BÁO CÁO CA LÂM SÀNG: VIÊM MÀNG NÃO VÔ TRÙNG - BIỂU HIỆN HIẾM CỦA LUPUS BAN ĐỎ HỆ THỐNG CƠ CHẾ BỆNH SINH VÀ TỔNG HỢP Y VĂN
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Viêm màng não vô trùng là một biểu hiện tâm thần kinh cực kỳ hiếm gặp của lupus ban đỏ hệ thống, chiếm tỷ lệ dưới 2,7% tùy theo các báo cáo. Do tính chất không đặc hiệu, biểu hiện này dễ bị bỏ sót hoặc chẩn đoán muộn trên lâm sàng. Giới thiệu ca bệnh: Bệnh nhân nữ nhập viện vì triệu chứng đau đầu. Cộng hưởng từ sọ não ghi nhận các tổn thương màng não bất thường. Các xét nghiệm dịch não tủy loại trừ hoàn toàn các căn nguyên nhiễm trùng (vi khuẩn, virus, nấm) và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh toàn thân không tìm thấy bằng chứng của bệnh lý ác tính di căn màng não. Sau khi hội chẩn đa chuyên khoa và thực hiện các xét nghiệm miễn dịch, bệnh nhân được xác định mắc lupus ban đỏ hệ thống dựa trên tiêu chuẩn EULAR/ACR 2019. Phác đồ điều trị bằng corticosteroid được khởi động kịp thời, giúp cải thiện cả triệu chứng lâm sàng và hình ảnh học. Bàn luận: Ca bệnh làm nổi bật vai trò cốt lõi của kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh nâng cao trong việc phát hiện sớm các tổn thương màng não. Việc loại trừ tuần tự các nguyên nhân nhiễm trùng và ác tính là bước đi quyết định để định hướng lâm sàng đến một bệnh lý tự miễn hệ thống tiềm ẩn. Kết luận: Việc hiểu rõ toàn bộ phổ lâm sàng của lupus ban đỏ hệ thống, đặc biệt là các biểu hiện tâm thần kinh hiếm gặp như viêm màng não vô trùng, giúp các xét nghiệm miễn dịch được thực hiện kịp thời, can thiệp điều trị sớm và tối ưu hóa tiên lượng cho bệnh nhân.
Từ khóa
Lupus ban đỏ hệ thống, viêm màng não vô trùng, biểu hiện tâm thần kinh (NPSLE), tự miễn
Chi tiết bài viết
Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Ota Y, Srinivasan A, Capizzano AA, et al. Central Nervous System Systemic Lupus Erythematosus: Pathophysiologic, Clinical, and Imaging Features. Radiographics. 2022. 42(1), 212-232, doi.org/10.1148/rg.210045.
3. Jennekens FG, Kater L. The central nervous system in systemic lupus erythematosus. Part 1. Clinical syndromes: a literature investigation. Rheumatology (Oxford). 2002. 41(6), 605-618, doi: 10.1093/rheumatology/41.6.605.
4. Irby IT, Leja P, Manning D, et al. Aseptic Meningitis and Depression: The Neuropsychiatric Manifestations of a Patient with Systemic Lupus Erythematosus. Cureus. 2019. 11(8), e5424, doi.org/10.7759/cureus.5424.
5. Stock AD, Gelb S, Pasternak O, et al. The blood brain barrier and neuropsychiatric lupus: new perspectives in light of advances in understanding the neuroimmune interface. Autoimmun Rev. 2017. 16(6), 612-619, doi.org/10.1016/j.autrev.2017.04.008.
6. Jung RE, Caprihan A, Chavez RS, et al. Diffusion tensor imaging in neuropsychiatric systemic lupus erythematosus. BMC Neurol. 2010. 10, 65, doi.org/10.1186/1471-2377-10-65.
7. Bertsias GK, Ioannidis JP, Aringer M, et al. EULAR recommendations for the management of systemic lupus erythematosus with neuropsychiatric manifestations: report of a task force of the EULAR standing committee for clinical affairs. Ann Rheum Dis. 2010. 69(12), 2074-2082, doi.org/10.1136/ard.2010.130476.
8. Fukuoka H, Hirai T, Okuda T, et al. Comparison of the added value of contrast-enhanced 3D fluid-attenuated inversion recovery and magnetization-prepared rapid acquisition of gradient echo sequences in relation to conventional postcontrast T1-weighted images for the evaluation of leptomeningeal diseases at 3T. AJNR Am J Neuroradiol. 2010. 31(5), 868-873, doi.org/10.3174/ajnr.a1937.
9. Jeltsch-David H, Muller S. Neuropsychiatric systemic lupus erythematosus: pathogenesis and biomarkers. Nat Rev Neurol. 2014. 10(10), 579-596, doi.org/10.1038/nrneurol.2014.148.