PHÂN TÍCH CHI PHÍ TRỰC TIẾP Y TẾ VÀ MỨC SẴN LÒNG CHI TRẢ Ở NGƯỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ CÓ BẢO HIỂM Y TẾ

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Đái tháo đường típ 2 tạo ra gánh nặng chi phí đáng kể; tuy nhiên, bằng chứng thực tế về cơ cấu chi phí ngoại trú và mức sẵn lòng chi trả của người bệnh có bảo hiểm y tế tại Việt Nam còn hạn chế. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả chi phí trực tiếp y tế cho một lượt điều trị ngoại trú; xác định mức sẵn lòng chi trả tối đa hằng năm đối với một liệu pháp giả định không được bảo hiểm y tế thanh toán và phân tích một số yếu tố liên quan. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang trên 240 người bệnh đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Phục hồi chức năng – Điều trị bệnh nghề nghiệp, Thành phố Hồ Chí Minh, từ tháng 07/2025 đến tháng 01/2026. Chi phí được thu thập từ hồ sơ điện tử và bảng kê thanh toán; mức sẵn lòng chi trả được khảo sát bằng phỏng vấn trực tiếp với kịch bản định giá giả định. Kết quả: Tuổi trung bình là 61,5 ± 12,0; nữ chiếm 54,2%. Tổng chi phí trực tiếp y tế trung bình cho một lượt ngoại trú là 667.329 ± 200.502 VNĐ/người, trong đó chi phí thuốc chiếm tỷ trọng lớn nhất. Mức sẵn lòng chi trả trung bình là 6,7 ± 2,2 triệu đồng/năm. Nhóm 60–74 tuổi (β = 0,74; p = 0,012), có 2 bệnh mắc kèm (β = 0,42; p = 0,010) và thu nhập cao hơn (β = 0,35; p < 0,001) có mức sẵn lòng chi trả cao hơn. Kết luận: Chi phí thuốc là cấu phần lớn nhất của chi phí trực tiếp y tế ngoại trú. Mức sẵn lòng chi trả có liên quan với tuổi, số bệnh mắc kèm và thu nhập; kết quả này phản ánh khả năng và ưu tiên chi trả của người bệnh trong một kịch bản giả định, không phải ngưỡng chi phí – hiệu quả của hệ thống y tế.