ĐÁNH GIÁ SỰ TƯƠNG ĐỒNG GIÁ TRỊ CỦA CHỈ SỐ NỒNG ĐỘ NITRIC OXIDE TRONG KHÍ THỞ RA VÀ SỐ LƯỢNG BẠCH CẦU ÁI TOAN MÁU TRONG CHỈ ĐỊNH ĐIỀU TRỊ DỰ PHÒNG ĐỢT CẤP BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH BẰNG PHÁC ĐỒ CÓ CORTICOSTEROID DẠNG HÍT

Võ Phạm Minh Thư1, Dương Huỳnh Bâng Bâng1, Nguyễn Ngọc Thành Long2, Đỗ Thị Thanh Trà2, Nguyễn Quang Phú1,
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ
2 Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Bên cạnh vai trò đã được khẳng định của bạch cầu ái toan máu, FeNO được kỳ vọng có thể thay thế hoặc bổ trợ chỉ định corticosteroid dạng hít trong dự phòng đợt cấp ở bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Mục tiêu nghiên cứu: 1. Đánh giá mức độ tương đồng giá trị giữa nồng độ nitric oxide trong khí thở ra và số lượng bạch cầu ái toan máu; 2. Xác định giá trị cut-off của nồng độ nitric oxide trong khí thở ra trong chỉ định corticosteroid dạng hít dựa trên số lượng bạch cầu ái toan máu nhằm dự phòng đợt cấp. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 64 bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Kết quả: Trong 64 bệnh nhân COPD, nhóm FeNO ≥25 ppb chiếm 60,9%, với tuổi trung bình 67,38 ± 9,81. Nhóm FeNO ≥25 ppb có tỷ lệ hút thuốc, hen, viêm mũi xoang mạn cao hơn, kèm điểm mMRC cao hơn và FEV₁ thấp hơn. Số lượng bạch cầu ái toan khác biệt rõ giữa hai nhóm FeNO; nhóm FeNO ≥25 ppb chủ yếu có BCAT ≥300 tế bào/µL. FeNO tương quan thuận mạnh với BCAT với r=0,819. Giá trị cut-off FeNO tối ưu dự đoán chỉ định ICS là 26,5 ppb (BCAT ≥300) và 12,7 ppb (BCAT ≥100), với độ nhạy và độ đặc hiệu cao. Kết luận: Nồng độ FeNO tương quan mạnh với số lượng BCAT trong máu ở bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, là dấu ấn sinh học không xâm lấn có giá trị giúp định hướng sử dụng corticosteroid dạng hít trong dự phòng đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Bộ Y tế. Hà Nội. 2023.
2. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease. Global strategy for Diagnosis, Management and Prevention of Chronic Obstructive Pulmonary Disease: 2023 report. 2023.
3. Su K-C, Ko H-K, Hsiao Y-H, et al. Fractional Exhaled Nitric Oxide Guided-Therapy in Chronic Obstructive Pulmonary Disease: A Stratified, Randomized, Controlled Trial. Archivos de Bronconeumología. 2022. 58 (8), 601-610. DOI: 10.1016/j.arbres.2021.11.013.
4. Duong Q. S. Clinical utility of the exhaled nitric oxide (NO) measurement with portable devices in the management of allergic airway inflammation and asthma. Journal of asthma and allergy. 2019. 12 (2019), 331-341. DOI: 10.2147/JAA.S190489.
5. Keeratichananont W., Kaenmuang P., Geater S. L., Denyuk R., Kanchanakanok C. Correlation of fractional exhaled nitric oxide (FeNO) and clinical outcomes in patients with chronic obstructive pulmonary disease: A prospective cohort study. Respiratory Medicine. 2024. 229, 107682. DOI: 10.1016/j.rmed.2024.107682.
6. Chatterjee R., Gupta M., Hashim Z., Khan A., Nath A., et al. Relationship of fractional exhaled nitric oxide with blood eosinophilia in characterizing type-2 airway inflammation in treatment- naïve patients with chronic obstructive pulmonary disease. Monaldi Archives for Chest Disease. 2025. https://doi.org/10.4081/monaldi.2025.3315.
7. Sheng C., Zhao Y., Wu P., Wang L., Yan Y., et al. Correlation of fractional exhaled nitric oxide levels with inflammation and lung function in patients with chronic obstructive pulmonary disease at different stages: a retrospective study. Medicine. 2026. 105(1), e46615. DOI: 10.1097/MD.0000000000046615.
8. Morejon-Jaramillo P. E., Ni W., Nassikas N., Synn A., Elfeshawy M., et al. Fractional Exhaled Nitric Oxide in Eosinophilic COPD. Chronic Obstructive Pulmonary Diseases. 2025. 12(6), 522-526. DOI: 10.15326/jcopdf.2025.0701.
9. Nguyen T. C., Tran H. V. T., Nguyen T. H., et al. Fractional exhaled nitric oxide (FeNO) in chronic obstructive respiratory diseases is associated with the bronchodilator response. Journal of Thoracic Disease. 2025.17 (11), 9874-9884. DOI: 10.21037/jtd-24-1727.
10. Zhang H. X., Lian M. Y., Dilixiati N., Song J., Yang J.J., et al. The value of FeNO and peripheral blood eosinophils in assessing airway eosinophilic inflammation in patients with acute exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease. Cytopathology. 2025.3(2), 160-166.