ĐÁNH GIÁ HOẠT TÍNH KHÁNG OXY HÓA VÀ MỘT SỐ HOẠT TÍNH SINH HỌC CỦA CAO LÁ CÂY PHÈN ĐEN (PHYLLANTHUS RETICULATUS)

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Phèn đen (Phyllanthus reticulatus) là một loài cây hoang dại mọc ở các hàng rào hoặc những nơi bỏ hoang từ Bắc vào Nam. Trong y học dân gian loài cây này sử dụng điều trị viêm ruột, viêm gan, viêm thận, chữa sốt, u nhọt, ứ huyết do đòn ngã, huyết nhiệt sinh đinh nhọt. Các nghiên cứu trên thế giới đã chứng minh cây này có nhiều hoạt tính sinh học như chống oxy hóa, kháng viêm, giảm đau, kháng khuẩn và bệnh tiểu đường. Tại Việt Nam, hiện nay chưa có công trình nghiên cứu được công bố về tác dụng của lá cây Phèn đen. Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá hoạt tính kháng oxy hóa của cao chiết ethanol từ lá cây Phèn đen. Khảo sát hoạt tính ức chế enzym α-glucosidase và hoạt tính kháng khuẩn của cao chiết ethanol từ lá Phèn đen. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Cao chiết ethanol từ lá Phèn đen được thu hái tại quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ. Tiến hành nghiên cứu đánh giá hoạt tính kháng oxy hóa bằng phương pháp trung hòa gốc tự do DPPH, khảo sát hoạt tính sinh học ức chế enzym α-glucosidase in vitro bằng phương pháp quang phổ UV-Vis và hoạt tính kháng khuẩn bằng phương pháp cấy trên thạch của cao chiết ethanol. Kết quả: Cao chiết ethanol từ lá cây Phèn đen đạt nồng độ ức chế 50% gốc tự do của DPPH được xác định là EC₅₀ = 96,84 µg/mL, nồng độ ức chế enzym α-glucosidase của cao chiết ethanol là IC₅₀ = 67,00 μg/mL so với giá trị IC₅₀ của acarbose chuẩn là 3,97 μg/mL, có khả năng ức chế vi khuẩn ở nồng độ 25-1000 μg/mL, đặc biệt là ở nồng độ cao chiết với đường kính vòng ức chế >10 mm ở 25 μg/mL, 50 μg/mL, 100 μg/mL lần lượt đối với S.aureus, E.coli, P.aeruginosa. Kết luận: Nghiên cứu đã chứng minh cao chiết ethanol từ lá cây Phèn đen có thể là dược liệu tự nhiên tiềm năng kháng oxy hóa mạnh, có hoạt tính ức chế enzym α-glucosidase đáng kể trong điều trị bệnh đái tháo đường và có tác dụng mạnh trên các loại vi khuẩn S.aureus, E.coli, P.aeruginosa trong phòng bệnh nhiễm các loại vi khuẩn gây nhiễm trùng.