NGHIÊN CỨU MỐI LIÊN QUAN GIỮA NỒNG ĐỘ PROCALCITONIN HUYẾT THANH VÀ VIÊM PHỔI NẶNG Ở TRẺ TỪ 2 THÁNG ĐẾN 5 TUỔI TẠI BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG CẦN THƠ
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Viêm phổi là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi trên toàn cầu. Procalcitonin là dấu ấn sinh học được nghiên cứu rộng rãi ở người lớn, liên quan đến độ nặng của viêm phổi; tuy nhiên bằng chứng ở trẻ em còn hạn chế và chưa thống nhất. Mục tiêu nghiên cứu: 1. Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng viêm phổi ở trẻ từ 2 tháng đến 5 tuổi nhập viện tại Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ; 2. Khảo sát mối liên quan giữa procalcitonin huyết thanh và viêm phổi nặng ở nhóm trẻ trên. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 129 trẻ từ 2 tháng đến 5 tuổi được chẩn đoán viêm phổi và nhập viện tại Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ từ tháng 05/2024 đến tháng 02/2026. Kết quả: Tuổi trung vị 11 tháng (thấp nhất 2 tháng; cao nhất 5 tuổi); nam chiếm 59,7%. Triệu chứng thường gặp là ho (95,3%), sốt (89,1%), thở nhanh (80,6%), rút lõm lồng ngực (72,9%). Tỷ lệ viêm phổi nặng là 37,2%. Nồng độ procalcitonin huyết thanh có trung vị (khoảng tứ vị) 0,15 (0,08-0,44) ng/ml. So với nhóm viêm phổi, trẻ viêm phổi nặng có procalcitonin cao hơn (0,18 so với 0,15 ng/ml; p=0,043). Giá trị phân biệt của procalcitonin ở mức hạn chế với diện tích dưới đường cong ROC=0,607 (khoảng tin cậy 95%: 0,502-0,712). Điểm cắt tối ưu 1,37 ng/ml có độ đặc hiệu 93,8%. Kết luận: Procalcitonin huyết thanh có liên quan với viêm phổi nặng ở trẻ nhập viện và có thể hỗ trợ phân tầng nguy cơ, nhưng không nên sử dụng đơn độc mà cần kết hợp với đánh giá lâm sàng và các cận lâm sàng khác.
Từ khóa
Viêm Phổi, viêm phổi nặng, procalcitonin, trẻ em
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Florin T.A., Ambroggio L., Brokamp C., Zhang Y., Rattan M., et al. Biomarkers and Disease Severity in Children With Community-Acquired Pneumonia. Pediatrics. 2020. 145(6), https://doi.org/10.1542/peds.2019-3728.
3. WHO. Pocket book of hospital care for children: Second edition. 2013.
4. Bùi Bỉnh Bảo Sơn. Nghiên cứu nồng độ procalcitonin máu trong viêm phổi trẻ em từ 2 tháng đến 5 tuổi. Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh. 2007.11(4), 36-41.
5. Bradley J.S., Byington C.L., Shah S.S., Alverson B., Carter E.R., et al. The management of community-acquired pneumonia in infants and children older than 3 months of age: clinical practice guidelines by the Pediatric Infectious Diseases Society and the Infectious Diseases Society of America. Clin Infect Dis. 2011. 53(7), e25-76, https://doi.org/10.1093/cid/cir531.
6. Staiano A., Bjerrum L., Llor C., Melbye H., Hopstaken R., et al. C-reactive protein point-ofcare testing and complementary strategies to improve antibiotic stewardship in children with acute respiratory infections in primary care. Front Pediatr. 2023. 11, 1221007, https://doi.org/10.3389/fped.2023.1221007.
7. Galetto-Lacour A., Zamora S.A., Gervaix A. Bedside procalcitonin and C-reactive protein tests in children with fever without localizing signs of infection seen in a referral center. Pediatrics. 2003. 112(5),1054-60, https://doi.org/10.1542/peds.112.5.1054.
8. Lê Thị Thanh Huyền. Nghiên cứu mối liên quan giữa nồng độ procalcitonin huyết thanh và đặc điểm viêm phổi ở trẻ từ 2 tháng đến 5 tuổi tại bệnh viện sản nhi Nghệ An. Tạp chí Phòng chống bệnh sốt rét và các bệnh ký sinh trùng. 2023. 135(3), 63-9, https://doi.org/10.59253/tcpcsr.v135i3.129.
9. Vũ Thị Hoàng Anh, Nguyễn Thị Diệu Thúy, Nguyễn Thị Thu Hiền, Bùi Thị Thu Thủy, Chu Văn Tuyên. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng viêm phổi ở trẻ em dưới 5 tuổi tại bệnh viện nhi Hải Dương. Tạp chí Y học Việt Nam. 2025. 556(3), 131-4, https://doi.org/10.51298/vmj.v556i3.16476.
10. Rambaud-Althaus C., Althaus F., Genton B., D'Acremont V. Clinical features for diagnosis of pneumonia in children younger than 5 years: a systematic review and meta-analysis. Lancet Infect Dis. 2015. 15(4), 439-50, https://doi.org/10.1016/S1473-3099(15)70017-4.
11. Keleb A., Sisay T., Alemu K., Ademas A., Lingerew M., et al. Pneumonia remains a leading public health problem among under-five children in peri-urban areas of north-eastern Ethiopia. PLoS One. 2020. 15(9), e0235818, https://doi.org/10.1371/journal.pone.0235818.
12. Fernandes C.D., Arriaga M.B., Costa M.C.M., Costa M.C.M., Costa M.H.M., et al. Host Inflammatory Biomarkers of Disease Severity in Pediatric Community-Acquired Pneumonia: A Systematic Review and Meta-analysis. Open Forum Infect Dis. 2019, 6(12), ofz520, https://doi.org/10.1093/ofid/ofz520.
13. Rezk A., Bakry N., Elfiky S., Metawaa M., Ibrahim A. Diagnostic and prognostic utility of salivary and serum procalcitonin, interleukin-6, and interleukin-10 in pediatric pneumonia: a prospective case-control study. Front Pediatr. 2025. 13, 1627451, https://doi.org/10.3389/fped.2025.1627451.
14. Bashir A., Khan R., Thompson S., Caceres M. A retrospective observational study of biomarker levels and severity assessment in pediatric community-acquired pneumonia. Medicine (Baltimore). 2022. 101(32), e30010, https://doi.org/10.1097/MD.0000000000030010.
15. Principi N., Esposito S. Biomarkers in Pediatric Community-Acquired Pneumonia. Int J Mol Sci. 2017. 18(2), https://doi.org/10.3390/ijms18020447.