XÂY DỰNG QUY TRÌNH CHIẾT XUẤT CAO GIÀU TRITERPENOID TỪ NẤM VÂN CHI ĐỎ (PYCNOPORUS SANGUINEUS)
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Nấm Vân chi đỏ (Pycnoporus sanguineus) là loại dược liệu quý thuộc họ nấm lỗ (Polyporaceae) được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị nhiều bệnh lý. Các nghiên cứu gần đây, cho thấy nấm vân chi đỏ chứa nhiều hợp chất sinh học tiềm năng, đặc biệt là nhóm triterpenoid. Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có quy trình chiết xuất tối ưu để thu được cao chiết giàu nhóm triterpenoid trong dược liệu này. Mục tiêu nghiên cứu: 1. Khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chiết xuất triterpenoid từ Nấm vân chi đỏ (Pycnoporus sanguineus);2. Xây dựng quy trình chiết xuất cao giàu triterpenoid từ Nấm Vân chi đỏ (Pycnoporus sanguineus) ở quy mô lớn. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nấm Vân chi đỏ (Pycnoporus sanguineus) được trồng tại trường Đại học Đồng Tháp. Phương pháp chiết đun cách thủy được lựa chọn để tiến hành khảo sát với 4 yếu tố (loại dung môi chiết, tỉ lệ dược liệu: dung môi, nhiệt độ chiết, thời gian chiết). Hàm lượng triterpenoid được xác định bằng phương pháp đo phổ hấp thu phân tử ngoại kiến (UV-Vis). Kết quả: Kết quả cho thấy các điều kiện tối ưu để chiết xuất saponin triterpen từ Nấm Vân chi đỏ bằng phương pháp đun cách thủy bao gồm dung môi là cồn 80°, tỉ lệ dược liệu:dung môi là 1:10, nhiệt độ 100°C và thời gian là 90 phút. Giá trị trung bình của 03 lô cho thấy hiệu suất chiết đạt 4,61% và hàm lượng triterpenoid trung bình là 10,38%. Kết luận: Nghiên cứu này đã xác định được điều kiện chiết tối ưu triterpen từ Nấm Vân chi đỏ (Pycnoporus sanguineus) bằng phương pháp đun cách thủy với tỉ lệ dung môi, nhiệt độ và thời gian thích hợp. Quy trình chiết đề xuất có thao tác đơn giản, hướng tới ứng dụng trong sản xuất cao giàu triterpenoid trên quy mô lớn.
Từ khóa
Nấm Vân chi đỏ, triterpenoid, chiết xuất, UV-Vis
Chi tiết bài viết
Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Nguyễn Thị Huyền Trang. Tác dụng dược liệu của nấm Vân chi (Trametes versicolor). Học viện Nông nghiệp Việt Nam. 2005.
3. Trần Đức Tường. Nghiên cứu sản xuất và thử nghiệm hoạt tính sinh học của quả thể nấm vân chi đỏ (Pycnoporus sp.) từ phụ phế phẩm nông nghiệp. Luận án Tiến sĩ. Trường Đại học Cần Thơ. 2015.
4. Lê Nhựt Trường, Lê Bảo Ngân, Trần Lê Quỳnh Như, Trần Thâm Cơ, Đặng Duy Khánh và cộng sự. Nghiên cứu chức năng bảo vệ gan của cao chiết nấm Vân Chi đỏ (Pycnoporus sanguineus). Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2023. 69, 177-184, doi: 10.58490/ ctump.2023i69.1783.
5. Đặng Bảo Trân, Nguyễn Thị Ngọc Vân, Đặng Duy Khánh, Dương Tuyết Ngân, Đặng Thị Tú Mai và cộng sự. Đánh giá tác dụng chống oxy hóa in vitro của cao chuẩn hóa quả thể nấm Vân Chi đỏ (Pycnoporus sanguineus mh225776). Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2024. 79, 142-149, doi: 10.58490/ctump.2024i79.2941.
6. Nguyễn Minh Anh, Phan Nguyễn Cẩm Chướng, Nguyễn Đức Việt, Trần Đỗ Đạt, Lữ Thị Mộng Thy và cộng sự. Khảo sát yếu tố ảnh hưởng đến quá trình trích ly Triterpenoid từ nấm linh chi (Ganoderma lucidum) bằng phương pháp enzyme có hỗ trợ siêu âm. Tạp chí khoa học Đại học Công thương. 2022. 22(1), 101-111.
7. Chen Y., Xie M.Y., Gong X.F. Microwave-assisted extraction used for the isolation of total triterpenoid saponins from Ganoderma atrum. Journal of Food Engineerin. 2007, 81, 162–170, doi: 10.1016/j.jfoodeng.2006.10.018.
8. Lin J., Jiao G., Kermanshahi-pour A. Sequential Extraction of Bioactive Saponins from Cucumaria frondosa Viscera: Supercritical CO2–Ethanol Synergy for Enhanced Yields and Antioxidant Performance. Marine Drugs. 2025.23(7), 272, doi: 10.3390/md23070272.
9. El Aziz M. M. A., Ashour, A. S., & Melad, A. S. G. A review on saponins from medicinal plants: chemistry, isolation, and determination. J. Nanomed. Res, 2019.8(1), 282-288, doi: 10.15406/jnmr.2019.07.00199.