KHẢO SÁT ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC, MÃ VẠCH DNA VÀ SƠ BỘ THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA LOÀI RAU MƯƠNG THU HÁI TẠI TỈNH AN GIANG

Huỳnh Thảo Nguyên1, Bùi Huỳnh Nhật Anh1, Tống Phước Thịnh1, Lê Hoàng Gia Huy1, Nguyễn Thị Kim Ngân1, Đặng Minh Quân2, Nguyễn Thị Thu Trâm1,
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ
2 Đại học Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Rau mương là một dược liệu phổ biến ở tỉnh An Giang, được ứng dụng trong y học cổ truyền, chủ yếu là thanh nhiệt, giải độc, trừ thấp, viêm họng... Tuy nhiên, việc phân biệt loài này với các loài rau mương khác thuộc chi Ludwigia gặp nhiều khó khăn và dễ nhầm lẫn. Chính vì vậy, việc xây dựng bộ dữ liệu về hình thái, giải phẫu, mã vạch DNA và thành phần hóa học của rau mương là cần thiết để phục vụ nghiên cứu chuyên sâu. Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát các đặc điểm thực vật học, mã vạch DNA và thành phần hóa học của loài rau mương thu hái tại tỉnh An Giang. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Mẫu rau mương được thu hái tại tỉnh An Giang vào khoảng thời gian cây ra hoa, từ tháng 3 đến tháng 4 năm 2024. Xác định đặc điểm thực vật học được thực hiện thông qua phân tích hình thái và vi học, mã vạch DNA được xác định bằng phương pháp điện di trên gel agarose. Khảo sát sơ bộ thành phần hóa học được xác định thông qua các thuốc thử đặc hiệu. Kết quả: Nghiên cứu đã xác định được loài rau mương thu hái tại tỉnh An Giang có tên khoa học là Ludwigia prostrata Roxb., họ rau dừa nước (Onagraceae). Các đặc điểm hình thái đặc trưng là dạng thân cỏ, lá đơn mọc cách, hoa lưỡng tính, 4 đài, 4 cánh, bầu hạ, đính noãn trung trụ; kèm dữ liệu vi học của thân và lá. Khảo sát sơ bộ thành phần hóa học cho thấy có sự hiện diện của flavonoid, tanin, coumarin, triterpenoid, tinh dầu. Kết luận: Kết quả nghiên cứu đã cung cấp thông tin về đặc điểm thực vật học và thành phần hóa học của loài rau mương (L.  prostrata), làm cơ sở định hướng cho việc ứng dụng loài dược liệu này trong tương lai. 

Chi tiết bài viết

Thông tin về tác giả

Đặng Minh Quân, Đại học Cần Thơ

Khoa Sư phạm Sinh học

Nguyễn Thị Thu Trâm, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Trưởng khoa Khoa học cơ bản

Tài liệu tham khảo

1. Đỗ Huy Bích, Đặng Quang Chung, Bùi Xuân Chương, Nguyễn Thượng Dong, Đỗ Trung Đàm và cộng sự. Cây Thuốc và động vật làm thuốc. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật. 2006. 346.
2. Phạm Hoàng Hộ. Cây cỏ Việt Nam tập II. Nhà xuất bản Trẻ. 1999. 66.
3. Sarathi D.K., Mahboob S., Al-Ghanim K.A., Venkatachalam P. Antibacterial, Antibiofilm and Photocatalytic Activities of Biogenic Silver Nanoparticles from Ludwigia octovalvis. Journal of Cluster Science. 2021. 32(2), 255–264, https://doi.org/10.1007/s10876-020-01784-w.
4. Praneetha P., Yellu N.R., Ravi K. In vitro and In vivo hepatoprotective studies on methanolic extract of aerial parts of Ludwigia hyssopifolia G. Don Exell. Pharmacognosy Magazine. 2018. 14(59S), 546–553, https://doi.org/10.4103/pm.pm_85_18.
5. Trần Quang Dinh, Khưu Thanh Sơn, Lê Thị Trúc Giang, Nguyễn Minh Tuấn Anh, Ngô Thị Ngọc Giàu và cộng sự. Tổng quan về thành phần hóa học của một số loài thuộc chi Ludwigia ở Việt Nam. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2023. 65, 234-243. https://doi.org/10.58490/ctump.2023i65.1687.
6. Võ Văn Chi. Từ điển thực vật thông dụng tập 1. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội. 2004. 1609-1612.
7. Nguyễn Nghĩa Thìn. Các phương pháp nghiên cứu thực vật. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội. 2007. 171.
8. Sahu S.K., Thangaraj M., & Kathiresan K.. DNA extraction protocol for plants with high levels of secondary metabolites and polysaccharides without using liquid nitrogen and phenol. ISRN Molecular Biology. 2012. 205049, https://doi.org/10.5402/2012/205049.
9. Ciulei L. Practical Manual on the Industrial Utilisation of Medicinal and Aromatic Plants: Methodology for analysis of vegetable drugs. Bucharest, Romania. 1982. 1-62.
10. Nguyễn Tiến Bân. Danh lục các loài thực vật Việt Nam tập 2. Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội. 2003. 933–934.
11. Đặng Minh Quân, Phạm Thị Bích Thoa. Phân loại học thực vật. Nhà xuất bản Đại học Cần Thơ. 2022. 205-207.
12. Nguyễn Anh Đào, Hồ Lê Trinh Trinh, Nguyễn Ngọc Anh Đào. Khảo sát đặc điểm thực vật, mã vạch ADN và thành phần hóa học của cây rau mương thu hái tại Trà Vinh. Tạp chí Khoa học Đại học Thủ Dầu Một. 2024. 4(71). ISSN (in): 1859-4433; (online): 2615-9635.
13. Averett J.E., Zardini E.M., Hoch P.C.. Flavonoid systematics of ten sections of Ludwigia (Onagraceae). Biochemical Systematics and Ecology. 1990. 18(7–8), 529-532, https://doi.org/10.1016/0305-1978(90)90124-X.