ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ NGUY CƠ NHIỄM TOAN CETON NẶNG DO ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 1 TẠI BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Lê Trần Nhật Anh1, Nguyễn Huỳnh Hòa1, Lương Minh Hoàng1, Trần Khánh An1, Nguyễn Lâm Anh Kỳ1, Trần Công Lý1, Trần Thị Huỳnh Như1, Lê Thị Kim Thư1, Lê Hoàng Mỷ1,
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Nhiễm toan ceton là một biến chứng cấp tính thường gặp ở trẻ em mắc đái tháo đường típ 1. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả đặc điểm lâm sàng và yếu tố nguy cơ nhiễm toan ceton nặng ở trẻ em mắc đái tháo đường típ 1 tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố Cần Thơ. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang 63 trẻ được chẩn đoán nhiễm toan ceton do đái tháo đường típ 1 tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố Cần Thơ giai đoạn 2018-2025. Kết quả: Nhiễm toan ceton nặng xảy ra ở 33 trong 63 trường hợp (52,4%). Tại thời điểm nhập viện, triệu chứng thường gặp nhất là thở nhanh (69,8%), kiểu thở Kussmaul (65,1%), rối loạn tri giác (63,5%), mất nước (52,4%). Giới tính nữ (OR: 4,80; KTC 95%: 1,58-14,7; p=0,006) và tiền sử mắc đái tháo đường típ 1 trước đó (OR: 3,26; KTC 95%: 1,02-10,37; p=0,045) được là yếu tố nguy cơ độc lập làm tăng khả năng nhiễm toan ceton nặng. Kết luận: Thở nhanh, kiểu thở Kussmaul, rối loạn tri giác và biểu hiện mất nước là những triệu chứng thường gặp ở trẻ nhiễm toan ceton. Giới tính nữ và tiền sử mắc đái tháo đường típ 1 trước đó là yếu tố nguy cơ độc lập làm tăng khả năng nhiễm toan ceton nặng. 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Glaser N., Fritsch M., Priyambada L., Rewers A., Cherubini V., et al. ISPAD clinical practice consensus guidelines 2022: Diabetic ketoacidosis and hyperglycemic hyperosmolar state. Pediatric Diabetes. 2022.23(7), 835-856. DOI: 10.1111/pedi.13406.
2. Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh Đái tháo đường típ 1 ở trẻ em và thanh thiếu niên. Quyết định số 1760/QĐ-BYT năm 2024 ban hành ngày 21/06/2024; 2024.
3. Nguyen P.S., Nguyen P.M., Nguyen H.M., Le P.H., Nguyen V.T., et al. Characteristics and Treatment Outcome of Pediatric Diabetic Ketoacidosis in Mekong Delta, Vietnam: A 5-Year Retrospective Study. Bangladesh Journal of Medical Science. 2024.23(4), 1112-1119. DOI: 10.3329/bjms.v23i4.76525.
4. Ahmed Houssein M., Moussa Ahmed M., Serhier Z., El Mehdi S., El Aidaoui K., et al. Factors Associated With the Severity of Diabetic Ketoacidosis on Admission in Pediatric Intensive Care: A Retrospective Study. Cureus. 2024.16(12), e76460. DOI: 10.7759/cureus.76460.
5. Bùi Thị Mỹ Linh. Một số yếu tố liên quan đến mức độ nặng và kết quả điều trị trẻ nhiễm toan ceton do đái tháo đường type 1 tại Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2024.(76), 132-138. DOI: 10.58490/ctump.2024i76.2638.
6. American Diabetes Association Professional Practice Committee. Diagnosis and Classification of Diabetes: Standards of Care in Diabetes—2025. Diabetes Care. 2024.48 (Supplement_1), S27-S49. DOI: 10.2337/dc25-S002.
7. Rahak K., Ibrahim M. N., Mahar S., Devi P., Noor N. Precipitating Factors and Outcome of Diabetic Ketoacidosis among Children and Adolescents with Type-1 Diabetes Mellitus. Journal of the College of Physicians and Surgeons Pakistan. 2023.33(08), 900-905. DOI: 10.29271/jcpsp.2023.08.900.
8. Foti Randazzese S., La Rocca M., Bombaci B., Di Pisa A., Giliberto E., et al. Severe Diabetic Ketoacidosis in Children with Type 1 Diabetes: Ongoing Challenges in Care. Children. 2025.12(1), 110. DOI: 10.3390/children12010110.
9. Võ Thị Mỹ Thịnh. Nhiễm toan ceton do đái tháo đường typ 1 tại Bệnh viện Nhi đồng 1 từ 2008 - 2018. Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh. 2020.24(1), 37-37.
10. Nguyễn Minh Hiếu. Yếu tố thúc đẩy và đặc điểm lâm sàng trẻ em nhiễm toan ceton do đái tháo đường tại Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2022.(53), 190-196. DOI: 10.58490/ctump.2022i53.176.
11. Lê Thị Kim Thư. Nghiên cứu đặc điểm và đánh giá kết quả điều trị đái tháo đường ở trẻ em tại Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ năm 2022-2024. Luận văn Bác sĩ nội trú. Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. 2024.
12. Alsabri M., Rath S., Okaruefe C.O., Yoo P., Aziz M.M., et al. Diabetic Ketoacidosis in Pediatric Emergency Medicine: Risk Factors, Myths, and Evidence-Based Management of Complications. Current Emergency and Hospital Medicine Reports. 2025.13(1), 6. DOI: 10.1007/s40138-025-00311-3.