222296.
13. Cillóniz Catia, Videla, Alejandro, Pericàs, Juan. Identifying predictors of treatment failure with community-acquired pneumonia: an update. Expert Review of Anti-infective Therapy. 2025.23. https://doi.org/10.1080/14787210.2025.2527972.
14. Ito A., Ishida, T. Diagnostic markers for community-acquired pneumonia. Ann Transl Med. 2020.8 (9), 609. DOI: 10.21037/atm.2020.02.182.