TÌNH HÌNH LAO PHỔI KHÁNG THUỐC TẠI TỈNH TÂY NINH

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Lao phổi kháng thuốc là thách thức lớn trong kiểm soát lao do điều trị kéo dài, chi phí cao và nguy cơ lây lan trong cộng đồng, tại tỉnh Tây Ninh, cần có số liệu tại địa phương để mô tả tình hình và cung cấp số liệu địa phương phục vụ quản lý chương trình. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả tình hình bệnh nhân lao phổi kháng thuốc tại tỉnh Tây Ninh. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang hồi cứu trên bệnh nhân ≥18 tuổi được chẩn đoán xác định lao phổi theo hướng dẫn của Bộ Y tế, có bằng chứng vi khuẩn học bằng AFB và/hoặc GeneXpert. Lao phổi kháng thuốc được xác định dựa trên kết quả GeneXpert MTB/RIF và/hoặc các xét nghiệm kháng thuốc/kháng sinh đồ ghi nhận trong hồ sơ quản lý lao, qua đó phân loại các kiểu kháng isoniazid, rifampicin, moxifloxacin và các thuốc chống lao khác. Số liệu được tổng hợp tại tỉnh Tây Ninh trong giai đoạn từ 01/04/2025 đến 31/01/2026. Kết quả: Nghiên cứu ghi nhận 1.471 bệnh nhân lao phổi có bằng chứng vi khuẩn học, gồm 1.427 ca lao nhạy cảm và 44 ca lao kháng thuốc, tương ứng tỷ lệ lao kháng thuốc 3,0% (KTC 95%: 2,2-4,0%). Ở nhóm lao kháng thuốc, nam chiếm 68,2% và nữ 31,8%; HIV dương tính ghi nhận 4,5% trường hợp. Theo phân nhóm WHO, MDR/RR-TB chiếm tỷ lệ cao nhất với 39 trường hợp (88,6%), tiếp theo là pre-XDR-TB với 3 trường hợp (6,8%). XDR-TB và các thể kháng thuốc khác đều ghi nhận 1 trường hợp (2,3%). Kết luận: Tỷ lệ lao phổi kháng thuốc tại Tây Ninh trong giai đoạn nghiên cứu là 3,0% trong nhóm lao phổi có bằng chứng vi khuẩn học. Lao kháng thuốc chủ yếu thuộc nhóm MDR/RR-TB, trong khi pre-XDR-TB và XDR-TB ghi nhận với tỷ lệ thấp.