NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ TIÊN LƯỢNG CỦA TỶ SỐ 𝛃-HCG NGÀY 7 SO VỚI NGÀY 1 TRONG ĐIỀU TRỊ THAI NGOÀI TỬ CUNG CHƯA VỠ BẰNG METHOTREXATE ĐƠN LIỀU TẠI BỆNH VIỆN PHỤ SẢN THÀNH PHỐ CẦN THƠ NĂM 2024-2026

Đoàn Minh Tuấn1, , Nguyễn Hữu Dự1, Lê Minh Kha1
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Thai ngoài tử cung chưa vỡ là một cấp cứu sản khoa thường gặp trong thực hành lâm sàng, đặc biệt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nếu được phát hiện sớm khi bệnh nhân còn ổn định huyết động, điều trị nội khoa bằng Methotrexate đơn liều được xem là phương pháp bảo tồn hiệu quả, giúp tránh phẫu thuật và duy trì khả năng sinh sản tự nhiên. Tuy nhiên, việc theo dõi sau điều trị đóng vai trò quyết định trong đánh giá đáp ứng và phát hiện sớm thất bại điều trị. Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu giá trị tiên lượng của tỷ số β-hCG ngày 7 so với ngày 1 trong điều trị thai ngoài tử cung chưa vỡ bằng Methotrexate đơn liều. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu đoàn hệ một nhóm trên 141 bệnh nhân thai ngoài tử cung điều trị Methotrexate đơn liều tại Bệnh viện Phụ Sản thành phố Cần Thơ trong khoảng thời gian từ năm 2024 – 2026. Kết quả: Tuổi trung bình 30,96 ± 6,371, nhóm 20–35 tuổi chiếm 71,6%. Triệu chứng thường gặp là trễ kinh (61,7%), ra huyết âm đạo (72,3%) và đau bụng (70,2%). Nồng độ 𝛽-hCG trong khoảng từ 1000-3000 mIU/ml chiếm tỷ lệ cao nhất (57,4%). Tỷ lệ thành công sau một liều Methotrexate là 61%, kết quả chung đạt 91,5%. Mức giảm β-hCG ≥10,6% từ ngày 1 đến ngày 7 có giá trị tiên đoán dương 90,8%, độ nhạy 80,2%, độ đặc hiệu 87,3% (p<0,001). Kết luận: Methotrexate đơn liều là phương pháp điều trị hiệu quả cho thai ngoài tử cung chưa vỡ. Sự giảm β-hCG ≥10,6% giữa ngày 1 và ngày 7 là yếu tố tiên lượng đáng tin cậy và có thể được sử dụng trong theo dõi và dự đoán kết quả điều trị.  

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Panelli D. M., Phillips C. H., Brady P. C. Incidence, diagnosis and management of tubal and nontubal ectopic pregnancies: A review. Fertility Research and Practice. 2015. 1, 15, https://doi.org/10.1186/s40738-015-0008-z.
2. Bixby S., Tello R., Kuligowska E. Presence of a yolk sac on transvaginal sonography is the most reliable predictor of single-dose methotrexate treatment failure in ectopic pregnancy. Journal of Ultrasound in Medicine. 2005. 24(5), 591–598, https://doi.org/10.7863/jum.2005.24.5.591.
3. Kirk E., Condous G., Van Calster B., Haider Z., Van Huffel S., Timmerman D., Bourne T. A validation of the most commonly used protocol to predict the success of single-dose methotrexate in the treatment of ectopic pregnancy. Human Reproduction. 2007. 22(3), 858– 863, https://doi.org/10.1093/humrep/del433.
4. Oron G., Tulandi T. A pragmatic and evidence-based management of ectopic pregnancy. Journal of Minimally Invasive Gynecology. 2013. 20(4), 446–454, https://doi.org/10.1016/j.jmig.2013.02.004.
5. Atkinson M., Gupta S., McGee T. β-hCG monitoring after single-dose methotrexate treatment of tubal ectopic pregnancy: Is the Day 4 β-hCG necessary? A retrospective cohort study. Australian and New Zealand Journal of Obstetrics and Gynaecology. 2014. 54(5), 475–479, https://doi.org/10.1111/ajo.12257.
6. Oliveira F. C., Jr, Surita F. G., Pinto E Silva J. L., et al. Severe maternal morbidity and maternal near miss in the extremes of reproductive age: results from a national cross- sectional multicenter study. BMC pregnancy and childbirth. 2014. 14, 77, https://doi.org/10.1186/14712393-14-77.
7. Trương Thị Linh Giang. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng trong các trường hợp thai ngoài tử cung chỉ định điều trị nội khoa. Tạp chí Y Dược Huế. 2024. 7(14), 219–225, https://doi.org/10.34071/jmp.2024.7.31.
8. Vũ Văn Du. Một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và phương pháp phẫu thuật xử trí chửa ngoài tử cung sau thụ tinh trong ống nghiệm. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2022. 160(12V2), 172–179, https://doi.org/10.52852/tcncyh.v160i12V2.1226.
9. Nguyễn Văn Hiền. Đánh giá giá trị chẩn đoán chửa ngoài tử cung của phương pháp siêu âm đường âm đạo tại Bệnh viện Phụ sản Thái Bình năm 2024. Tạp chí Y Dược Thái Bình. 2025. 1(15), 53–59, https://doi.org/10.62685/tbjmp.2025.15.08.
10. Hồ Thị Thu Hằng, Nguyễn Lư Hoàng Phong. Tình hình điều trị nội khoa thai ngoài tử cung chưa vỡ bằng methotrexate đơn liều tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Long năm 2022–2023. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024. 545(1), 315–319, https://doi.org/10.51298/vmj.v545i1.12181
11. Nguyễn Thị Tươi, Nguyễn Hữu Dự. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và đánh giá kết quả điều trị thai ngoài tử cung chưa vỡ bằng methotrexate tại Bệnh viện Phụ sản Thành phố Cần Thơ năm 2019–2020. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2023. 40, 230–236, https://tapchi.ctump.edu.vn/index.php/ctump/article/view/826.
12. Piróg M. M., Pulka A., Urbaniec P., Jach R. Comparison of single- and double-dose methotrexate protocols for treatment of pregnancy of unknown location. European Journal of Obstetrics, Gynecology, and Reproductive Biology. 2024. 298, 171–174, https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2024.05.016.
13. Nguyễn Văn Thắng, Nguyễn Minh Hoàng, Trần Thị An. Kết quả điều trị nội khoa chửa ngoài tử cung tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. Tạp chí Y học Việt Nam. 2026. 557(3), https://doi.org/10.51298/vmj.v557i3.16767.
14. Mackenzie S. C., Moakes C. A., Doust A. M., Mol B. W., Duncan W. C., Tong S., Horne A. W., Whitaker L. H. Early (Days 1–4) post-treatment serum hCG level changes predict singledose methotrexate treatment success in tubal ectopic pregnancy. Human Reproduction. 2023. 38, 1261–1267, https://doi.org/10.1093/humrep/dead089.
15. Aiob A., Shqara R. A., Mikhail S. M., Sharon A., Odeh M., Lowenstein L. Alternative betahCG follow-up protocols after single-dose methotrexate therapy for ectopic pregnancy: A retrospective cohort study. European Journal of Obstetrics, Gynecology, and Reproductive Biology. 2023. 284, 120–124, https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2023.03.024.
16. Orozco E. M., Sánchez-Durán M. A., Bello-Muñoz J. C., Sagalá J., Carreras E., Roura L. C. ßhCG and prediction of therapeutic success in ectopic pregnancies treated with methotrexate: results from a prospective observational study. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine. 2015. 28(6), 695–699, https://doi.org/10.3109/14767058.2014.928687.