ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ ĐÁP ỨNG ĐIỀU TRỊ BÙ SẮT Ở TRẺ THIẾU MÁU THIẾU SẮT CÓ VIÊM PHỔI TẠI BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG CẦN THƠ NĂM 2025-2026

Lê Phạm Quyên Chi1, , Lê Thị Hoàng Mỹ 1, Trần Thanh Hải2
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ
2 Trường Cao đẳng Y tế Tiền Giang

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Viêm phổi là bệnh thường gặp và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em. Thiếu máu thiếu sắt là một vấn đề dinh dưỡng toàn cầu ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe trẻ em và có liên quan đến viêm phổi. Tuy nhiên, chẩn đoán thiếu máu thiếu sắt ở trẻ viêm phổi còn gặp nhiều khó khăn do biểu hiện lâm sàng không đặc hiệu và các xét nghiệm đánh giá tình trạng sắt có thể bị ảnh hưởng bởi phản ứng viêm hoặc nhiễm trùng. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả đáp ứng bước đầu với điều trị bù sắt đường uống ở trẻ thiếu máu thiếu sắt có viêm phổi tại Bệnh viện Nhi đồng thành phố Cần Thơ. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang kết hợp theo dõi trước – sau điều trị không đối chứng trên 76 trẻ từ 6 tháng đến 14 tuổi được chẩn đoán thiếu máu thiếu sắt kèm viêm phổi điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ. Kết quả: Phần lớn trường hợp gặp ở trẻ dưới 5 tuổi (94,7%) và đa số là trẻ nam (61,8%). Các dấu hiệu lâm sàng thường gặp gồm niêm nhợt (92,1%), da xanh xao (85,5%), lòng bàn tay nhợt (82,4%), biếng ăn (75%). Nồng độ hemoglobin trung bình là 8,17 ± 1,60 g/dL, trung vị của ferritin là 9,55 ng/mL và nồng độ transferrin trung bình là 359,51 ± 46,30 mg/dL. Sau 7–14 ngày bổ sung sắt đường uống, nồng độ hemoglobin tăng trung bình 1,18 g/dL, đồng thời các chỉ số hematocrit, MCV và MCH cải thiện có ý nghĩa thống kê (p<0,001). Kết luận: Thiếu máu thiếu sắt ở trẻ viêm phổi thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi và trẻ nam, với các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng điển hình. Điều trị bổ sung sắt đường uống cho thấy đáp ứng bước đầu trong cải thiện các chỉ số huyết học. 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. World Health Organization. Pocket Book of Hospital Care for Children: Guidelines for the Management of Common Childhood Illnesses. World Health Organization. 2013.
2. Lanzkowsky P. Iron-deficiency anemia. In: Lanzkowsky’s Manual of Pediatric Hematology and Oncology. 7th ed. Elsevier. 2022. 69-83.
3. Stepan D, Dop D, Morosanu A, Vintilescu B, Niculescu C. Implications of the Iron Deficiency in Lower Tract Respiratory Acute Infections in Toddlers. Curr Health Sci J. 2018. 44(4), 362367, doi:10.12865/CHSJ.44.04.07.
4. Nawaz R, Hussain S, Khushdil A, Tanveer S, Javed M, Akram S. Association of iron deficiency anemia with acute lower respiratory tract infections in children. Pak Armed Forces Med J. 2021. 71(4), 1322-1326, doi:10.51253/pafmj.v71i4.2549.
5. World Health Organization. WHO Guideline on Use of Ferritin Concentrations to Assess Iron Status in Individuals and Populations. World Health Organization. 2020.
6. World Health Organization. Guideline on Haemoglobin Cutoffs to Define Anaemia in Individuals and Populations. Geneva: World Health Organization. 2024.
7. Kliegman RM, St Geme JW III, Blum NJ, Tasker RC, Wilson KM, editors. Nelson Textbook of Pediatrics. 22nd ed. Philadelphia: Elsevier. 2024.
8. Kleinman K, McDaniel L, Molloy M, editors. The Harriet Lane Handbook. Philadelphia: Elsevier. 2020.
9. World Health Organization. Iron Deficiency Anaemia: Assessment, Prevention, and Control: A Guide for Programme Managers. World Health Organization. 2001.
10. Alam NE, Amir S, Hussain S, Ahmed Z, Rehman A, Alam ME. Iron deficiency anemia as risk factor for pneumonia in children under 5 years age. Review Journal of Neurological & Medical Sciences Review. 2025. 3(1), 103-121, doi: 10.62019/cnvb8k98.
11. Ahmad S, Banu F, Kanodia P, Bora R, Ranhotra AS. Assessment of iron deficiency anemia as a risk factor for acute lower respiratory tract infections in Nepalese children: a cross-sectional study. Ann Int Med Den Res. 2016. 2(6), 71-80, doi: 10.21276/aimdr.2016.2.6.ME17.
12. Nguyễn Thị Hồng Nhân, Nguyễn Văn Long. Mối liên quan giữa thiếu máu thiếu sắt và tình trạng mắc bệnh viêm phổi ở trẻ dưới 5 tuổi được khám và điều trị tại Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn. Tạp Chí Nghiên Cứu Và Thực Hành Nhi Khoa. 2019. (2), 37-47.
13. Bùi Thị Hương Giang, Lưu Vũ Dũng, Nguyễn Anh Ngọc, Nguyễn Thị Phương. Thực trạng thiếu máu thiếu sắt ở trẻ từ 6 tháng đến 24 tháng tuổi mắc viêm phổi tại khoa Nhi – Bệnh viện Quốc tế Green. Tạp chí Khoa học Sức khỏe. 2024. 2(1), 51-57.
14. Malla T, Pathak OK, Malla KK. Is low hemoglobin level a risk factor for acute lower respiratory tract infections? J Nepal Paediatr Soc. 2010. 30(1), 1-7, doi: 10.3126/jnps.v30i1.2453.
15. Iolascon A, Andolfo I, Russo R, et al. Recommendations for diagnosis, treatment, and prevention of iron deficiency and iron deficiency anemia. HemaSphere. 2024. 8(7), e108, doi:10.1002/hem3.108.