TỶ LỆ THIỂU CƠ VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở BỆNH NHÂN BỆNH THẬN MẠN CHƯA LỌC MÁU ĐỊNH KỲ

Đặng Phúc Nhân1, , Trần Thái Thanh Tâm1,2
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ
2 Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Thiểu cơ (Sarcopenia) là biến chứng phổ biến ở bệnh thận mạn chưa lọc máu định kỳ, có xu hướng nặng dần theo mức độ tiến triển của bệnh, làm tăng nguy cơ tử vong và giảm chất lượng cuộc sống. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ và các yếu tố liên quan đến thiểu cơ ở bệnh thận mạn chưa lọc máu định kỳ. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 84 bệnh nhân bệnh thận mạn tính chưa lọc máu định kỳ tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ trong giai đoạn 2024-2026. Các đặc điểm về thiểu cơ và bệnh thận mạn được phân tích nhằm xác định tỷ lệ thiểu cơ và các yếu tố liên quan đến thiểu cơ ở bệnh thận mạn. Dữ liệu được xử lý bằng SPSS Statistics 27 với p < 0,05 là có ý nghĩa thống kê. Kết quả: Tỷ lệ mắc thiểu cơ là 35,7%, trong đó 9,5% mắc thiểu cơ nặng. Tỷ lệ thiểu cơ ở các giai đoạn 3a, 3b, 4, 5 lần lượt 28,6%, 44,4%, 66,7%, 75,0% (p < 0,001). Giai đoạn bệnh thận mạn, BMI, giới tính là các yếu tố liên quan độc lập đến thiểu cơ. Kết luận: Tỷ lệ thiểu cơ là 35,7%. Giai đoạn bệnh thận mạn, BMI, giới tính liên quan độc lập đến thiểu cơ sau hiệu chỉnh. Cần tầm soát thiểu cơ ở bệnh nhân bệnh thận mạn, đặc biệt ở giai đoạn tiến triển. 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Bikbov B, Purcell CA, Levey AS, Smith M, Abdoli A, et al. Global, regional, and national burden of chronic kidney disease, 1990-2017: A systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. The Lancet. 2020. 395(10225), 709-733, https://doi.org/10.1016/S01406736(20)30045-3.
2. Stevens PE, Ahmed SB, Carrero JJ, Foster B, Francis A, et al. KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. Kidney International. 2024. 105(4), S117-S314, https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018.
3. Cruz-Jentoft AJ, Bahat G, Bauer J, Boirie Y, Bruyère O, et al. Sarcopenia: revised European consensus on definition and diagnosis. Age and Ageing. 2019. 48(1), 16-31, https://doi.org/10.1093/ageing/afy169.
4. Souza VA, Oliveira D, Barbosa SR, Corrêa JOA, Colugnati FAB, et al. Sarcopenia in patients with chronic kidney disease not yet on dialysis: analysis of the prevalence and associated factors. PLOS ONE. 2017. 12(4), e0176230, https://doi.org/10.1371/journal.pone.0176230.
5. de Amorim GJ, Calado CKM, Souza de Oliveira BC, Araujo RPO, Filgueira TO, et al. Sarcopenia in non-dialysis chronic kidney disease patients: Prevalence and associated factors. Frontiers in Medicine. 2022. 9, 854410, https://doi.org/10.3389/fmed.2022.854410.
6. Nguyễn Bá Ngọc Sơn, Đặng Thị Việt Hà, Phạm Hoài Thu. Sarcopenia và một số yếu tố liên quan ở người bệnh thận mạn chưa điều trị thay thế thận. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024. 534(2), https://doi.org/10.51298/vmj.v534i2.8159.
7. Chen LK, Woo J, Assantachai P, Auyeung TW, Chou MY, et al. Asian Working Group for Sarcopenia: 2019 Consensus Update on Sarcopenia Diagnosis and Treatment. Journal of the American Medical Directors Association. 2020. 21(3), 300-307.e2, https://doi.org/10.1016/j.jamda.2019.12.012.
8. St-Onge MP, Wang Z, Horlick M, Wang J, Heymsfield SB. Dual-energy X-ray absorptiometry lean soft tissue hydration: independent contributions of intra- and extracellular water. American Journal of Physiology-Endocrinology and Metabolism. 2004. 287(5), E842-E847, https://doi.org/10.1152/ajpendo.00361.2003.
9. Aiello F, Dueñas EP, Musso CG. Senescent nephropathy: the new renal syndrome. Healthcare. 2017. 5(4), 81, https://doi.org/10.3390/healthcare5040081.
10. Chu Thị Ngọc Hà, Nguyễn Ngọc Tâm, Đỗ Gia Tuyển, Đặng Thị Việt Hà, Nguyễn Hữu Dũng. Thực trạng bệnh thận mạn tính ở người cao tuổi tại Bệnh viện Bạch Mai. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023. 532(2), https://doi.org/10.51298/vmj.v532i2.7638.
11. Nguyễn Lê Thanh Trúc, Đỗ Nhật Phương, Huỳnh Thị Hồng Nhung, Ngô Nguyễn Tường Vi, Hồ Thị Anh Thư. Tình trạng suy dinh dưỡng và một số yếu tố liên quan ở người bệnh thận mạn đang điều trị nội trú tại Khoa Nội Tổng hợp Bệnh viện Đa khoa tỉnh Trà Vinh. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024. 540(1), https://doi.org/10.51298/vmj.v540i1.10262.
12. Zhang X, Bansal N, Go AS, Hsu CY. Gastrointestinal symptoms, inflammation and hypoalbuminemia in chronic kidney disease patients: A cross-sectional study. BMC Nephrology. 2015. 16, 211, https://doi.org/10.1186/s12882-015-0209-z.
13. Thang LV, Nguyen TK, Nguyen VH, Truong QK, Nguyen HD, et al. Serum total iron-binding capacity and iron status in patients with non-dialysis-dependent chronic kidney disease: a crosssectional study in Vietnam. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition. 2020. 29(1), 48-54, https://doi.org/10.6133/apjcn.202003_29(1).0007.
14. Oh KH, Park SK, Park HC, Chin HJ, Chae DW, et al. KNOW-CKD (KoreaN cohort study for Outcome in patients With Chronic Kidney Disease): design and methods. BMC Nephrology. 2014. 15, 80, https://doi.org/10.1186/1471-2369-15-80.
15. Jin K, Li X, Ma Y, Yang D, Tan X, et al. Risk Factors Associated With Sarcopenia in Patients With Chronic Kidney Disease: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle. 2026. 17(1), e70166, https://doi.org/10.1002/jcsm.70166.
16. Kruse NT, Buzkova P, Barzilay JI, Valderrabano RJ, Robbins JA, et al. Association of skeletal muscle mass, kidney disease and mortality in older men and women: the cardiovascular health study. Aging. 2020. 12(21), 21023-21036, https://doi.org/10.18632/aging.202135.