NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH, VAI TRÒ CỦA CHỈ SỐ HEMOGLOBIN HỒNG CẦU LƯỚI TRONG CHẨN ĐOÁN THIẾU MÁU THIẾU SẮT Ở BỆNH NHÂN BỆNH THẬN MẠN CHƯA ĐIỀU TRỊ THAY THẾ THẬN TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH KIÊN GIANG NĂM 2023 – 2024
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Thiếu máu thiếu sắt ở bệnh thận mạn là một tình trạng rối loạn chức năng tạo máu. Bệnh có xu hướng tăng tương ứng giai đoạn 3-5, làm gây tăng nguy cơ tử vong ở người bệnh. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ thiếu máu thiếu sắt, một số yếu tố liên quan và giá trị của chỉ số hemoglobin hồng cầu lưới trong chẩn đoán thiếu máu thiếu sắt ở bệnh nhân bệnh thận mạn chưa điều trị thay thế thận tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 100 người bệnh được chẩn đoán bệnh thận mạn theo Hội Thận học Hoa Kì năm 2017. Kết quả nghiên cứu: Tỷ lệ nữ 61%, nam 39%; Tuổi trung bình 60,6 tuổi; Giai đoạn 4 là 39,0%; giai đoạn G5 là 22,0% và không có trường hợp ở giai đoạn 1 và 2. Tỷ lệ thiếu máu thiếu sắt ở người bệnh thận mạn là 29,0%. Người bệnh ở giai đoạn 5 có nguy cơ thiếu máu thiếu sắt cao hơn nhóm bệnh ở giai đoạn 4 (OR:3,08 và p <0,05); cao hơn nhóm bệnh ở giai đoạn 3 (OR: 5.86 và p<0,01). Giá trị của CHr trong chẩn đoán thiếu máu thiếu sắt ở người bệnh thận mạn là AUC: 0,793; p<0,001; Cut-off: 28,05; Độ nhạy là 82,1%; Độ đặc hiệu là 72,2% và tỷ số khả dĩ dương là 3,1. Kết luận: Qua nghiên cứu 100 bệnh thận mạn chưa điều trị thay thế, tỷ lệ thiếu máu thiếu sắt ở người bệnh thân mạn là cao và có liên quan với giai đoạn bệnh. CHr có giá chẩn đoán thiếu máu thiếu sắt với cut-off là 28,05pg, tuy nhiên khả năng chẩn đoán mắc bệnh ở mức thấp.
Từ khóa
Thiếu máu, thiếu sắt, bệnh thận mạn, hồng cầu lưới
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Wheeler, D. C., & Winkelmayer, W. C. KDIGO 2017: clinical practice guideline update for the diagnosis, evaluation, prevention, and treatment of chronic kidney disease-mineral and bone disorder foreword. Kidney international supplements. 2017. Vol 7(1), p.1-59, https://doi.org//10.1016/j.kisu.2017.04.001.
3. Bộ Y tế, Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh lý huyết học. 2022. Hà Nội, 01/7/2022. Tr.16-20.
4. Nguyễn Trung Kiên, Nguyễn Thị Hiền Hạnh và cộng sự. Đánh giá dự đoán giá trị Hemoglobin của hồng cầu lưới tương đương với tình trạng thiếu sắt ở bệnh nhân bệnh thận mãn tính. Tạp chí Y học Việt Nam. 2022. Tập 520 - tháng 11 - Số đặc biệt – 2022, 544-550.
5. Prasert Thanakitcharu and B. Jirajan. Early Detection of Subclinical Edema in Chronic Kidney Disease Patients by Bioelectrical Impedance Analysis, J Med Assoc Thai. 2014. 97(11).
6. Nalado, A. M., Mahlangu, J. N., Duarte, R., Paget, G., Olorunfemi, G., Jacobson, B. F., & Naicker, S. Utility of reticulocyte haemoglobin content and percentage hypochromic red cells as markers of iron deficiency anaemia among black CKD patients in South Africa. PloS one. 2018. 13(10), e0204899, doi: 10.1371/journal.pone.0204899.
7. Gafter-Gvili, A., Schechter, A., & Rozen-Zvi, B. Iron deficiency anemia in chronic kidney disease. Acta haematologica. 2019. 142(1), 44-50, https://doi.org/10.1159/000496492.
8. Nguyễn Trường Đông, Đoàn Thị Tuyết Ngân và Trương Hoàng Khải. Khảo sát tỷ lệ, mức độ tăng huyết áp và một số yếu tố liên quan ở bệnh nhân bệnh thận mạn tại bệnh viện đa khoa tỉnh Kiên Giang năm 2012-2022. Tạp chí Y Dược Cần Thơ. 2022. Số 52/2022. 179-185, https://doi.org/10.58490/ctump.2022i52.295.
9. Trịnh Thị Thanh Hằng, Nguyễn Thế Anh và Nguyễn Hữu Việt. Tình trạng dự trữ sắt ở bệnh nhân cao tuổi có bệnh thận mạn chưa điều trị thay thế tại bệnh viện Hữu Nghị. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024. 537, 1B, 68-71, https://doi.org/10.51298/vmj.v537i1B.9099.
10. Atkinson, Meredith A.; Warady and Bradley A. Anemia in chronic kidney disease. Pediatric Nephrology. 2018. 33: 227-238, https://doi.org/10.1007/s00467-017-3663-y.
11. Agarwal, R. Iron deficiency anemia in chronic kidney disease: Uncertainties and cautions. Hemodialysis International. 2017. 21, S78-S82, https://doi.org/10.1159/000496492.
12. Uçar. M. A, Falay. M, Dağdas. S, Ceran. F., Urlu S. M, & Özet.G. The importance of RETHe in the diagnosis of iron deficiency and iron deficiency anemia and the evaluation of response to oral iron therapy. Journal of medical biochemistry. 2019. 38(4), 496, doi:
10.2478/jomb-2018-0052.
13. Batchelor. E. K., Kapitsinou. P, Pergola. P. E, Kovesdy. C. P, & Jalal. D. I, Iron deficiency in chronic kidney disease: updates on pathophysiology, diagnosis, and treatment. Journal of the American Society of Nephrology. 2020. 31(3), 456-468, doi: 10.1681/ASN.2019020213.
14. Phạm Thị Thanh Nga, Nguyễn Quang Tùng, Nguyễn Chí Thành. Ý nghĩa của một số chỉ số xét nghiệm hồng cầu lưới trên lâm sàng. Tạp chí nghiên cứu y học. 2021. 147 (11), 1-6.
15. Sany Dawlat, El Shahawi Yasser, Taha Jenan. Diagnosis of iron deficiency in hemodialysis patients: Usefulness of measuring reticulocyte hemoglobin equivalent. Saudi Journal of Kidney Diseases and Transplantation. 2020. 31(6): 1263-1272, https://doi.org/10.4103/13192442.308335.