ĐÁNH GIÁ CẢI THIỆN HUYẾT ĐỘNG SAU ĐIỀU TRỊ HYDROCORTISONE Ở BỆNH NHÂN SỐC NHIỄM KHUẨN

Trần Tấn Đạt1,2, Nguyễn Như Nghĩa1, , Hà Văn Phúc1
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ
2 Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Sốc nhiễm khuẩn là thể nặng của nhiễm khuẩn huyết, có tỷ lệ tử vong cao và cần ổn định huyết động kịp thời. Ở những bệnh nhân còn sốc kéo dài dù đã hồi sức bằng bù dịch và dùng vận mạch, hydrocortisone liều thấp có thể hỗ trợ cải thiện huyết động nhưng đáp ứng điều trị không đồng nhất. Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá cải thiện huyết động sau điều trị hydrocortisone và phân tích mối liên quan giữa cortisol nền với cải thiện huyết động ở bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có theo dõi trên 62 bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn có điều trị hydrocortisone tại Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang từ tháng 10/2022 đến tháng 8/2023.Đáp ứng huyết động được đánh giá bằng huyết áp động mạch trung bình trước điều trị, sau điều trị và mức tăng MAP. Bệnh nhân được phân nhóm theo cortisol nền <20 µg/dL và ≥20 µg/dL. Kết quả: Tuổi trung bình là 65,68 ± 10,73 tuổi, nam và nữ cùng chiếm 50,0%. Điểm SOFA trung bình là 7,92 ± 1,97. Cortisol nền trung vị là 17,67 µg/dL, khoảng tứ phân vị 9,37–38,99 µg/dL. Nhóm cortisol ≥20 µg/dL có điểm SOFA cao hơn và MAP ban đầu thấp hơn so với nhóm cortisol <20 µg/dL (p <0,05). Mức tăng MAP ở nhóm cortisol ≥20 µg/dL cao hơn nhóm cortisol <20 µg/dL, với trung vị lần lượt là 26,60 mmHg và 14,95 mmHg (p = 0,016). Sau hiệu chỉnh theo MAP ban đầu, điểm SOFA, lactate máu và PaO₂/FiO₂, cortisol nền ≥20 µg/dL vẫn có liên quan với mức tăng MAP cao hơn (β = 7,41; KTC 95%: 0,84–13,98). Kết luận: Ở bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn được điều trị hydrocortisone, cortisol nền ≥20 µg/dL có thể liên quan với mức cải thiện huyết động cao hơn sau điều trị. 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Evans L., Rhodes A., Alhazzani W., Antonelli M., Coopersmith C. M., et al. Surviving sepsis campaign: international guidelines for management of sepsis and septic shock 2021. Intensive Care Med. 2021. 47 (11), 1181-1247, doi: 10.1007/s00134-021-06506-y.
2. Singer M., Deutschman C. S., Seymour C. W., Shankar-Hari M., Annane D., et al. The Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3). JAMA. 2016. 315 (8), 801-810, doi: 10.1001/jama.2016.0287.
3. Song B., Zheng X., Fu K.,Liu C. Early use of low-dose hydrocortisone can reduce in-hospital mortality in patients with septic shock: A systematic review and meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2024. 103 (48), e40635, doi: 10.1097/md.0000000000040635.
4. Leng F., Gu Z., Pan S., Lin S., Wang X., et al. Novel cortisol trajectory sub-phenotypes in sepsis. Critical Care. 2024. 28 (1), 290, doi: 10.1186/s13054-024-05071-2.
5. Andersson M., Fröderberg Schooner K., Karlsson Werther V., Karlsson T., De Geer L., et al. Prehospital lactate analysis in suspected sepsis improves detection of patients with increased mortality risk: an observational study. Crit Care. 2025. 29 (1), 38, doi:10.1186/s13054-024-05225-2.
6. De Souza D. C., Jabornisky R.,Kissoon N. Utility of lactate levels in the diagnosis and prognosis of septic shock. Pediatric Emergency Care. 2024. 40 (10), 736-745, doi: 10.1097/PEC.0000000000003181.
7. Guarino M., Luppi F., Perna B., Maritati M., Contini C., et al. A double-edged sword: a narrative review on steroids in sepsis and septic shock. Internal and Emergency Medicine. 2025. 20 (7), 2157-2165. doi: 10.1007/s11739-025-04008-z.
8. Annane D. The Role of ACTH and Corticosteroids for Sepsis and Septic Shock: An Update. Frontiers in Endocrinology. 2016. 7(70), doi: 10.3389/fendo.2016.00070.
9. Chaudhuri D., Nei A. M., Rochwerg B., Balk R. A., Asehnoune K., et al. 2024 Focused Update: Guidelines on Use of Corticosteroids in Sepsis, Acute Respiratory Distress Syndrome, and Community-Acquired Pneumonia. Crit Care Med. 2024. 52 (5), e219-e233, doi: 10.1097/ccm.0000000000006172.
10. Annane D., Pastores S. M., Rochwerg B., Arlt W., Balk R. A., et al. Guidelines for the Diagnosis and Management of Critical Illness-Related Corticosteroid Insufficiency (CIRCI) in Critically Ill Patients (Part I): Society of Critical Care Medicine (SCCM) and European Society of Intensive Care Medicine (ESICM) 2017. Crit Care Med. 2017. 45 (12), 2078-2088, doi: 10.1097/ccm.0000000000002737.