TỶ LỆ GIẢM NỒNG ĐỘ BICARBONATE MÁU VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở BỆNH NHÂN BỆNH THẬN MẠN GIAI ĐOẠN 4, 5
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Giảm nồng độ bicarbonate máu là tình trạng thường gặp ở bệnh nhân bệnh thận mạn giai đoạn cuối, thúc đẩy tiến triển bệnh và tăng các nguy cơ biến chứng khác. Xác định tỷ lệ giảm nồng độ bicarbonate và một số yếu tố liên quan giúp các nhà lâm sàng đưa ra chiến lược can thiệp kịp thời. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ giảm nồng độ bicarbonate máu và một số yếu tố liên quan ở bệnh nhân bệnh thận mạn giai đoạn 4, 5. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích trên 53 bệnh nhân bệnh thận mạn giai đoạn 4, 5 đang điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ từ tháng 10 năm 2025 đến tháng 5 năm 2026. Tình trạng giảm bicarbonate máu được xác định khi nồng độ HCO3-<22 mmol/L. Kết quả: Tỷ lệ bệnh nhân có giảm nồng độ bicarbonate máu chiếm 54,7%. Qua phân tích hồi quy đa biến, các yếu tố làm tăng nguy cơ giảm nồng độ bicarbonate một cách độc lập bao gồm: bệnh thận giai đoạn 5 (OR=3,167; p=0,042), ure (OR=1,076; p=0,029), creatinine (OR=1,003; p 0,012), clo máu (OR=1,189; p=0,048). Ngược lại, sự gia tăng nồng độ hemoglobin là yếu tố độc lập giúp làm giảm nguy cơ này (OR=0,636; p=0,009). Kết luận: Tỷ lệ giảm nồng độ bicarbonate ở bệnh nhân bệnh thận mạn giai đoạn 4, 5 là 54,7%. Bệnh thận mạn giai đoạn 5, sự gia tăng ure, creatinine, clo máu và sự sụt giảm hemoglobin là các yếu tố liên quan đến tình trạng giảm nồng độ bicarbonate.
Từ khóa
Bicarbonate, yếu tố liên quan, bệnh thận mạn
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Bộ Y Tế. Quyết định về việc ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh thận mạn và một số bệnh lý thận”. 2024.
3. KDIGO. KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. Kidney Int. 2024. 105(4s), S117-s314, https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018.
4. Raphael, K. L. Metabolic Acidosis in CKD: Pathogenesis, Adverse Effects, and Treatment Effects. Int J Mol Sci. 2024. 25(10), https://doi.org/10.3390/ijms25105187.
5. Chan, J. Y. M., Islahudin, F., Mohd Tahir, N. A., Makmor-Bakry, M. and Tan, C. H. H. Prevalence, Risk Factors, and Management of Metabolic Acidosis in Chronic Kidney Disease Patients: A Multicenter Retrospective Study in Malaysia. Cureus. 2024. 16(3), e56314, https://doi.org/10.7759/cureus.56314.
6. Võ Thị Hoài Hương, Vân, N. H. T., Phương, P. T. M., Ngọc, T. T. B., Thắng, V., et al. Khảo sát rối loạn khoáng xương và mật độ xương trên bệnh nhân bệnh thận mạn tại bệnh viện Trung Ương Huế. Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh. 2025. 28(10), 90-97, https://doi.org/10.32895/hcjm.m.2025.10.12.
7. Nguyễn Văn Huynh, Nguyễn, Q. N., Trần, T. T., Bạch, M. T. M., Bùi, H. H., et al. Nghiên cứu tình hình suy dinh dưỡng ở bệnh nhân bệnh thận mạn tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ năm 2022-2023. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2024. (76), 48-53, https://doi.org/10.58490/ctump.2024i76.2453.
8. Barbagallo, C. M., Cefalù, A. B., Giammanco, A., Noto, D., Caldarella, R., et al. Lipoprotein Abnormalities in Chronic Kidney Disease and Renal Transplantation. Life (Basel). 2021. 11(4), https://doi.org/10.3390/life11040315.
9. Kuhn, C., Mohebbi, N. and Ritter, A. Metabolic acidosis in chronic kidney disease: Mere consequence or also culprit? Pflugers Arch. 2024. 476(4), 579-592, https://doi.org/https://doi.org/10.1007/s00424-024-02912-5.
10. Korus, J., Gołębiowski, M., Stojanowski, J., Szymczak, M., Żabińska, M., et al. The ratio of chloride to bicarbonate is a predictor of advanced metabolic acidosis in CKD stages G4 and G5. Sci Rep. 2025. 15(1), 19958, https://doi.org/https://doi.org/10.1038/s41598-025-05633-6.