ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN MỨC ĐỘ ĐAU BỤNG VÀ ĐẦY HƠI Ở BỆNH NHÂN HỘI CHỨNG RUỘT KÍCH THÍCH TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA ĐỒNG NAI 2

Lương Tấn Minh Đức1, Kha Hữu Nhân1, , Trần Đỗ Hùng1
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát đặc điểm lâm sàng và một số yếu tố liên quan đến mức độ đau bụng và đầy hơi ở bệnh nhân hội chứng ruột kích thích. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích trên 178 bệnh nhân hội chứng ruột kích thích tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai 2 từ 06/2025 đến 01/2026. Kết quả: Các yếu tố lối sống thường gặp gồm ít vận động thể lực (79,8%), căng thẳng/lo âu (37,6%), hút thuốc lá (30,9%), sử dụng cà phê hoặc đồ uống có gas (27,5%). Đau bụng thường gặp nhất ở quanh rốn (54,5%) và thượng vị (48,9%), chủ yếu là đau âm ỉ (51,2%). Mức độ đau bụng có trung vị 4,0. Đầy hơi/chướng bụng gặp ở 82,0% bệnh nhân, với trung vị 3,0. Thể hội chứng ruột kích thích thường gặp nhất là thể tiêu chảy (41,6%), tiếp theo là thể hỗn hợp (32,0%). Mức độ đau bụng liên quan với giới nữ, căng thẳng/lo âu và ít vận động, các liên quan này vẫn có ý nghĩa trong mô hình đa biến (nữ với β = 0,577, p = 0,009; căng thẳng/lo âu với β = 0,501, p = 0,011; ít vận động với β = 0,167, p = 0,045). Đối với mức độ đầy hơi, căng thẳng/lo âu là yếu tố liên quan độc lập (β = 0,881, p = 0,001) và thói quen uống cà phê/đồ uống có gas thường xuyên cũng liên quan có ý nghĩa thống kê (β = 0,602, p = 0,048). Kết luận: Ở bệnh nhân hội chứng ruột kích thích, đau bụng và đầy hơi, chướng bụng là các triệu chứng thường gặp. Mức độ đau bụng liên quan với giới nữ, tình trạng căng thẳng/lo âu và mức độ hoạt động thể lực, mức độ đầy hơi liên quan với căng thẳng, lo âu và thói quen sử dụng cà phê/đồ uống có gas. 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Hung T. H., Wang C. Y., Lee H. F. Update in diagnosis and management of irritable bowel syndrome. Tzu chi medical journal. 2023. 35(4), 306-311, doi:10.4103/tcmj.tcmj_104_23.
2. Oka P., Parr H., Barberio B., Black C. J., Savarino E. V., et al. Global prevalence of irritable bowel syndrome according to Rome III or IV criteria: a systematic review and meta-analysis. The lancet Gastroenterology & hepatology. 2020. 5(10), 908-917, doi:10.1016/s24681253(20)30217-x.
3. Ringel Y., Williams R. E., Kalilani L., Cook S. F. Prevalence, characteristics, and impact of bloating symptoms in patients with irritable bowel syndrome. Clinical gastroenterology and hepatology : the official clinical practice journal of the American Gastroenterological Association. 2009. 7(1), 68-72; quiz 3, doi:10.1016/j.cgh.2008.07.008.
4. Quach D. T., Vu K. T., Vu K. V. Prevalence, clinical characteristics, and management of irritable bowel syndrome in Vietnam: A scoping review. JGH open : an open access journal of gastroenterology and hepatology. 2021. 5(11), 1227-1235, doi:10.1002/jgh3.12616.
5. Lacy Brian E, Pimentel Mark, Chang Christopher, Heimanson Zeev, Lembo Anthony J. Su1191Efficacy of Rifaximin on Bloating in Patients with Diarrhea-Predominant Irritable Bowel Syndrome (IBS-D): A Pooled Analysis of Three Phase 3, Randomized, Placebo-Controlled Trials. Gastroenterology. 2018. 154(6), S-498-S-499,
6. Phan T. N., Tran Q. K., Truong X. L., Nguyen T. H. T. Anxiety and Depression Disorders in Vietnamese Patients With Irritable Bowel Syndrome: A Cross-Sectional Clinic-Based Study. JGH open : an open access journal of gastroenterology and hepatology. 2025. 9(2), e70116, doi:10.1002/jgh3.70116.
7. Black C. J., Yiannakou Y., Houghton L. A., Shuweihdi F., West R., et al. Anxiety-related factors associated with symptom severity in irritable bowel syndrome. Neurogastroenterology and motility. 2020. 32(8), e13872, doi:10.1111/nmo.13872.
8. Hod K., Ringel Y., van Tilburg M. A. L., Ringel-Kulka T. Bloating in Irritable Bowel Syndrome Is Associated with Symptoms Severity, Psychological Factors, and Comorbidities. Digestive diseases and sciences. 2019. 64(5), 1288-1295, doi:10.1007/s10620-018-5352-5.
9. Aziz I., Törnblom H., Palsson O. S., Whitehead W. E., Simrén M. How the Change in IBS Criteria From Rome III to Rome IV Impacts on Clinical Characteristics and Key Pathophysiological Factors. The American journal of gastroenterology. 2018. 113(7), 10171025, doi:10.1038/s41395-018-0074-z.
10. Sadeghian M., Sadeghi O., Hassanzadeh Keshteli A., Daghaghzadeh H., Esmaillzadeh A., et al. Physical activity in relation to irritable bowel syndrome among Iranian adults. PloS one. 2018. 13(10), e0205806, doi:10.1371/journal.pone.0205806.
11. Poniewierka E., Szura E., Valach P. Effects of physical activity on symptoms of irritable bowel syndrome. Przeglad gastroenterologiczny. 2025. 20(2), 173-177, doi:10.5114/pg.2025.152029.
12. Ligaarden S. C., Lydersen S., Farup P. G. Diet in subjects with irritable bowel syndrome: a cross-sectional study in the general population. BMC gastroenterology. 2012. 1261, doi:10.1186/1471-230x-12-61.
13. Koochakpoor G., Salari-Moghaddam A., Keshteli A. H., Esmaillzadeh A., Adibi P. Association of Coffee and Caffeine Intake With Irritable Bowel Syndrome in Adults. Frontiers in nutrition. 2021. 8632469, doi:10.3389/fnut.2021.632469.