CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN THUỐC TRONG KÊ ĐƠN THUỐC CHỐNG ĐÔNG TRÊN BỆNH NHÂN RUNG NHĨ TẠI MỘT BỆNH VIỆN Ở CẦN THƠ NĂM 2025

Nguyễn Trương Cẩm Ly1, , Nguyễn Thắng1, Mai Thị Thanh Thường2, Nguyễn Ngọc Phương Anh1, Nguyễn Thị Mỹ Định1, Nguyễn Thị Mỹ Huyền1
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ
2 Trường Cao đẳng Y tế Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Các vấn đề liên quan đến thuốc có thể ảnh hưởng đến an toàn và hiệu quả dùng thuốc chống đông trên bệnh nhân rung nhĩ nhưng các nghiên cứu còn hạn chế. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả đặc điểm kê đơn thuốc và xác định tần suất xuất hiện các vấn đề liên quan đến thuốc ở thuốc chống đông trên bệnh nhân rung nhĩ. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu 120 đơn thuốc của bệnh nhân ngoại trú chẩn đoán rung nhĩ trong giai đoạn từ 01/04/2025 đến 30/09/2025 tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ. Kết quả: Nhóm tuổi >75 tuổi chiếm 39,2%. Bệnh mắc kèm tăng huyết áp phổ biến nhất với 80%. Thuốc chống đông đường uống được sử dụng là 100% Acenocoumarol. Đối với đơn thuốc, tỷ lệ số thuốc trong đơn ³5 thuốc chiếm 55% và nhóm thuốc statin được kê nhiều nhất với 86,7%. Tỷ lệ đơn thuốc có các vấn đề liên quan đến thuốc là 80,8%, chiếm phần lớn là vấn đề lựa chọn thuốc (T1) với 75,0% và vấn đề liều dùng thuốc (T2) chiếm 34,2%. Kết luận: Các vấn đề liên quan đến thuốc xuất hiện với tỷ lệ cao trong đơn thuốc ngoại trú của bệnh nhân rung nhĩ, chủ yếu liên quan đến lựa chọn thuốc và lựa chọn liều dùng. Kết quả nghiên cứu cho thấy cần tăng cường các hoạt động dược lâm sàng nhằm tối ưu hóa việc kê đơn thuốc chống đông và bảo đảm an toàn trong sử dụng thuốc. 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Rienstra M., Tzeis S., Bunting K.V., Caso V., Crijns H.J., et al. Spotlight on the 2024 ESC/EACTS management of atrial fibrillation guidelines: 10 novel key aspects. Europace. 2024. 26(12), euae298, https://doi.org/10.1093/europace/euae298.
2. Hindricks G., Potpara T., Dagres N., Arbelo E., Bax J.J., et al. 2020 ESC Guidelines for the diagnosis and management of atrial fibrillation developed in collaboration with the European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS). European Heart Journal. 2021. 42(5), 373498, https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa612.
3. Steinberg B.A., Shrader P., Thomas L., Ansell J., Fonarow G.C., et al. Off-label dosing of nonvitamin K antagonist oral anticoagulants and adverse outcomes: the ORBIT-AF II registry. Journal of the American College of Cardiology. 2016. 68(24), 2597-2604, https://doi.org/10.1016/j.jacc.2016.09.966.
4. Phan D.P., Bui N.T., Pham M.H., Nguyen N.Q., Nguyen T.T.H., et al. Prevalence and factors associated with atrial fibrillation in patients with transient ischemic attack or ischemic stroke in Northern Vietnam. Journal of Clinical Medicine. 2023. 12(17), 5516, https://doi.org/10.3390/jcm12175516.
5. Bui T.D., Nguyen T.H., Tran H., Cao N.M.H. Survey of using oral anticoagulants in patient with non-valvular atrial fibrillation. Medical Archives. 2024. 78(1), 16-21, https://doi.org/10.5455/medarh.2024.78.16-21.
6. Wung J.C., Lin H.C., Hsu C.C., Lin C.C., Wang S.Y., et al. Drug-related problem characterization and the solved status associated factor analysis in a pharmacist-managed anticoagulation clinic. PLoS One. 2022. 17(8), e0270263, https://doi.org/10.1371/journal.pone.0270263.
7. Mai Thị Xuân Mỹ, Lê Thị Diệu Hồng, Lương Hải Đăng, Hoàng Tố Nga. Đánh giá sự tuân thủ điều trị thuốc kháng đông đường uống ở bệnh nhân rung nhĩ không do bệnh van tim tại khoa khám bệnh cán bộ cao cấp, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024. 534(2), https://doi.org/10.51298/vmj.v534i2.8181.
8. Đặng Thị Soa, Nguyễn Huy Lợi, Nguyễn Ngọc Hòa, Hoàng Thị Thùy Dương, Hắc Thị Ánh. Đánh giá sử dụng thuốc trên bệnh nhân rung nhĩ không do bệnh lý van tim điều trị tại Trung tâm Tim mạch Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An. Tạp chí Y học Việt Nam. 2022. 516(1), doi: 10.51298/vmj.v516i1.3015.
9. Đinh Hiếu Nhân. Khảo sát tình hình điều trị thuốc kháng đông đường uống tại Khoa Khám bệnh - Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023. 527(1B), https://doi.org/10.51298/vmj.v527i1B.5821.
10. Noviyani R., Youngkong S., Nathisuwan S., Bagepally B.S., Chaiyakunapruk N., et al. Economic evaluation of direct oral anticoagulants versus vitamin K antagonists for stroke prevention in patients with atrial fibrillation: A systematic review and meta-analysis. BMJ Evidence-Based Medicine. 2022. 27(4), 215-223, doi: 10.1136/bmjebm-2020-111634.
11. Bùi Thị Ngọc Thực, Trần Duy Khương, Nguyễn Tuấn Hải, Nguyễn Thu Minh, Nguyễn Hoàng Anh, và cộng sự. Phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc chống đông tại một đơn vị điều trị chuyên khoa Tim mạch tuyến cuối. Tạp chí Nghiên cứu Dược và Thông tin Thuốc. 2024. 20, 20-28, doi: 10.59882/1859-364X/217.
12. Komen J.J., Pottegård A., Mantel-Teeuwisse A.K., Forslund T., Hjemdahl P., et al. Oral anticoagulants in patients with atrial fibrillation at low stroke risk: A multicentre observational study. European Heart Journal. 2022. 43(37), 3528-3538, doi: 10.1093/eurheartj/ehac111.
13. Hội Tim mạch học Việt Nam. Khuyến cáo về chẩn đoán và điều trị rung nhĩ năm 2022. Hà Nội: Hội Tim mạch học Việt Nam. 2022.
14. van den Dries C.J., van Doorn S., Souverein P., Pajouheshnia R., Moons K.G., et al. The number of concomitant drugs and the safety of direct oral anticoagulants in routine care patients with atrial fibrillation. TH Open. 2020. 4(4), e417-e426, doi: 10.1055/s-0040-1721499.
15. van Gorp R.H., Schurgers L.J. New insights into the pros and cons of the clinical use of vitamin K antagonists (VKAs) versus direct oral anticoagulants (DOACs). Nutrients. 2015. 7(11), 95389557, doi: 10.3390/nu7115479.
16. Bassam S., Mansour S., Ajrouche R., et al. Drug-related problems and factors involved in the imbalance of oral anticoagulants in Lebanese patients: a cross-sectional study. Dr. Sulaiman Al Habib Medical Journal. 2022. 4, 77-85, doi: 10.1007/s44229-022-00007-w.
17. Ansell J., Hirsh J., Helek J., Jacobson A., Crowther M., et al. Pharmacology and management of the vitamin K antagonist: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines. Chest. 2008. 133 (6), 160S-198S, doi: 10.1378/chest.08-0670.