ĐẶC ĐIỂM SỬ DỤNG, TÁC DỤNG PHỤ TRÊN DA VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở BỆNH NHÂN SỬ DỤNG THUỐC BÔI CORTICOSTEROID

Nguyễn Hoàng Khiêm1, , Huỳnh Văn Bá1, Trần Tín Nghĩa1, Lê Thị Mỹ Huyền2
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ
2 Bệnh viện Phụ sản Thành phố Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Với sự ra đời của corticosteroid, nhiều bệnh da đã được điều trị hiệu quả. Tuy nhiên do công dụng kháng viêm mạnh, làm giảm nhanh các triệu chứng mà thuốc dễ bị lạm dụng. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả đặc điểm dịch tễ, sử dụng, tác dụng phụ trên da và mối liên quan giữa các tác dụng phụ trên da với đặc điểm dịch tễ và sử dụng thuốc bôi chứa corticosteroid. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang tại Bệnh viện Da liễu Thành phố Cần Thơ trên 67 bệnh nhân có sử dụng thuốc bôi chứa corticosteroid. Kết quả: Hoạt chất betamethasone dipropionate chiếm tỉ lệ cao nhất (34,4%). Phần lớn các thuốc corticosteroid có kết hợp các thành phần khác (32,9%). Có 56,7% bệnh nhân được bác sĩ kê đơn. Tỉ lệ biểu hiện tác dụng phụ ở các bệnh nhân là 94% trong đó giãn mạch có tỉ lệ cao nhất (41,8%). Có mối liên hệ giữa tỉ lệ biểu hiện tác dụng phụ với tần suất sử dụng thuốc, giữa độ nặng của teo da với số lượng thành phần trong thuốc thoa, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p=0,02). Kết luận: Betamethasone dipropionate được sử dụng nhiều nhất. Tỉ lệ biểu hiện tác dụng phụ ở các bệnh nhân sử dụng cao, chủ yếu là giãn mạch. Có mối liên hệ giữa tỉ lệ biểu hiện tác dụng phụ với tần suất sử dụng thuốc, giữa độ nặng của teo da với số lượng thành phần trong thuốc thoa. 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Grzybowski A., Pietrzak K. Tadeusz Reichstein (1897-1996): A cofounder of modern steroid treatment in dermatology. Clin Dermatol. 2012. 30(2), 243-247, doi: 10.1016/j.clindermatol.2011.09.003.
2. Dey V.K. Misuse of topical corticosteroids: A clinical study of adverse effects. Indian dermatology online journal. 2014. 5(4), 436-440, doi: 10.4103/2229-5178.142486.
3. Liu Z.H., Du X.H. Quality of life in patients with facial steroid dermatitis before and after treatment. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. 2008. 22(6), 663669, doi: 10.1111/j.1468-3083.2008.02639.x.
4. Huỳnh Văn Bá. Nghiên cứu tình hình, đặc điểm lâm sàng và kết quả điều trị bệnh trứng cá có bôi corticoid bằng uống Isotretinoin. Đại học Y Hà Nội. 2009.
5. Saraswat A., Lahiri K., Chatterjee M., Barua S., Coondoo A., et al. Topical corticosteroid abuse on the face: a prospective, multicenter study of dermatology outpatients. Indian J Dermatol Venereol Leprol. 2011. 77(2), 160-166, doi: 10.4103/0378-6323.77455.
6. Ah Y.M., Hwang S., Jun K., Choi S.A., Yu Y.M., et al. Real-world safety evaluation of topical corticosteroid use: A community pharmacy-based, prospective, observational study. Basic Clin Pharmacol Toxicol. 2019. 125(4), 405-413, doi: 10.1111/bcpt.13238.
7. Sheary B. Steroid Withdrawal Effects Following Long-term Topical Corticosteroid Use. Dermatitis: contact, atopic, occupational, drug. 2018. 29(4), 213-218, doi: 10.1097/DER.0000000000000387.
8. Thomas M., Wong C.C., Anderson P., Grills N. Magnitude, characteristics and consequences of topical steroid misuse in rural North India: An observational study among dermatology outpatients. BMJ Open. 2020. 10(5), e032829, doi: 10.1136/bmjopen-2019-032829.