TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở BỆNH NHÂN LAO ĐANG ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN NINH SƠN, TỈNH NINH THUẬN NĂM 2023 - 2024
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới năm 2022, có hơn 10 triệu người tiếp tục mắc bệnh lao mỗi năm. Để chấm dứt bệnh lao vào năm 2030 vấn đề tuân thủ điều trị được đặt lên hàng đầu. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỉ lệ tuân thủ và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân lao đang điều trị ngoại trú tại trung tâm Y tế huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận năm 2023 – 2024. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả được thực hiện từ tháng 10/2023 đến tháng 05/2024 tiến hành trên 154 bệnh nhân lao ngoại trú tại trung tâm Y tế huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận. Dữ liệu được thu thập bằng Thang tuân thủ thuốc Morisky-8 (MMAS-8) thông qua các cuộc phỏng vấn có cấu trúc và được phân tích bằng thống kê mô tả và hồi quy logistic. Kết quả: Tỉ lệ tuân thủ điều trị là 30%. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị với p < 0,05 như: nghề nghiệp (OR = 0,15), tình hình kinh tế (OR = 0,018), phác đồ điều trị (OR = 0,10), có hình thức nhắc nhở dùng thuốc (OR = 17,53), sự giúp đỡ hỗ trợ từ gia đình (OR = 21,03), sự giám sát nhắc nhở từ cán bộ y tế (OR = 14,10) và tác dụng không mong muốn của thuốc (OR = 0,08). Kết luận: Tỉ lệ tuân thủ điều trị theo thang đo MMAS-8 còn thấp, đòi hỏi phải có các biện pháp can thiệp có mục tiêu để cải thiện việc tuân thủ điều trị.
Từ khóa
Bệnh lao, tuân thủ điều trị, MMAS-8, các yếu tố liên quan
Chi tiết bài viết

Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Charles Batte , Martha S Namusobya , Racheal Kirabo, et al. . Prevalence and factors associated with nonadherence to multi-drug-resistant tuberculosis (MDR-TB) treatment at Mulago National Referral Hospital, Kampala, Uganda. Afr Health Sci. 2021. 21(1), 238-247, doi: 10.4314/ahs.v2lil.31.
3. Qing-Qing Zhu, Jie Wang, Napoleon Bellua Sam, Jie Luo, et al. Factors Associated with NonAdherence for Prescribed Treatment in 201 Patients with Multidrug-Resistant and RifampicinResistant Tuberculosis in Anhui Province, China. Med Sci Monit. 2022. 19,28, doi: 10.12659/MSM.935334.
4. Thủ tướng Chính phủ. Quyết định số 374/QĐ-TTg ngày 17/03/2014 về Phê duyệt Chiến lược quốc gia phòng chống lao đến năm 2020 và tầm nhìn 2030. 2014.
5. Nguyễn Thiên Vũ, Trương Văn Hòa, Nguyễn Thắng, Nguyễn Hương Thảo, Huỳnh Văn Minh, Phạm Thành Suôi. Các bộ câu hỏi đánh giá tuân thủ điều trị ở bệnh nhân tim mạch. Tạp chí Tim mạch học Việt Nam. 2021. 93, 31-43.
6. Xu M, Markström U, Lyu J, et al. Detection of Low Adherence in Rural Tuberculosis Patients in China: Application of Morisky Medication Adherence Scale. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2017. 14(3), 248.
7. Danh Thanh Đồng, Lê Nữ Thanh Uyên. Tuân thủ điều trị và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân lao đang điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch năm 2021. Tạp chí Y học TP. Hồ Chí Minh. 2022. 26 (02), 242-248.
8. Nguyễn Thị Hòai Thương, Bùi Thị Tú Quyên, Nguyễn Bình Hòa. Tuân thủ điều trị ở người bệnh lao ngoại trú tại Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh năm 2022 và một số yếu tố ảnh hưởng. Tạp chí y tế công cộng. 2022. 60, 54-63, https://doi.org/10.53522/ttcc.vi60.76517.
9. Nguyễn Thị Mỹ Dung, Alison Merrill, Trần Thiện Trung. Sự tuân thủ dùng thuốc của người bệnh lao và các yếu tố liên quan. Y Học Thành Phố Hồ Chí Minh. 2019. 23(5), 193-199.
10. Lâm Nhựt Anh, Lê Minh Hữu, Trần Nguyễn Du, Phạm Thị Tâm. Tình hình tuân thủ điều trị ở bệnh nhân lao được quản lý tại các trung tâm y tế quận/ huyện trên địa bàn thành phố Cần Thơ năm 2021. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2021. 43, 256 – 263.
11. Kay Stewart, Kevin P Mc Namara, Johnson George. Challenges in measuring medication adherence: experiences from a controlled trial. Int J Clin Pharm. 2014. 36(1),15-9.
12. Salome Valencia, Montserrat León, Irenne Losada. How do we meassure adherence to anti – tuberculosis treatment? Expert Rev Anti Infect Ther. 2017. 15(2), 157 - 165.
13. Bộ Y tế. Quyết định số 1314/QĐ-BYT ngày 24/3/2020 về việc ban hành Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh lao. 2020.
14. Kassahun D. Gashu, Kassahun A, Gelaye, Binyam Tilahun. Adherence to TB treatment remains low during continuation phase among adult patients in Northwest Ethiopia, BMC Infectious Diseases. 2021. 21(1),725, doi: 10.1186/s12879-021-06428-6.