GIÁ TRỊ CỦA THANG ĐIỂM MAP(ASH) VÀ ABC TRONG DỰ BÁO TỬ VONG VÀ TÁI XUẤT HUYẾT SỚM Ở BỆNH NHÂN XƠ GAN CÓ XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA DO VỠ GIÃN TĨNH MẠCH THỰC QUẢN
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Nhằm giảm thiểu rủi ro và cá thể hóa phác đồ xử trí cho bệnh nhân xơ gan vỡ giãn tĩnh mạch thực quản, bước dự báo kết cục lâm sàng và đánh giá mức độ trầm trọng của bệnh mang ý nghĩa cốt lõi. Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát đặc điểm kết cục lâm sàng, mối liên quan theo phân nhóm nguy cơ và so sánh giá trị dự báo nguy cơ tử vong, tái xuất huyết sớm của hai thang điểm MAP(ASH) và ABC ở bệnh nhân xơ gan có xuất huyết tiêu hóa do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Thiết kế mô tả cắt ngang, dữ liệu được tiến hành thu thập và phân tích từ 170 trường hợp xơ gan có xuất huyết do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản, đang điều trị nội trú tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ. Kết quả: Biến cố tử vong và tái xuất huyết sớm chiếm tỷ lệ lần lượt là 8,2% và 9,4% trong mẫu nghiên cứu. Về khả năng tiên lượng tử vong, cả hai bộ công cụ đều cho thấy giá trị dự báo xuất sắc với diện tích dưới đường cong (AUC) của MAP(ASH) đạt 0,892 (KTC 95%: 0,826 – 0,959) và của ABC đạt 0,874 (KTC 95%: 0,808 – 0,940), với p < 0,001cho cả hai thang điểm trong tiên lượng tử vong. Kiểm định DeLong chỉ ra hiệu suất dự báo của hai thang điểm này là tương đương nhau (p = 0,638). Tại ngưỡng 5 điểm, MAP(ASH) đạt độ nhạy (Se) 92,9% và độ đặc hiệu (Sp) 71,8%; trong khi ABC ở ngưỡng 7 điểm ghi nhận Se 92,9% và Sp 74,4%. Đáng chú ý, ở tiêu chí đánh giá rủi ro tái xuất huyết, MAP(ASH) thể hiện sức mạnh vượt trội so với ABC (AUC: 0,788 (0,697 - 0,879) so với 0,671 (0,530 - 0,812), sự chênh lệch mang ý nghĩa thống kê (p = 0,044). Kết luận: Cả hai thang điểm đều có độ tin cậy cao trong tiên lượng tử vong. Tuy nhiên, thang điểm MAP(ASH) cho thấy giá trị dự báo rủi ro tái xuất huyết sớm trên lâm sàng nhạy hơn nhưng có nguy cơ dương tính giả cao hơn so với thang điểm ABC.
Từ khóa
MAP(ASH), ABC, xơ gan, tái xuất huyết, tử vong
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Pfisterer N, Unger L.W, and Reiberger T. Clinical algorithms for the prevention of variceal bleeding and rebleeding in patients with liver cirrhosis. World J Hepatol. 2021. 13(7), 731-746, doi: 10.4254/wjh.v13.i7.731.
3. Laursen S.B, Oakland K, Laine L, Bieber V, Marmo R, et al. ABC score: a new risk score that accurately predicts mortality in acute upper and lower gastrointestinal bleeding: an international multicentre study. Gut. 2021. 70(4), 707-716, doi: 10.1136/gutjnl-2019-320002.
4. Redondo-Cerezo E, Vadillo-Calles F, Stanley A.J, Laursen S, Laine L, et al. MAP(ASH): A new scoring system for the prediction of intervention and mortality in upper gastrointestinal bleeding. J Gastroenterol Hepatol. 2020. 35(1), 82-89, doi: 10.1111/jgh.14811.
5. Nguyễn Thị Huyền Trang, Trần Thị Ánh Tuyết, Nguyễn Văn Mạnh, Trần Thị Lượng, Nguyễn Anh Tuấn, và cộng sự. Nghiên cứu giá trị của thang điểm MAP (ASH) trong tiên lượng chảy máu tiêu hóa do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản, tĩnh mạch phình vị ở bệnh nhân xơ gan. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024. 539(3), doi: 10.51298/vmj.v539i3.10021.
6. Li Y, Lu Q, Song M, Wu K, and Ou X. Comparisons of six endoscopy independent scoring systems for the prediction of clinical outcomes for elderly and younger patients with upper gastrointestinal bleeding. BMC Gastroenterol. 2022. 22(1), 187, doi: 10.1186/s12876-02202266-1.
7. Jimenez-Rosales R, Lopez-Tobaruela J.M, Lopez-Vico M, Ortega-Suazo E.J, Martinez-Cara J.G, et al. Performance of the New ABC and MAP(ASH) Scores in the Prediction of Relevant Outcomes in Upper Gastrointestinal Bleeding. J Clin Med. 2023. 12(3), 1085, doi: 10.3390/jcm12031085.
8. Nguyễn Thị Huyền Trang, Nguyễn Tiến Thịnh, Mai Thanh Bình, Trần Thị Ánh Tuyết, Trần Văn Mạnh, và cộng sự. Nghiên cứu giá trị của thang điểm ABC trong tiên lượng chảy máu tiêu hóa do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản, tĩnh mạch phình vị ở bệnh nhân xơ gan. Tạp chí Y Dược lâm sàng 108. 2023. 18(5), 18-24, doi: 10.52389/ydls.v18i5.1884.
9. Liu S, Zhang X, Walline J.H, Yu X, and Zhu H. Comparing the Performance of the ABC, AIMS65, GBS, and pRS Scores in Predicting 90-day Mortality Or Rebleeding Among Emergency Department Patients with Acute Upper Gastrointestinal Bleeding: A Prospective Multicenter Study. J Transl Int Med. 2021. 9(2), 114-122, doi: 10.2478/jtim-2021-0026.
10. Nguyễn Thanh Liêm, Phan Thị Kim Tuyến, Võ Anh Hổ, Lâm Phước Thiện. Giá trị của thang điểm ABC-Score trong tiên lượng bệnh nhân xơ gan có xuất huyết tiêu hóa do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản. Tạp chí Y học Việt Nam. 2025. 552(1), doi: 10.51298/vmj.v552i1.14910.