TÁC NHÂN VI SINH VIÊM PHỔI CÓ SUY DINH DƯỠNG CẤP Ở TRẺ TỪ 2 THÁNG ĐẾN 5 TUỔI TẠI BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG CẦN THƠ NĂM 2024-2026

Huỳnh Anh Thư1, Lê Văn Khoa1, , Trần Quang Khải1, Ngô Chí Quang1
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

 Đặt vấn đề: Viêm phổi là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi. Suy dinh dưỡng làm suy giảm miễn dịch, khiến viêm phổi diễn tiến nặng hơn và tăng nguy cơ thất bại điều trị. Tại Cần Thơ, các nghiên cứu về căn nguyên vi sinh viêm phổi ở trẻ có suy dinh dưỡng cấp xác định bằng kỹ thuật sinh học phân tử vẫn còn hạn chế. Mục tiêu nghiên cứu: 1. Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng ở trẻ viêm phổi có suy dinh dưỡng cấp từ 2 tháng đến 5 tuổi; 2. Xác định tỷ lệ các tác nhân vi sinh gây viêm phổi ở đối tượng nghiên cứu trên. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang được thực hiện trên 52 trẻ từ 2 tháng đến 5 tuổi được chẩn đoán viêm phổi kèm suy dinh dưỡng cấp tại Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ năm 2024-2026. Trẻ được thu thập các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, xác định tác nhân vi sinh bằng kỹ thuật Real-time PCR và nuôi cấy vi khuẩn. Kết quả: Đa số trẻ thuộc nhóm tuổi 1-5 tuổi (94,2%). Thở nhanh là triệu chứng phổ biến (84,6%), ran phổi chủ yếu là ran kết hợp ẩm và ngáy. Về cận lâm sàng, 55,8% trẻ có CRP ≥10mg/L, trong khi đa số trẻ có bạch cầu <15000TB/mm3 (82,7%). Tình trạng đồng nhiễm vi khuẩn – vi rút chiếm ưu thế (71,2%). Tác nhân vi khuẩn phổ biến nhất là Haemophilus influenzae (nontypeable Haemophilus influenzae, NTHi) (71,2%). Cytomegalovirus (CMV) là virus gặp nhiều nhất (23,1%). Kết luận: Haemophilus influenzae không định type là tác nhân vi khuẩn được tìm thấy nhiều nhất ở trẻ viêm phổi có suy dinh dưỡng cấp. Tình trạng đồng nhiễm vi khuẩn – vi rút phổ biến.   

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. World Health Organization. Pneumonia in Children. 2022.
2. Ouldali N., Cohen R. Long-term Association of 13-Valent Pneumococcal Conjugate Vaccine Implementation With Rates of Community-Acquired Pneumonia in Children. JAMA pediatrics. 2019. 173(4), 362-370, https://doi.org/10.1001/jamapediatrics.2018.5273.
3. Lê Bình Bảo Tịnh. Đánh giá đáp ứng với kháng sinh trị liệu trong điều trị viêm phổi cộng đồng trên bệnh nhi 2-59 tháng tuổi tại khoa Hô hấp Bệnh viện Nhi đồng I. Tạp chí Nhi khoa. 2025.18(3), https://doi.org/10.52724/tcnk.v18i3.427.
4. Bộ Y tế. Hướng Dẫn Xử Trí Viêm Phổi Cộng Đồng ở Trẻ Em. 2014.
5. Bộ Y tế. Chẩn Đoán và Điều Trị Suy Dinh Dưỡng Cấp Tính ở Trẻ Em Từ 0–72. 2016.
6. Lư Trí Diến. Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng, Cận Lâm Sàng và Đánh Giá Kết Quả Điều Trị Viêm Phổi Trên Trẻ Suy Dinh Dưỡng Từ 2 Tháng Đến 5 Tuổi Tại Bệnh Viện Nhi Đồng Cần Thơ Từ 2022–2023. Luận văn Chuyên khoa II. Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. 2023.
7. Bộ Y Tế. Quyết định số 101/QĐ-BYT ban hành Hướng dẫn xử trí viêm phổi cộng đồng ở trẻ em. Bộ Y Tế. 2014.
8. Võ Minh Tân. Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng, Cận Lâm Sàng và Đánh Giá Kết Quả Điều Trị Viêm Phổi Trên Trẻ Suy Dinh Dưỡng Từ 2 Tháng Đến 5 Tuổi Tại Bệnh Viện Nhi Đồng Cần Thơ Từ 2017-2018. Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. 2018.
9. Trần Thúy Nga. Đặc điểm lâm , cận lâm sàng và căn nguyên vi sinh ở trẻ viêm phổi cộng đồng có suy hô hấp điều trị tại trung tâm hô hấp Bệnh viện Nhi Trung ương. Tạp chí Y học Việt Nam. 2026. 560(3), https://doi.org/10.51298/vmj.v560i3.17967.
10. Nguyễn Thị Thu Sương. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng phân biệt viêm phổi do vi khuẩn và do vi rút trong viêm phổi nặng trẻ em tại khoa Hô hấp Bệnh viện Nhi đồng 1. Tạp chí Nhi khoa. 2023. 16(4), https://doi.org/10.52724/tcnk.v16i4.223.
11. Bùi Anh Sơn. Căn nguyên và kết quả điều trị viêm phổi cộng đồng do vi khuẩn ở trẻ em từ 1 tháng đến 5 tuổi tại khoa Hô hấp Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An. Tạp Chí Y học Cộng đồng. 2025. 66, 130-134, https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD6.2289.
12. Ngô Chí Quang, Phan Hữu Nguyệt Diễm. Tác nhân gây bệnh viêm phổi cần hỗ trợ oxy ở trẻ từ 2 tháng đến 5 tuổi tại Bệnh viện Nhi đồng 1. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023. 531(1B), https://doi.org/10.51298/vmj.v531i1B.7030.
13. Trần Quang Khải, Nguyễn Thị Diệu Thúy, Trần Đỗ Hùng, Phạm Hùng Vân, Nguyễn Vũ Trung, và cộng sự. Phát hiện đồng nhiễm vi sinh vật ở trẻ viêm phổi nặng mắc phải tại cộng đồng bằng Real-time PCR. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2022. 54, 17-24.
14. Mao S., Wu L. Coinfection of viruses in children with community-acquired pneumonia. BMC Pediatrics. 2024. 24(1), 457. https://doi.org/10.1186/s12887-024-04939-0.
15. Tran X.D., Hoang V.T., Goumballa N., Vu T.N., Tran T.K., et al. Viral and bacterial microorganisms in Vietnamese children with severe and non-severe pneumonia. Scientific Reports. 2024. 14(1), 120, https://doi.org/10.1038/s41598-023-50657-5.