ĐÁNH GIÁ TÍNH HỢP LÝ VÀ TƯƠNG TÁC THUỐC TRONG SỬ DỤNG THUỐC ỨC CHẾ BƠM PROTON TẠI KHOA TIM MẠCH CAN THIỆP-THẦN KINH BỆNH VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC CẦN THƠ
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Sử dụng PPI không hợp lý làm gia tăng biến cố bất lợi (ADR) trong đó việc phối hợp PPI–clopidogrel là một tương tác thuốc (DDI) điển hình gây gia tăng thứ phát các biến cố tim mạch. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả đặc điểm bệnh nhân, xác định tỷ lệ tương tác thuốc và tính hợp lý sử dụng PPI tại Khoa Tim mạch can thiệp – Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược Cần Thơ. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: mô tả cắt ngang trên 400 hồ sơ bệnh án của bệnh nhân nội trú có sử dụng PPI tại Khoa Tim mạch can thiệp - Thần kinh từ tháng 12/2024 đến tháng 12/2025. Kết quả: Tuổi trung bình 68,1 ± 12,7; 55,5% đa bệnh lý. GERD là chỉ định chính (95,8%); Rabeprazole chiếm ưu thế (93,5%). Tỷ lệ tương tác thuốc 68,5%, trong đó 8,4% nghiêm trọng, do phối hợp Esomeprazole–Clopidogrel gây ức chế CYP2C19. Tỷ lệ hợp lý về chỉ định đạt 94,3%, liều/đường dùng 100%, hoạt chất 95,3%; 4,7% hồ sơ lạm dụng Esomeprazole gây tương tác thuốc. Kết luận:Mặc dù tuân thủ liều tốt, nguy cơ DDI nghiêm trọng vẫn đáng kể. Cần ưu tiên Rabeprazole/Pantoprazole. Cần tăng cường vai trò dược sĩ lâm sàng trong giám sát tương tác thuốc để đảm bảo an toàn điều trị.
Từ khóa
Thuốc ức chế bơm proton, sử dụng hợp lý, tương tác thuốc
Chi tiết bài viết
Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Nguyễn Thị Chi, Nguyễn Thị Thu Hương, Lê Văn Thanh. Nghiên cứu thực trạng sử dụng thuốc ức chế bơm proton trên bệnh lý tiêu hóa tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sóc Trăng năm 2023. Tạp chí Khoa học Đại học Quốc tế Hồng Bàng. 2024. 30(7), 11-18. DOI: 10.59262/hiujs.v30i7.345.
3. Nguyễn Hồng Ngọc, Bùi Đặng Phương Chi, Đỗ Văn Mãi. Tình hình sử dụng thuốc ức chế bơm proton tại Bệnh viện Quân y 120 tỉnh Tiền Giang. Tạp chí Y học Cộng đồng. 2021. 62(1), 5962. DOI: 10.52163/yhcđ.v62i1.18.
4. McCluskey P, et al. The use of proton pump inhibitors in patients aged 65 years and above in an academic tertiary referral hospital. Irish Medical Journal. 2025. 118(4), P61.
5. Jeridi D, et al. The Safety of Long-Term Proton Pump Inhibitor Use on Cardiovascular Health: A Meta-Analysis. Journal of Clinical Medicine. 2022. 11(14), 4096. DOI: 10.3390/jcm11144096.
6. Hu Y, et al. Inappropriate Use of Proton Pump Inhibitors Increases Cardiovascular Events in Patients with Coronary Heart Disease. International Journal of General Medicine. 2022. 15, 8685-8691. DOI: 10.2147/IJGM.S386124.
7. Nguyễn Hữu Trúc và cộng sự. Nghiên cứu tính an toàn và phù hợp trong sử dụng PPI ở bệnh nhân ngoại trú tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2023. (62), 223-230, DOI: 10.58490/ctump.2023.62.28.
8. Trần Viết An, Nguyễn Duy Khương. Phác đồ Tim mạch – Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. Nhà xuất bản Y học. 2023.
9. Medscape. Drug Interactions Checker - Medscape Drug Reference Database. 2026. https://reference.medscape.com/drug-interactionchecker.
10. Nguyễn Thế Anh, Tô Hoàng Dương. Phân tích tình hình sử dụng thuốc ức chế bơm proton trong dự phòng loét đường tiêu hóa ở bệnh nhân hồi sức. Tạp chí Y học Việt Nam. 2022. 517(2), 69-73. DOI: 10.51298/vmj.v517i2.3245.
11. Trần Thị Kim Thuẩn, Nguyễn Thị Linh Tuyền, Trần Thị Tuyết Phụng. Nghiên cứu tình hình kê đơn thuốc ức chế bơm proton trong điều trị ngoại trú tại Trung tâm Y tế huyện Chợ Gạo năm 2020. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2021. (41), 22-28.
12. Thái Thị Thanh Trúc, Trần Yên Hảo. Đặc điểm sử dụng thuốc và tương tác thuốc trong điều trị bệnh nhân nhập viện do suy tim EF giảm. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2025. (87), 163-170, DOI: 10.58490/ctump.2025.87.12.
13. NHS Specialist Pharmacy Service. Interaction between citalopram/escitalopram and omeprazole/esomeprazole. Prescribing Tip Number 416. 2023. https://www.sps.nhs.uk/articles/interaction-between-citalopram-escitalopram-andomeprazole-esomeprazole/.
14. Assimon MM, Pun PH, Al-Khatib SM, et al. Proton pump inhibitors may enhance the risk of citalopram- and escitalopram-associated sudden cardiac death among patients receiving hemodialysis. Pharmacoepidemiol Drug Saf. 2022. 31(6), 670-679. DOI: 10.1002/pds.5428.