KHẢO SÁT TỶ LỆ VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN VỚI KHỞI PHÁT TĂNG HUYẾT ÁP CẤP CỨU Ở BỆNH NHÂN ĐƯỢC CHẨN ĐOÁN CƠN TĂNG HUYẾT ÁP

Nguyễn Tuấn Anh1, , Đoàn Thị Tuyết Ngân2
1 Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất - Đồng Nai
2 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Tăng huyết áp cấp cứu là tình trạng huyết áp tăng cao kịch phát kèm tổn thương cơ quan đích cấp tính, liên quan tỷ lệ tử vong nội viện và sau xuất viện. Gánh nặng bệnh tật gia tăng tại các quốc gia thu nhập thấp. Tuy nhiên, các yếu tố liên quan đến khởi phát vẫn chưa được làm rõ. Mục tiêu nghiên cứu: 1. Xác định tỷ lệ tăng huyết áp cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất - Đồng Nai năm 2025 – 2026; 2. Khảo sát một số yếu tố liên quan với khởi phát tăng huyết áp cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất - Đồng Nai năm 2025 - 2026. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 341 bệnh nhân được chẩn đoán cơn THA tại Khoa Cấp cứu thuộc Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất – Đồng Nai trong thời gian từ tháng 5/2025 đến tháng 2/2026. Kết quả: Tỷ lệ THA cấp cứu chiếm 42,5%. Tỷ số nữ/nam là 1,3. Nhóm THA cấp cứu có tỷ lệ nam giới cao hơn so với nhóm THA khẩn trương (58,6% so với 33,2%; p<0,001). Tuổi trung bình nhóm THA cấp cứu thấp hơn so với nhóm THA khẩn trương (60,0±14,6 so với 64,1±14,8; p=0,012). Tỷ lệ rối loạn lipid máu ở nhóm THA cấp cứu cao hơn so với nhóm THA khẩn trương (22,8% so với 7,7%; p<0,001). Tỷ lệ tổn thương não 39,8%, tim 36,1%, thận 21,9%, mắt và động mạch chủ cùng ghi nhận 1,1%. Không tuân thủ điều trị, hút thuốc lá, sử dụng rượu, sử dụng thuốc NSAIDs/corticoid và căng thẳng tâm lý có liên quan đến tăng Odds khởi phát THA cấp cứu (p<0,05). Kết luận: Tỷ lệ THA cấp cứu chiếm 42,5%. Tỷ lệ khởi phát THA cấp cứu tăng khi có các yếu tố gồm không tuân thủ điều trị, hút thuốc lá, sử dụng rượu, sử dụng thuốc NSAIDs/corticoid và căng thẳng tâm lý. 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Chootong R., Pethyabarn W., Sono S., Choosong T., Choomalee K., et al. Characteristics and factors associated with hypertensive crisis: a cross-sectional study in patients with hypertension receiving care in a tertiary hospital. Ann Med Surg (Lond). 2023. 85(10), 4816-4823, doi: 10.1097/MS9.0000000000001250.
2. Siddiqi T.J., Usman M.S., Rashid A.M., Javaid S.S., Ahmed A., et al. Clinical Outcomes in Hypertensive Emergency: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Am Heart Assoc. 2023. 12(14), e029355, doi: 10.1161/JAHA.122.029355.
3. Paini A., Tarozzi L., Bertacchini F., Aggiusti C., Rosei C.A., et al. Cardiovascular prognosis in patients admitted to an emergency department with hypertensive emergencies and urgencies. J Hypertens. 2021. 39(12), 2514-2520, doi: 10.1097/HJH.0000000000002961.
4. Samuel N., Nigussie S., Jambo A., Dechasa M., Demeke F., et al. Treatment Outcome and Associated Factors Among Patients Admitted with Hypertensive Crisis in Public Hospitals at Harar Town, Eastern Ethiopia: A Cross-Sectional Study. Integr Blood Press Control. 2022. 15, 113-122, doi: 10.2147/IBPC.S386461.
5. Hội Tim mạch học Quốc gia Việt Nam. Đồng Thuận Quan Điểm Của Một Số Chuyên Gia Của Phân Hội Tăng Huyết Áp VSH/ VNHA 2024 Về Chiến Lược Thực Hành Lâm Sàng Quản Lý Tăng Huyết Áp tại Việt Nam. 2024. https://vnras.com/drug/wp-content/uploads/2025/08/dongthuan-tang-huyet-ap-2024-vnras.pdf.
6. Shanko T., Assele D.D., Motera Z., Mohammed Y.E. Prevalence and associated factors of hypertensive emergency among hypertensive crisis patients admitted to the emergency department at Hawassa University Comprehensive Specialized Hospital, Ethiopia. Int J Emerg Med. 2025. 18(1), 267, doi: 10.1186/s12245-025-01073-1.
7. Gebresillassie B.M., Debay Y.B. Characteristics, treatment, and outcome of patients with hypertensive crisis admitted to University of Gondar Specialized Hospital, northwest Ethiopia: A cross-sectional study. J Clin Hypertens (Greenwich). 2020. 22(12), 2343-2353, doi: 10.1111/jch.14056.
8. Shao P.J., Sawe H.R., Murray B.L., Mfinanga J.A., Mwafongo V., et al. Profile of patients with hypertensive urgency and emergency presenting to an urban emergency department of a tertiary referral hospital in Tanzania. BMC Cardiovasc Disord. 2018. 18(1), 158, doi: 10.1186/s12872018-0895-0.
9. Vũ Mạnh Tấn, Lê Trường Giang. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và một số yếu tố liên quan đến cơn tăng huyết áp ở bệnh nhân tăng huyết áp cấp cứu tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Tiệp. Tạp chí Y học Việt Nam. 2021. 503, 285-292.
10. Phin Channa, Phạm Minh Tuấn. Nghiên cứu một số yếu tố liên quan đến khởi phát tăng huyết áp cấp cứu. Tạp chí Tim mạch học Việt Nam. 2019. 90(2019), 81-87.
11. Dương Hồng Chương, Lê Văn Quí, Bùi Thế Dũng. Khảo sát đặc điểm và tổn thương cơ quan đích ở bệnh nhân tăng huyết áp cấp cứu hoặc tăng huyết áp khẩn trương nhập Khoa Cấp cứu - Bệnh viện Tim mạch An Giang. Tạp chí Tim mạch học Việt Nam. 2024. 109, 34-40, doi: 10.58354/jvc.109.2024.839.