GIÁ TRỊ CỦA CÁC CHỈ SỐ HỒNG CẦU TRONG PHÂN BIỆT THIẾU MÁU THIẾU SẮT VÀ THALASSEMIA THỂ NHẸ TẠI BỆNH VIỆN QUỐC TẾ PHƯƠNG CHÂU NĂM 2024-2025
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Thiếu máu thiếu sắt và thalassemia thể nhẹ là hai nguyên nhân phổ biến gây thiếu máu, nhưng khác nhau về cơ chế bệnh sinh và điều trị. Chẩn đoán phân biệt hai bệnh này dựa vào các chỉ số hồng cầu: MCV, MCH, RDW, CHr, M/H ratio. Việc phân biệt chính xác giúp tối ưu hóa điều trị. Mục tiêu nghiên cứu: 1. Mô tả đặc điểm tổng phân tích tế bào máu ngoại vi thiếu máu thiếu sắt và thalassemia thể nhẹ; 2. Xác định giá trị điểm cắt, độ nhạy, độ đặc hiệu, giá trị tiên đoán âm, giá trị tiên đoán dương của các chỉ số CHr, M/H ratio, MCH và RDW trong phân biệt thiếu máu thiếu sắt và thalassemia thể nhẹ. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 51 bệnh nhân TMTS và 53 bệnh nhân thalassemia thể nhẹ được chẩn đoán và điều trị tại Bệnh viện Quốc tế Phương Châu từ năm 2024 đến năm 2025. Kết quả: Nhóm thiếu máu thiếu sắt có RBC, HGB, HCT, MCH, MCHC, Ferritin thấp hơn và RDW cao hơn nhóm thalassemia thể nhẹ (p<0,05). Trong chẩn đoán phân biệt thiếu máu thiếu sắt và thalassemia thể nhẹ, M/H ratio là chỉ số có giá trị chẩn đoán cao nhất (AUC=0,83), với điểm cắt 1,57 cho độ nhạy 84% và độ đặc hiệu 75%. RDW cho giá trị chẩn đoán mức trung bình (AUC=0,74), trong khi MCH, CHr tuy có khả năng phân biệt hạn chế hơn (AUC lần lượt 0,72 và 0,68) nhưng đạt độ nhạy rất cao (90,6% và 96,2%), phù hợp trong sàng lọc thiếu máu thiếu sắt. Kết luận: Các chỉ số MCH, RDW, CHr và M/H ratio có thể chẩn đoán phân biệt thiếu máu thiếu sắt và thalassemia thể nhẹ ở trẻ em. M/H ratio có độ chính xác cao nhất, MCH và CHr có độ nhạy cao, phù hợp cho sàng lọc.
Từ khóa
Thiếu máu thiếu sắt, thalassemia, M/H ratio, CHr
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Hoàng Thị Thu An, Nguyễn Ngọc Dũng. Ứng dụng các công thức về chỉ số hồng cầu trong chẩn đoán phân biệt thiếu máu thiếu sắt và beta thalassemia thể nhẹ. Tạp Chí Y học Cộng đồng. 2025. 66(1), 64-70. doi.org/10.52163/yhc.v66iCD1.1973.
3. Ohls R.K., Maheshwari A., Christensen R.D., et al. Neonatology Questions and Controversies: Hematology and Transfusion Medicine. Elsevier Health Sciences. 2023.
4. Nguyễn Thị Hương Mai. Tiếp cận chẩn đoán thiếu máu ở trẻ em. Tạp chí Nhi khoa. 2023. 16(5), 91-98, doi: 10.52724/tcnk.v16i5.248.
5. Islam, N., Paul, D., Kazal, R. K., Awal, T. R., and Rifat, S. Reticulocyte haemoglobin content in the differential diagnosis of iron deficiency anaemia and thalassemia traits in pregnancy. Bangabandhu Sheikh Mujib Medical University Journal. 2024. 17(3), e74482.
6. Bộ Y Tế. Các giá trị sinh học người Việt Nam bình thường thập kỷ 90 thể kỷ XX, Nhà xuất bản Y học. 2004.
7. Lê Văn Khoa, Võ Thị Xuân Hương, Nguyễn Đức Trí, Trần Đức Long. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và một số yếu tố liên quan đến mức độ thiếu máu ở trẻ thiếu máu thiếu sắt từ 6 tháng đến 60 tháng tại Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ. 2024. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 74, 132-138. doi.org/10.58490/ctump.2024i74.2561.
8. Nguyễn Đình Tuyến, Phạm Thị Ngọc. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng theo thể bệnh ở trẻ mắc thalassemia tại Bệnh viện Sản-Nhi tỉnh Quảng Ngãi. Tạp Chí Y học Việt Nam. 2022. 517(2). doi.org/10.51298/vmj.v517i2.3243.
9. Balcázar V.M., Mancilla U.A., Navia L.S., Carmine F., Birditt K. et al. Diagnostic Performance of Red Blood Cell Indices in the Differential Diagnosis of Iron Deficiency Anemia and the Thalassemia Trait in Chile: A Retrospective Study. Diagnostics. 2024. 14(21), 2353, doi: 10.3390/diagnostics14212353.
10. Yeter D.K., Konca A. Reticulocyte hemoglobin equivalent in differential diagnosis of iron deficiency, iron deficiency anemia and β thalassemia trait in children. Turkish Journal of Biochemistry. 2021. 46(1), 45-51. https://doi.org/10.1515/TJB-2020-0277.
11. Nguyễn Trung Kiên, Tạ Việt Hưng, Lê Việt Thắng. Vai trò của chỉ số hemoglobin hồng cầu lưới trong chẩn đoán thiếu sắt ở bệnh nhân bệnh thận mạn tính. Tạp chí Y học Việt Nam. 2022. 520, 544-549.
12. Trần Thị Ánh Loan, Trần Thành Vinh, Hồ Trọng Toàn, Phó Phước Sương, Nguyễn Ngọc Vân Anh và cộng sự. Nghiên cứu các thông số của hồng cầu và hồng cầu lưới trên bệnh nhân thiếu máu do thiếu sắt và thalassemia. Tạp chí Y Học TP. Hồ Chí Minh. 2019. 23(6), 343–348.
13. Hosmer D.W., Lemeshow S.. Applied logistic regression 2nd edition. Wiley-Interscience. 2000. 160-164.
14. Jamnok J., Sanchaisuriya K., Chaitriphop C., Sanchaisuriya P., Fucharoen G. et al. A New Indicator Derived From Reticulocyte Hemoglobin Content for Screening Iron Deficiency in an Area Prevalent for Thalassemia. Laboratory medicine. 2020. 51(5), 498–506. doi: 10.1093/labmed/lmz099.
15. Võ Thành Trí, Trần Thị Ngọc Huyền, Lê Thị Hoàng Mỹ, Nguyễn Thị Kiều Trang, Trần Thị Trúc Linh và cộng sự. Khảo sát giá trị huyết sắc tố hồng cầu lưới ở trẻ em thiếu máu thiếu sắt và thalassemia. Tạp Chí Y học Việt Nam. 2024. 543(1), 282-286. doi.org/10.51298/vmj.v543i1.11347.