NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH SỬ DỤNG VÀ TƯƠNG TÁC THUỐC TRÊN BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 KÈM RỐI LOẠN LIPID MÁU ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN TIM MẠCH THÀNH PHỐ CẦN THƠ NĂM 2025
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Đái tháo đường típ 2 và rối loạn lipid máu là hai bệnh lý chuyển hóa thường đồng mắc, đòi hỏi phối hợp nhiều thuốc, làm gia tăng nguy cơ sử dụng thuốc chưa hợp lý và tương tác thuốc ở bệnh nhân ngoại trú. Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát tình hình sử dụng thuốc và xác định tỷ lệ các tương tác thuốc trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2 kèm rối loạn lipid máu điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Tim mạch thành phố Cần Thơ năm 2025. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, trên 387 đơn thuốc ngoại trú. Tương tác thuốc được phân tích bằng các cơ sở dữ liệu: Drugs.com, Medscape, Micromedex và cơ sở dữ liệu tương tác thuốc chống chỉ định của Bộ Y tế. Kết quả: Metformin là thuốc điều trị đái tháo đường được sử dụng nhiều nhất (48,8%); Atorvastatin là thuốc điều trị rối loạn lipid máu phổ biến nhất (52,2%). Theo cơ sở dữ liệu Drug có 282 đơn có tương tác (72,9%); theo Medscape có 272 đơn có tương tác (70,3%); theo Micromedex có 306 đơn có tương tác (79,1%); trong khi đó, cơ sở dữ liệu tương tác thuốc của Bộ Y tế Việt Nam không ghi nhận trường hợp tương tác nào có ý nghĩa lâm sàng. Tuổi ≥60, đa bệnh kèm và ≥5 thuốc làm tăng nguy cơ tương tác. Kết luận: Metformin và Atorvastatin là các thuốc được kê đơn phổ biến nhất, phản ánh xu hướng điều trị phù hợp với khuyến cáo hiện hành. Tỷ lệ đơn thuốc có tương tác khá cao khi phân tích bằng các cơ sở dữ liệu quốc tế cho thấy sự cần thiết của việc theo dõi và đánh giá tương tác thuốc thường quy trong thực hành lâm sàng.
Từ khóa
Đái tháo đường típ 2, rối loạn lipid máu, tương tác thuốc, đơn thuốc ngoại trú
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh nội tiết – chuyển hóa. Quyết định số 3879/QĐBYT. Hà Nội: Bộ Y tế. 2014.
3. Phạm Thị Ngọc Nga. Nghiên cứu tình hình rối loạn lipid máu ở các bệnh nhân được chỉ định làm xét nghiệm bộ mỡ tại Bệnh viện Đa khoa TP. Cần Thơ năm 2022. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023. 1, 134–138. doi: https://doi.org/10.51298/vmj.v532i1.7281.
4. Bùi Thị Thanh Tuyền. Khảo sát mức độ tương tác thuốc trong các đơn thuốc điều trị đái tháo đường típ 2 tại Bệnh viện Thống Nhất năm 2023. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023. 1, 134–138. doi: https://doi.org/10.51298/vmj.v539i1.9772.
5. Nguyễn Tố Uyên. Tình hình sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường típ 2 và tương tác thuốc tại Khoa Khám bệnh – Bệnh viện Đa khoa thị xã Buôn Hồ năm 2023. Tạp chí Y Dược học Buôn Hồ. 2023. 3, 45–50. doi: https://doi.org/10.51298/vmj.v543i2.11427.
6. Nguyễn G.P.K., Nguyễn N.P.T., Đặng D.K. Sử dụng thuốc điều trị rối loạn lipid máu trên bệnh nhân ngoại trú tại Bệnh viện Đa khoa TP. Cần Thơ giai đoạn 2021–2022. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2022. 50, 171–179. doi: 10.58490/ctump.2022i50.140.
7. Dương Trương Phú, Võ H.S., Nguyễn T.K., Nguyễn T.D.T., Lâm V.N., và cộng sự. Phân tích thực trạng tương tác thuốc tại khoa khám bệnh, Bệnh viện Tim mạch thành phố Cần Thơ năm 2021. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023. 526(1B). doi: https://doi.org/10.51298/vmj.v526i1B.5474.
8. Trần Hà Linh. Tình hình sử dụng thuốc trên bệnh nhân ngoại trú đái tháo đường típ 2 tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định. Tạp chí Khoa học & Công nghệ – Đại học Nguyễn Tất Thành. 2025. 8(5), 36–44. doi: https://doi.org/10.55401/qjn7ta05.
9. Nguyễn Thu Thảo, Huỳnh Thị Như Quỳnh. Khảo sát tình hình sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường típ 2 ở bệnh nhân ngoại trú tại Trung tâm Y tế Lâm Hà, Lâm Đồng năm 2022. Tạp chí Khoa học Yersin. 2023. 16(12), 85–94. doi: https://doi.org/10.51298/vmj.v543i2.11427.
10. Phạm Thanh Tòng, Nguyễn Thị Ngọc Vân, Nguyễn Thị Bích Trâm, Trần Thị Tuyết Phụng, Đỗ Trung Hiền. Nghiên cứu tương tác thuốc có ý nghĩa lâm sàng trong đơn thuốc bảo hiểm y tế điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ năm 2022. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023. 530(1B), 385–391. doi: https://doi.org/10.51298/vmj.v530i1B.6759.
11. Ren W., và cộng sự. Potential drug–drug interactions among hospitalized patients with type 2 diabetes mellitus: a multicenter study in China. International Journal of Clinical Pharmacy. 2020. 42(6), 1192–1201. doi: 10.3389/fendo.2024.1387242.
12. Đồng Bé Hai, Trần Đỗ Hùng, Nguyễn Tấn Đạt, Thiều Văn Đường, Đỗ Văn Mãi. Nghiên cứu tương tác thuốc có ý nghĩa lâm sàng trong đơn thuốc điều trị ngoại trú tại Trung tâm Y tế thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang năm 2021. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023. 529(2), 15–21. doi: https://doi.org/10.51298/vmj.v526i1A.5289.
13. Trần Thị Lý, Phạm Thành Suôl, Mai Phương Mai, Trần Quốc Tường. Tương tác thuốc trên bệnh nhân cao tuổi điều trị nội trú tại khoa Nội Tim mạch – Lão học Bệnh viện Đa khoa TP. Cần Thơ năm 2022. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2023. 63, 172–179. doi: https://doi.org/10.58490/ctump.2023i63.1413.