KHẢO SÁT NỒNG ĐỘ APOB, APOA-1 VÀ CHỈ SỐ APOB/APOA-1 Ở BỆNH NHÂN BỆNH THẬN MẠN CHƯA LỌC MÁU
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Rối loạn lipid máu là yếu tố nguy cơ tim mạch quan trọng ở bệnh nhân bệnh thận mạn. Các chỉ số ApoB, ApoA-1 và tỷ số ApoB/ApoA-1 được cho là phản ánh nguy cơ xơ vữa tốt hơn các chỉ số lipid truyền thống, tuy nhiên sự biến đổi của chúng qua các giai đoạn bệnh thận vẫn còn nhiều tranh luận. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định nồng độ ApoB, ApoA-1, chỉ số ApoB/ApoA-1 và so sánh sự khác biệt giữa các giai đoạn bệnh ở bệnh nhân bệnh thận mạn. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 70 bệnh nhân được chẩn đoán bệnh thận mạn giai đoạn 2 đến 4 tại Cần Thơ năm 2025-2026. Định lượng nồng độ ApoB, ApoA-1 huyết thanh và phân tích sự khác biệt bằng kiểm định phi tham số (Kruskal-Wallis và MannWhitney U). Kết quả: Độ tuổi trung bình là 62,8 ± 15,4 tuổi. Nồng độ trung bình ApoB là 95,5 ± 34,9 mg/dL; ApoA-1 là 147,0 ± 29,9 mg/dL. Chỉ số ApoB/ApoA-1 là 0,67 ± 0,24. Nồng độ ApoB ở nhóm bệnh nhân nữ cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nam giới (p<0,05). Không ghi nhận sự khác biệt mang ý nghĩa thống kê về nồng độ ApoB, ApoA-1 và tỷ số ApoB/ApoA-1 giữa các giai đoạn bệnh thận mạn từ 2 đến 4 (p>0,05). Kết luận: Nồng độ các apolipoprotein và tỷ số ApoB/ApoA-1 chưa thấy sự thay đổi rõ rệt qua các giai đoạn bệnh thận mạn từ 2 đến 4. Tuy nhiên, chỉ số ApoB/ApoA-1 trung bình ở mức 0,67 gợi ý sự chuyển dịch cân bằng lipid theo hướng sinh xơ vữa, đặc biệt tình trạng tích lũy ApoB biểu hiện rõ hơn ở nhóm bệnh nhân nữ.
Từ khóa
Bệnh thận mạn, ApoB, ApoA-1, tỷ số ApoB/ApoA-1
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Nguyễn Thị Hoa, Lê Thị Hương Lan, Nguyễn Thị Hồng Anh, Vũ Thị Hoài Thu. Nồng độ apolipoprotein và một số chỉ số lipid huyết tương ở bệnh nhân bệnh thận giai đoạn cuối lọc máu chu kỳ tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên. Tạp chí Y học Việt Nam (Tổng hội Y học Việt Nam). 2023. 126-133.
3. Carmine Secondulfo, Carmine Izzo, Nicoletta Vecchione, Minelli, Gianmarco, Russo, Dora, et al. Apolipoproteins in Chronic Kidney Disease and Kidney Transplant: A Long Unfinished Story. International Journal of Molecular Sciences. 2025. 26 (19), 9664, DOI:10.3390/ijms26199664.
4. Yu Xu, Bo Liu, Lijin Lin, F. Lei, T. Sun, et al. The association of apolipoprotein B with chronic kidney disease in the Chinese population. Frontiers in endocrinology. 2023. 14, https://doi.org/10.3389/fendo.2023.1083614.
5. Blake J. Cochran, Kwok-Leung Ong, Bikash Manandhar, K. A. Rye. APOA1: a Protein with Multiple Therapeutic Functions. Current atherosclerosis reports. 2021. 23 (3), https://doi.org/10.1007/s11883-021-00906-7.
6. Yuanyuan Jiang, Li He, Dongyu Hu, Chen Kunmei, Li Li, et al. The ApoB/ApoA-I ratio supersedes conventional lipids in predicting coronary artery disease and clinical phenotypes requiring revascularization. Clinical and Experimental Hypertension. 2025. 48, https://doi.org/10.1080/10641963.2025.2603463.
7. Adeera Levin, Paul E. Stevens. KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. Kidney international. 2024. 105 (4S), https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018.
8. Vũ Anh Tuấn, Nguyễn Giang, Đặng Dung. Nghiên cứu sự biến đổi nồng độ LP-PLA2, APO AI, APO B, tỷ số APO B/APO A-I huyết thanh trong bệnh động mạch vành. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2021. 140 194-202, https://doi.org/10.52852/tcncyh.v140i4.149.
9. Đỗ Tuyết Ngọc, Đặng Thị Việt Hà, Đỗ Gia Tuyển, Nghiêm Trung Dũng, Phạm Quang Khánh. Yếu tố nguy cơ tim mạch ở bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính đang điều trị bảo tồn tại bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp Hải Phòng. 2025. 28(12), 21-27, DOI 10.32895/hcjm.m.2025.12.03.
10. Lê Nguyễn Quỳnh Như, Trần Hà Linh, Phạm Hồng Thắm, Nguyễn Thị Thu Hương. Khảo sát tình hình sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp ở bệnh nhân bệnh thận mạn tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định năm 2023. Tạp Chí Khoa học Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng. 2025. 35, 5362, https://doi.org/10.59294/HIUJS2025008.
11. Nguyễn Thị Bích Hồng, Phạm Hữu Văn. Khảo sát đặc điểm rối loạn lipid máu ở bệnh nhân bệnh thận mạn điều trị tại Bệnh viện Nhân dân 115. Tạp chí Y Dược Thực hành 175. 2022. (31), https://doi.org/10.59354/ydth175.2022.50.
12. F. Mach, K. C. Koskinas, J. E. Roeters van Lennep, L.Tokgözoğlu, L. Badimon, et al. 2025 Focused Update of the 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias. Atherosclerosis. 2025. 409 120479, https://doi.org/10.1016/j.atherosclerosis.2025.120479.
13. Alma Nurtazina, D. Kozhakhmetova, D. Dautov, A. Shakhanova, V. K. Chattu. Apolipoprotein B/A1 Ratio as a Diagnostic Alternative to Triglycerides and HDL - Cholesterol for the Prediction of Metabolic Syndrome among Hypertensives in Kazakhstan. Diagnostics(Basel, Switzerland). 2021. 10(8), https://doi.org/10.3390/diagnostics10080510.
14. Phan Thị Hoàng Yến, Trần Nguyễn Phương Hải, Nguyễn Minh Kha, Nguyễn Đinh Quốc Anh, Hoàng Văn Sỹ. Khảo sát nồng độ Apolipoprotein B ở bệnh nhân hội chứng mạch vành cấp. Tạp chí Y học Việt Nam. 2025. 550 (3), https://doi.org/10.51298/vmj.v550i3.14372.