KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ VÀ GIÁ TRỊ TIÊN LƯỢNG MỨC ĐỘ NẶNG CỦA CHỈ SỐ SII, PLR Ở BỆNH NHÂN VIÊM TỤY CẤP
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Viêm tụy cấp là một cấp cứu nội khoa thường gặp, với khoảng 20% diễn tiến nặng và tỷ lệ tử vong cao. Các dấu ấn viêm hệ thống như chỉ số viêm miễn dịch toàn thân (SII) và tỷ số tiểu cầu/tế bào lympho (PLR) đang thu hút sự chú ý nhờ khả năng tiên lượng sớm mức độ nặng và nguy cơ tử vong. Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá kết quả điều trị bệnh viêm tụy cấp và xác định giá trị tiên lượng độ nặng của các chỉ số SII, PLR trên bệnh nhân viêm tụy cấp. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích trên 120 bệnh nhân được chẩn đoán viêm tụy cấp nhập viện tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ từ tháng 6/2024 đến tháng 11/2025. Số liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS 27, sử dụng đường cong ROC để xác định giá trị tiên lượng. Kết quả: Tỷ lệ bệnh nhân nam giới chiếm 63,3%, nhóm tuổi ≤ 55 chiếm 65%. Tỷ lệ viêm tụy cấp nặng là 27,5%. Trung vị của chỉ số SII và PLR ở nhóm viêm tụy cấp nặng cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm không nặng (p < 0,05). Tại điểm cắt SII ≥ 2767 (AUC 0,71) và PLR ≥ 216 (AUC 0,66), cả hai chỉ số đều có giá trị tiên lượng mức độ nặng, trong đó SII, đặc biệt khi kết hợp với PLR có giá trị dự báo tốt hơn. Về kết quả điều trị, 84,2% bệnh nhân ổn ra viện, tỷ lệ tử vong hoặc nặng xin về là 15,8%. Nhóm điều trị thất bại có chỉ số SII và PLR cao hơn đáng kể so với nhóm bệnh ổn ra viện (p < 0,05). Kết luận: Chỉ số SII và PLR là các dấu ấn có giá trị trong tiên lượng mức độ nặng và kết quả điều trị ở bệnh nhân viêm tụy cấp, trong đó SII, đặc biệt khi kết hợp với PLR thể hiện sự ưu việt hơn.
Từ khóa
Viêm tụy cấp, SII, PLR, tiên lượng mức độ nặng, kết quả điều trị
Chi tiết bài viết
Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Leppäniemi A., Tolonen M., Tarasconi A., Segovia-Lohse F., Gamberini E., et al. 2019 WSES guidelines for the management of severe acute pancreatitis. World Journal of Emergency Surgery. 2019. 14, 27, https://doi.org/10.1186/s13017-019-0247-0.
3. Silva-Vaz P., Abrantes A.M., Morgado-Nunes S., Castelo-Branco M., Gouveia A., et al. Evaluation of Prognostic Factors of Severity in Acute Biliary Pancreatitis. International Journal of Molecular Sciences. 2020. 21(12), 4300, https://doi.org/10.3390/ijms21124300.
4. Liu X., Guan G., Cui X., Zhang Y., Liu Y., et al. Systemic Immune-Inflammation Index (SII) Can Be an Early Indicator for Predicting the Severity of Acute Pancreatitis: A Retrospective Study. International Journal of General Medicine. 2021. 14, 9483-9489, https://doi.org/10.2147/IJGM.S343110.
5. Cho S.K., Jung S., Lee K.J., and Kim J.W. Neutrophil to lymphocyte ratio and platelet to lymphocyte ratio can predict the severity of gallstone pancreatitis. BMC Gastroenterology. 2018. 18(1), 18, https://doi.org/10.1186/s12876-018-0748-4.
6. Banks P.A., Bollen T.L., Dervenis C., Gooszen H.G., Johnson C.D., et al. Classification of acute pancreatitis--2012: revision of the Atlanta classification and definitions by international consensus. Gut. 62(1), 102-111, https://doi.org/10.1136/gutjnl-2012-302779.
7. Dalkılınç Hökenek U., Kılıç M., and Alışkan H. Investigation of the prognostic role of systemic immunoinflammatory index in patients with acute pancreatitis. Turkish Journal of Trauma & Emergency Surgery. 2023. 29(3), 316–320, https://doi.org/10.14744/tjtes.2023.96554.
8. Trần Thị Tuyết Ly. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, đánh giá kết quả điều trị và ứng dụng của thang điểm BISAP trong tiên lượng sớm độ nặng của viêm tụy cấp tại Bệnh viện Đa khoa Trung Ương Cần Thơ năm 2016-2018, Luận văn tốt nghiệp Bác sĩ nội trú, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. 2018.
9. Trần Văn Thảnh, Nguyễn Đức Phúc, Nguyễn Hữu Việt Anh. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị viêm tụy cấp nặng tại Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An. Tạp Chí Y học Việt Nam. 2024. 544(3), 275-279, https://doi.org/10.51298/vmj.v544i3.12048.
10. Hồ Thanh Nhật Trường, Huỳnh Hiếu Tâm. Tình hình, đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị bệnh viêm tụy cấp do tăng triglycerid. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2023. 56, 115-121, https://doi.org/10.58490/ctump.2023i56.511.
11. Shah S.M.A., Andrabi S.A.S., Quraishi A.U.N., Kumar R., Khan T.S., et al. Blood urea nitrogen as an early predictor of severity in acute pancreatitis. International Journal of Research in Medical Sciences. 2021. 9(4), 1015–1019, https://doi.org/10.18203/23206012.ijrms20211343.
12. Trần Thanh Phong. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, một số yếu tố liên quan đến mức độ nặng và đánh giá kết quả điều trị viêm tụy cấp do tăng Triglycerid tại Bệnh viện Đa khoa Trung Ương Cần Thơ năm 2018-2019, Luận văn tốt nghiệp chuyên khoa cấp II, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. 2019.
13. Yalçın M. S., and Yalaki S. Novel markers for mortality in patients with acute pancreatitis: NLR and PLR at the 48th hour. Journal of Surgery and Medicine. 2019. 3(12), 873–876. https://doi.org/10.28982/josam.658773
14. Salehi A.M., Rezaei R., Sadeghi A., Zali M.R., and Chaleshi V. Diagnostic value of neutrophil/lymphocyte ratio, platelet/lymphocyte ratio and systemic immune-inflammation index for predicting the severity of acute pancreatitis. BMC Gastroenterology. 2025. 25(1), 751, https://doi.org/10.1186/s12876-025-04370-4.