Thanh bên bài viết

PDF
Ngày xuất bản: 25/01/2025
Số lượt xem tóm tắt: 384
Số lượt xem PDF: 171
DOI: 10.58490/ctump.2025i83.3325
Số xuất bản
Số 83 (2025)
Chuyên mục
Bài báo
Trích dẫn bài báo
Nguyễn, V. H., Trần, P. T., Hoàng, V. H., Lê, T. B. L., Ngô, S. T., Lê, Q. T., Bùi, T. H. N., Trần, Đ. H., & Vũ, N. H. L. (2025). TỔNG HỢP VÀ ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG ỨC CHẾ ACETYLCHOLINESTERASE CỦA MỘT SỐ DẪN CHẤT FLUORO THƠM MỚI MANG KHUNG 2-(5-(PYRIDIN-2-YL)-1H-TETRAZOL-1-YL)ACETAMID. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, 83, 46-52. https://doi.org/10.58490/ctump.2025i83.3325

TỔNG HỢP VÀ ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG ỨC CHẾ ACETYLCHOLINESTERASE CỦA MỘT SỐ DẪN CHẤT FLUORO THƠM MỚI MANG KHUNG 2-(5-(PYRIDIN-2-YL)-1H-TETRAZOL-1-YL)ACETAMID

Nguyễn Viết Hùng1,2, , Trần Phương Thảo1, Hoàng Văn Hải3, Lê Thiên Bảo Long1, Ngô Sơn Tùng4, Lê Quốc Tiến1, Bùi Thị Hồng Nhung1, Trần Đình Hoàng1, Vũ Ngọc Hải Linh1
1 Trường Đại học Dược Hà Nội
2 Trường Đại học Mỏ - Địa chất
3 Trường Đại học Pheninkaa
4 Trường Đại học Tôn Đức Thắng

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Bệnh Alzheimer (AD) có liên quan đến sự thiếu hụt chất dẫn truyền thần kinh acetylcholin (ACh), do chất này bị thuỷ phân và bất hoạt bởi enzym acetylcholinesterase (AChE), một enzym được tìm thấy trong các khớp dây thần kinh. Vì vậy, AChE trở thành mục tiêu quan trọng và tiềm năng trong nghiên cứu và phát triển thuốc mới định hướng điều trị bệnh AD. Mục tiêu nghiên cứu: Tổng hợp được năm dẫn chất fluoro thơm mới IVa-e mang khung 2-(5-(pyridin-2-yl)1H-tetrazol-1-yl)acetamid, đánh giá tác dụng ức chế AChE và nghiên cứu đặc tính “giống thuốc” của năm dẫn chất. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Từ nguyên liệu ban đầu 2-pyridin carbonitril, các dẫn chất sau khi tổng hợp được khẳng định cấu trúc bằng các phương pháp phổ hồng ngoại (IR), phổ khối (MS), phổ cộng hưởng từ hạt nhân (NMR), nghiên cứu đặc tính giống thuốc và thử tác dụng ức chế AChE. Kết quả: Các chất đều có đặng tính “giống thuốc”, kết quả khẳng định cấu trúc phù hợp với công thức dự kiến. Các dẫn chất  IVa-e đều có khả năng ức chế AChE nhất định ở các nồng độ 75 µM và 125 µM.  Đặc biệt, chất IV-b ức chế AChE cao nhất ở cả hai nồng độ. Kết luận: Đã tổng hợp được 5 dẫn chất phù hợp với công thức dự kiến. Các chất không vi phạm các quy tắc Lipinski và quy tắc Veber và đều có khả năng ức chế AChE.  

Từ khóa

Alzheimer, Acetylcholinesterase inhibitors, Tetrazole, Aromatic fluoro

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Son, M., Park, C., Rampogu, S., Zeb, A., and Lee, K. W. Discovery of Novel Acetylcholinesterase Inhibitors as Potential Candidates for the Treatment of Alzheimer's Disease. Int J Mol Sci. 2019. 20 (4), doi: 10.3390/ijms20041000.
2. Sang, Z., Wang, K., Dong, J., and Tang, L. Alzheimer's disease: Updated multi-targets therapeutics are in clinical and in progress. Eur J Med Chem. 2022. 238:114464, doi: 10.1016/j.ejmech.2022.114464.
3. Marucci, G., Buccioni, M., Ben, D. D., Lambertucci, C., Volpini, R., et al. Efficacy of acetylcholinesterase inhibitors in Alzheimer's disease, Neuropharmacology. 2021. 190:108352, doi: 10.1016/j.neuropharm.2020.108352.
4. Guo, Y., Yang, H., Huang, Z., Tian, S., Li, Q., et al. Design, Synthesis, and Evaluation of Acetylcholinesterase and Butyrylcholinesterase Dual-Target Inhibitors against Alzheimer's Diseases. Molecules. 2020. 25 (3), doi: 10.3390/molecules25030489.
5. Nguyen, V. H., Le, T. B. L., Dang, M. D., Vu Ngoc Hai, L., Nguyen, T. K., et al. Synthesis and evaluation of the acetylcholinesterase inhibitory effect of novel heteroaromatic derivatives bearing a 2-(5-(pyridin-2-yl)-1H-tetrazol-1-yl)acetamide scaffold, Tạp chí Nghiên cứu Dược và Thông tin Thuốc. 2024, doi: 10.59882/1859-364X/200. doi: 10.59882/1859-364X/200.
6. Kaushik, N., Kumar, N., Kumar, A., Singh, U. K. J. I., Endocrine, and Chemistry, M. A. i. M. Tetrazoles: Synthesis and biological activity. 2018. 18 (1):3-21.
7. Gupta, P., and Sharma, A.Pharmacological Significance of Triazoles and Tetrazoles in Neurodegenerative Disease: An Overview. N-Heterocycles: Synthesis Biological Evaluation. 2022. 355-93.
8. Zou, Y., Liu, L., Liu, J., and Liu, G. J. F. M. C. Bioisosteres in drug discovery: focus on tetrazole. In, Future Science, pp. 2020. 91-93.
9. Kushwaha, P., Fatima, S., Upadhyay, A., Gupta, S., Bhagwati, S., et al. Synthesis, biological evaluation and molecular dynamic simulations of novel Benzofuran-tetrazole derivatives as potential agents against Alzheimer’s disease. 2019. 29 (1):66-72.
10. Bui Thi Hong Nhung, L. T. B. L., Nguyen Viet Hung,, and Nguyen Khac Tiep, D. T. H., Do Huy Hoang, Tran Phuong Thao. Structures and Acetylcholinesterase Inhibition Abilities of some Derivatives Bearing (pyridin-2-yl)tetrazole Scaffold, VNU Journal of Science: Natural Sciences and Technology. 2024. 40 (2):55-63, doi: https://doi.org/10.25073/2588-1140/vnunst.5641.
11. Pandolfi, F., De Vita, D., Bortolami, M., Coluccia, A., Di Santo, R., et al. New pyridine derivatives as inhibitors of acetylcholinesterase and amyloid aggregation, Eur J Med Chem. 2017. 141:197-210, doi: 10.1016/j.ejmech.2017.09.022.
12. Daina, A., Michielin, O., and Zoete, V. SwissADME: a free web tool to evaluate pharmacokinetics, drug-likeness and medicinal chemistry friendliness of small molecules, Scientific reports 7. 2017. (1):42717.
13. Pires, D. E., Blundell, T. L., and Ascher, D. B. (2015), pkCSM: predicting small-molecule pharmacokinetic and toxicity properties using graph-based signatures, Journal of medicinal chemistry 58 (9):4066-72.
14. Lipinski, C. A., Lombardo, F., Dominy, B. W., and Feeney, P. J. (1997), Experimental and computational approaches to estimate solubility and permeability in drug discovery and development settings, Advanced drug delivery reviews 23 (1-3):3-25.
15. Veber, D. F., Johnson, S. R., Cheng, H.-Y., Smith, B. R., Ward, K. W., et al. (2002), Molecular properties that influence the oral bioavailability of drug candidates, Journal of medicinal chemistry 45 (12):2615-23.
16. Ellman, G. L., Courtney, K. D., Andres Jr, V., and Featherstone, R. M. (1961), A new and rapid colorimetric determination of acetylcholinesterase activity, Biochemical pharmacology 7 (2):88-95.