NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG CỦA BỆNH NHÂN VIÊM DA DO LỆ THUỘC CORTICOSTEROID TẠI CHỖ CÓ GIÃN MẠCH NĂM 2024-2025

Cao Ngô Mỹ Anh1, , Trần Văn Dương1, Phạm Diễm Thúy 1
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

 Đặt vấn đề: Viêm da do lệ thuộc corticosteroid tại chỗ ở mặt (Facial corticosteroid addictive dermatitis – FCAD) đang ngày càng được quan tâm tại Việt Nam và nhiều quốc gia do tỷ lệ mắc có xu hướng gia tăng. Tuy nhiên, đến nay vẫn còn rất ít nghiên cứu trong nước tập trung đánh giá đầy đủ các đặc điểm lâm sàng của FCAD. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân viêm da do lệ thuộc corticosteroid tại chỗ ở mặt có giãn mạch năm 2024-2025. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 42 bệnh nhân được chẩn đoán FCAD tại Viện Nghiên cứu Da thẩm mỹ Quốc tế FOB. Kết quả: Bệnh nhân FCAD chủ yếu là nữ giới (85,7%), trên 30 tuổi (61,9%) tập trung ở nhóm công nhân–nông dân và nội trợ (cùng 35,7%). Đa số bệnh nhân dùng corticosteroid tại chỗ liên tục kéo dài trên 6 tháng (64,2%), nguồn gốc cung cấp chủ yếu từ cơ sở làm đẹp (35,7%) và với mục đích điều trị nám (33,3%). Về lâm sàng, viêm da (35,7%) và rối loạn sắc tố (23,8%) là 2 thể lâm sàng chiếm ưu thế, hầu hết bệnh nhân cảm nhận triệu chứng ngứa (71,4%), châm chích/bỏng rát (83,3%) và ban đỏ (59,5%), đồng thời giãn mạch dạng phân nhánh ở vùng má (54,8%) được ghi nhận nhiều nhất. Kết luận: FCAD chủ yếu gặp ở nữ giới trung niên, liên quan đến việc sử dụng corticosteroid tại chỗ kéo dài, thường xuất phát từ các cơ sở làm đẹp. Vì vậy, cần tăng cường kiểm soát việc cung cấp corticosteroid và nâng cao nhận thức cộng đồng nhằm hạn chế biến chứng da liễu. 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Xue S., Wu T. Chinese herbal medicine Tripterygium hypoglaucum Hutch tablet for facial corticosteroid addiction dermatitis. The Journal of Alternative and Complementary Medicine: Paradigm, Practice, and Policy Advancing Integrative Health. 2008. 14(6), 619-619, https://doi.org/10.1089/acm.2008.0142.
2. Hwang J., Lio P.A. Topical corticosteroid withdrawal (‘steroid addiction’): an update of a systematic review. Journal of Dermatological Treatment. 2022. 33(3), 1293-1298, https://doi.org/10.1080/09546634.2021.1882659
3. Lu H., Xiao T., Lu B., Dong D., Yu D., et al. Facial corticosteroid addictive dermatitis in Guiyang City, China. Clinical and experimental dermatology. 2010. 35(6), 618-621, https://doi.org/10.1111/j.1365-2230.2009.03761.x
4. Nguyễn Thị Ngọc Minh, Phạm Thanh Thảo, Huỳnh Văn Bá. Nghiên cứu tình hình nhiễm nấm da Dermatophytes trên bệnh nhân viêm da do lệ thuộc corticosteroid ở mặt tại bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ và bệnh viện Da liễu thành phố Cần Thơ năm 2021-2022. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2022. (53), 236-241, DOI: 10.58490/ctump.2022i53.183.
5. Saraswat A., Lahiri K., Chatterjee M., Barua S., Coondo A., et al. Topical corticosteroid abuse on the face: A prospective, multicenter study of dermatology outpatients. Indian Journal of Dermatology, Venereology, and Leprology. 2011. 77 (2), 160, doi: 10.4103/0378-6323.77455.
6. Khuất Thị Tú Anh, Phạm Thuý Ngà. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, mức độ lo âu, sự hài lòng về kết quả điều trị tại chỗ viêm da do lệ thuộc corticoid (FCAD) bằng sensive serum và dung dịch medlo năm 2022-2024. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024. 540(3), https://doi.org/10.51298/vmj.v540i3.10529.
7. Sethi S., Chauhan P., Jindal R., and Bish Y.S. Dermoscopy of topical steroid-dependent or damaged face: A cross-sectional study. Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology. 2021. 88(1), 40-46, DOI: 10.25259/IJDVL_11_2020.
8. Inakanti Y., Thimmasarthi V.N.R., Kumar S., Nagaraj A., Peddireddy S., et al. Topical corticosteroids: Abuse and Misuse. Our Dermatology Online/Nasza Dermatologia Online. 2015. 6(2).
9. Jain S., Mohapatra L., Mohanty P., Jena S., and Behera B. Study of clinical profile of patients presenting with topical steroid-induced facial dermatosis to a tertiary care hospital. Indian Dermatology Online Journal. 2020. 11(2), 208-211, DOI: 10.4103/idoj.IDOJ_259_19.
10. Hameed A.F. Steroid dermatitis resembling rosacea: a clinical evaluation of 75 patients. International Scholarly Research Notices. 2013. (1), 491376. https://doi.org/10.1155/2013/491376.
11. Fasih S., Arif A.B., Amar A., Haque M., Hameed F., et al. Misuse of topical corticosteroids on facial skin. Pakistan Journal of Physiology. 2020. 16(3), 11-13, https://doi.org/10.69656/pjp.v16i3.1239.