NGHIÊN CỨU TÌNH TRẠNG KHỐI CƠ MỠ VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN KHỐI CƠ MỠ Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 TẠI BỆNH VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC CẦN THƠ

Dương Thị Anh Thư1, , Đoàn Thị Kim Châu1, Phan Trần Xuân Quyên1, Võ Thị Trang1, Trương Thị Ngọc Mai1
1 Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Rối loạn thành phần khối cơ và khối mỡ là yếu tố quan trọng trong sinh bệnh học của đái tháo đường típ 2, có liên quan đến đề kháng insulin, kiểm soát đường huyết và nguy cơ biến chứng tim mạch. Phương pháp hấp thụ tia X năng lượng kép là công cụ chính xác trong đánh giá thành phần cơ thể nhưng còn ít được ứng dụng tại Việt Nam. Mục tiêu nghiên cứu: (1) Khảo sát tình trạng khối cơ mỡ và (2) một số yếu tố liên quan ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 48 bệnh nhân đái tháo đường típ 2 điều trị tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ từ tháng 01/2023 đến tháng 5/2025. Kết quả: Bệnh nhân có tuổi trung bình 67,7 ± 7,1, nữ chiếm 87,5%; Chỉ số khối cơ thể trung bình (BMI) 23,4 ± 3,6 kg/m²; khối mỡ toàn cơ thể 21,4 ± 6,3 kg, khối cơ toàn thân 32,22 ± 5,24 kg, khối cơ chi 11,9 ± 2,8 kg; Chỉ số khối cơ chi thấp 4,98 ± 0,96 kg/m². Khối lượng mỡ toàn thân, tỉ lệ mỡ bụng, mông và cơ toàn thân tăng theo BMI. Khối mỡ toàn thân và tỉ lệ mỡ mông khác biệt giữa các nhóm HbA1c, HbA1c ≥ 9 có mỡ thấp hơn. Hồi quy đa biến BMI là dự báo mạnh của mỡ và cơ toàn thân (B≈+1,423 và +1,970 mỗi +1 kg/m²; p<0,001), trong khi HbA1c liên quan nghịch với các chỉ số mỡ (p≤0,002). Kết luận: Bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có tình trạng suy giảm chỉ số khối lượng cơ chi, BMI có mối liên quan mạnh đến sự tích tụ mỡ và khối lượng cơ toàn thân; HbA1c liên quan nghịch với khối lượng và tỉ lệ mỡ toàn thân sau hiệu chỉnh. 

Chi tiết bài viết

Thông tin về tác giả

Đoàn Thị Kim Châu, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

BSCKII. Đoàn Thị Kim Châu

Trưởng Khoa CC-HSTC, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Phan Trần Xuân Quyên, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

ThS.BS Phan Trần Xuân Quyên

Bác sĩ Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Võ Thị Trang, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

CN. Võ Thị Trang

Điều dưỡng Trưởng, Khoa Thăm dò chức năng, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Trương Thị Ngọc Mai, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

CN. Trương Thị Ngọc Mai

Điều dưỡng Trưởng, Khoa CC-HSTC Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Tài liệu tham khảo

1. Shishikura K, Tanimoto K, Sakai S, Tanimoto Y, Terasaki J, Hanafusa T. Association between skeletal muscle mass and insulin secretion in patients with type 2 diabetes mellitus. Endocr J. 2014. 61(3), 281–287, doi:10.1507/endocrj.EJ13-0375
2. Trịnh Thị Ngọc Huyền, Nguyễn Trọng Hưng, Nguyễn Huy Bình, Phan Bích Hạnh, Nguyễn Thị Hương Lan. Tình trạng dinh dưỡng và một số yếu tố liên quan của người bệnh đái tháo đường type 2 điều trị tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương năm 2020. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2021. 146(10), 150–157, doi:10.52852/tcncyh.v146i10.336
3. Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị đái tháo đường típ 2 (Quyết định số 5481/QĐ-BYT ngày 30/12/2020). 2020.
4. World Health Organization, International Association for the Study of Obesity, International Obesity Task Force. The Asia-Pacific Perspective: Redefining Obesity and Its Treatment. Sydney: Health Communications Australia. 2000. (WHO IRIS).
5. Hồ Phạm Thục Lan, Đoàn Công Minh, Phạm Ngọc Khánh, Phạm Ngọc Hoa, Nguyễn Đình Nguyên, Nguyễn Văn Tuấn. Phát triển tiêu chuẩn tỉ trọng mỡ cơ thể cho chẩn đoán béo phì ở người Việt. Thời sự y học. 2011, 59.
6. Chen LK., Woo J, Assantachai P, et al. Asian Working Group for Sarcopenia: 2019 Consensus Update on Sarcopenia Diagnosis and Treatment. J Am Med Dir Assoc. 2020. 21(3), 300–307, doi:10.1016/j.jamda.2019.12.012
7. American Diabetes Association. Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Medical Care in Diabetes-2022. Diabetes Care. 2022. 45(1), 17-38, https://doi.org/10.2337/dc22-S002
8. Nguyễn Thị Phi Nga, Nguyễn Thị Lệ, Lê Đình Tuân, Nguyễn Tiến Sơn, Đỗ Như Bình, Dương Huy Hoàng. Mối liên quan giữa thành phần khối mỡ cơ thể và một số đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2. Tạp chí Y Dược Lâm sàng 108. 2021. 16(DB4), 7578, doi: 10.52389/ydls.v16iDB4.1008
9. Đồng Thị Thúy Điều, Phạm Văn Phú, Nguyễn Đăng Vững, Lê Thanh Hà. Tình trạng dinh dưỡng và một số yếu tố liên quan của người bệnh đái tháo đường típ 2 tại Khoa Nội Tiết Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024. 545(1), 169-173, doi:10.51298/vmj.v545i1.12146