SỰ KHÁC BIỆT YẾU TỐ NGUY CƠ VÀ NGUYÊN NHÂN NHỒI MÁU NÃO NGƯỜI TRẺ THEO NHÓM TUỔI
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Nhồi máu não ở người trẻ đang tăng nhanh với nguyên nhân và yếu tố nguy cơ có sự phân hóa theo nhóm tuổi. Việc nhận diện sự chuyển dịch này đặc biệt là gánh nặng từ các rối loạn chuyển hóa đóng vai trò then chốt trong điều trị và dự phòng. Mục tiêu nghiên cứu: So sánh đặc điểm các yếu tố nguy cơ tim mạch truyền thống, chỉ số lipid máu và phân bố nguyên nhân theo TOAST giữa hai nhóm tuổi 18–35 và 36–45. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang 100 bệnh nhân nhồi máu não cấp (18-45 tuổi) tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ (09/2024–02/2026). Bệnh nhân được chia thành hai nhóm, Nhóm I (18–35 tuổi, n=24) và Nhóm II (36–45 tuổi, n=76). Kết quả: Nam giới chiếm đa số với 61,00%. Nhóm II có tỷ lệ tiền sử tăng huyết áp và rối loạn lipid máu cao hơn có ý nghĩa thống kê so với Nhóm I (60,53% so với 33,33%, p=0,020 và 40,79% so với 12,50%, p=0,011). Các chỉ số BMI, Cholesterol toàn phần và LDL-C lúc nhập viện ở Nhóm II cũng cao hơn đáng kể (p < 0,050). Phân bố nguyên nhân theo TOAST có sự khác biệt rõ giữa hai nhóm (p < 0,001): Nhóm II chủ yếu do bệnh lý mạch máu nhỏ (51,32%) và xơ vữa động mạch lớn (31,58%), ngược lại, nhồi máu não nguyên nhân chưa xác định chiếm tỷ lệ cao nhất ở Nhóm I (45,83%), theo sau là bệnh lý mạch máu nhỏ (20,83%). Kết luận: Căn nguyên và yếu tố nguy cơ nhồi máu não người trẻ có sự chuyển dịch rõ rệt theo độ tuổi. Nhóm 36-45 tuổi chịu ảnh hưởng lớn từ sự tích lũy của hội chứng chuyển hóa và xơ vữa. Ở Nhóm 18-35 tuổi, dù nhồi máu não nguyên nhân chưa xác định chiếm ưu thế, nhưng tỷ lệ tổn thương vi mạch sớm cũng ở mức đáng báo động đòi hỏi chiến lược tầm soát và dự phòng toàn diện hơn.
Từ khóa
Nhồi máu não, người trẻ, rối loạn lipid máu, phân loại TOAST, yếu tố nguy cơ
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Adams H.P. Jr., Bendixen B.H., Kappelle L.J., Biller J., Love B.B., et al. Classification of subtype of acute ischemic stroke. Definitions for use in a multicenter clinical trial. TOAST. Trial of Org 10172 in Acute Stroke Treatment. Stroke. 1993. 24(1), 35-41, doi.org/10.1161/01.STR.24.1.35.
3. Ekker M.S., Boot E.M., Singhal A.B., Tan K.S., Debette S., et al. Epidemiology, aetiology, and management of ischaemic stroke in young adults. The Lancet Neurology. 2018. 17(9), 790801, doi.org/10.1016/S1474-4422(18)30233-3.
4. Tang M., Han G., Yao M., Peng B., Zhu Y., et al. Risk Factors of Ischemic Stroke in Young Adults: A Chinese Single-Center Study. Frontiers in Neurology. 2022. 13, 874770, doi.org/10.3389/fneur.2022.874770.
5. Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và xử trí đột quỵ não. Ban hành kèm theo Quyết định số 3312/QĐ-BYT. Bộ Y tế. 2024.
6. Bushnell C., Kernan W.N., Sharrief A.Z., Chaturvedi S., Elkind M.S.V., et al. 2024 Guideline for the Primary Prevention of Stroke: A Guideline From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2024. 55(12), e344-e424, doi.org/10.1161/STR.0000000000000475.
7. Kim S.Y. The Definition of Obesity. Korean Journal of Family Medicine. 2016. 37(6), 309, doi.org/10.4082/kjfm.2016.37.6.309.
8. Vũ Anh Nhị, Nguyễn Kinh Lương. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của nhồi máu não ở người trẻ. Tạp chí Y Học TP. Hồ Chí Minh. 2016. 20(1), 40-48.
9. Nguyễn Văn Tuyến, Đinh Thị Hải Hà, Nguyễn Hải Linh. Stroke in young adults. Journal of 108 - Clinical Medicine and Pharmacy. 2023. 18(7), doi.org/10.52389/ydls.v18i7.2027.
10. George M.G. Risk Factors for Ischemic Stroke in Younger Adults: A Focused Update. Stroke. 2020. 51(3), 729-735, doi.org/10.1161/STROKEAHA.119.024156.
11. Phạm Thùy Dung, Mai Duy Tôn, Đào Việt Phương, Nguyễn Anh Tuấn. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị tái tưới máu ở bệnh nhân trẻ tuổi bị Nhồi máu não cấp. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023. 522(1), doi.org/10.51298/vmj.v522i1.4224.
12. Giáp Ánh Tuyết, Nguyễn Văn Hướng, Nguyễn Thị Trang. Căn nguyên nhồi máu não ở người trẻ tuổi có gì khác biệt: Một nghiên cứu trên 59 trường hợp tại Bệnh viện Bạch Mai. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024. 543(10), 458-466.
13. Rasing A., Hilkens N.A., Leeuw F.E. Young stroke: An update on epidemiology, emerging risk factors, and future research directions. International Journal of Stroke. 2026. 21(1), 6-13, doi.org/10.1177/17474930251400524.
14. Boot E., Ekker M.S., Putaala J., Kittner S., De Leeuw F.E., et al. Ischaemic stroke in young adults: a global perspective. Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry. 2020. 91(4), 411-417, doi.org/10.1136/jnnp-2019-322424.