NGHIÊN CỨU NỒNG ĐỘ TNF-α HUYẾT THANH VÀ GIÁ TRỊ DỰ BÁO MỨC ĐỘ NẶNG Ở BỆNH NHÂN VIÊM TỤY CẤP TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TRUNG ƯƠNG CẦN THƠ NĂM 2025-2026

Tóm tắt

Đặt vấn đề: TNF-α tham gia đáp ứng viêm sớm trong viêm tụy cấp; dữ liệu về giá trị dự báo của TNF-α và mô hình phối hợp tại Cần Thơ còn hạn chế. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả nồng độ TNFα và một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng; xây dựng mô hình dự báo mức độ nặng khi kết hợp TNFα với APACHE II hoặc BISAP; đánh giá kết quả điều trị và mối liên quan giữa TNF-α với tử vong nội viện. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu quan sát tiến cứu có phân tích trên 96 bệnh nhân viêm tụy cấp tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ năm 2025-2026. TNF-α được định lượng bằng ELISA trong 24 giờ đầu. Hai mô hình logistic gồm TNF-α + APACHE II và TNF-α + BISAP; khả năng phân biệt được đánh giá bằng đường cong ROC và AUC. Kết quả: Viêm tụy cấp nặng chiếm 31,2%. TNF-α ở nhóm nặng cao hơn nhóm không nặng (8,59 [4,24-11,98] so với 5,07 [4,01-6,29] pg/mL; p < 0,001). TNF-α đơn lẻ có AUC 0,722. Mô hình TNF-α + APACHE II có AUC 0,971 so với 0,961 của APACHE II đơn lẻ; mô hình TNF-α + BISAP có AUC 0,907 so với 0,820 của BISAP đơn lẻ. Tử vong nội viện là 9,4%. TNF-α ở nhóm tử vong cao hơn nhóm ra viện (20,40 [10,63-25,22] so với 5,19 [3,98-6,84] pg/mL; p < 0,001); OR tử vong là 1,269 cho mỗi 1 pg/mL TNF-α tăng (KTC 95%: 1,1131,447). Kết luận: TNF-α tăng ở viêm tụy cấp nặng. Các mô hình phối hợp có AUC cao hơn về mặt mô tả so với thang điểm đơn lẻ tương ứng trong mẫu nghiên cứu, nhưng chưa thực hiện kiểm định trực tiếp chênh lệch AUC. Phân tích tử vong chỉ mang tính thăm dò; các mô hình cần kiểm định ngoài.