NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH SỬ DỤNG VÀ XÁC ĐỊNH CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC SỬ DỤNG HỢP LÝ TRONG KẾT HỢP THUỐC HÓA DƯỢC VÀ THUỐC DƯỢC LIỆU TẠI MỘT SỐ CƠ SỞ Y TẾ THUỘC TỈNH BẠC LIÊU

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Việc kết hợp giữa thuốc hóa dược và thuốc dược liệu ngày càng phổ biến trong điều trị nhằm tận dụng ưu thế của cả hai nền y học, tuy nhiên sự phối hợp này tiềm ẩn nhiều nguy cơ về vấn đề trong sử dụng thuốc (Drug-Related Problems (DRP)) nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá và xác định các vấn đề chưa hợp lý của đơn thuốc; Xác định tỷ lệ sử dụng kết hợp thuốc hóa dược và thuốc dược liệu hợp lý; và Xác định các yếu tố liên quan đến tính chưa hợp lý trong sử dụng phối hợp này. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 1.057 đơn thuốc ngoại trú có kết hợp thuốc hóa dược và dược liệu tại 3 cơ sở y tế thuộc tỉnh Bạc Liêu. Số liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS 25.0, sử dụng kiểm định hồi quy logistic để xác định các yếu tố liên quan với mức ý nghĩa p<0,05. Kết quả: Tỷ lệ đơn thuốc có ít nhất một DRP chiếm 71,7%, chỉ có 28,3% đơn thuốc đảm bảo tính hợp lý. Các DRP thường gặp nhất là sai sót về liều dùng (60,5%), thời điểm dùng thuốc (32,2%) và tương tác (9,5%). Các yếu tố liên quan DRP bao gồm: cơ sở điều trị, loại hình khám, thâm niên bác sĩ, số lượng thuốc và tuổi bệnh nhân. Trong đó, việc sử dụng từ 5 thuốc trở lên làm tăng nguy cơ gặp DRP gấp 2,23 lần (OR=2,23) và loại hình khám kết hợp Y học cổ truyền và Y học hiện đại có nguy cơ cao (OR=6,72). Kết luận: Tỷ lệ đơn thuốc chưa hợp lý trong phối hợp hóa dược và dược liệu còn ở mức cao. Cần tăng cường giám sát dược lâm sàng trong sử dụng kết hợp thuốc hóa dược và dược liệu.