HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ CỦA PHÁC ĐỒ PHỐI HỢP XOA BÓP BẤM HUYỆT, ĐIỆN CHÂM, CHIẾU HỒNG NGOẠI VÀ VIÊN ĐỘC HOẠT KÝ SINH Ở BỆNH NHÂN ĐAU THẮT LƯNG DO THOÁI HÓA CỘT SỐNG

Phạm Thị Mỹ Hạnh1, Tôn Chi Nhân1, Trần Đăng Đức2,3, Nguyễn Ngọc Chi Lan1, , Lê Ngọc Tính1, Huỳnh Thị Minh Hiền4
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ
2 Bệnh viện Quân y 103
3 Học viện Quân y
4 Bệnh viện Quân y 120

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

  Đặt vấn đề: Đau thắt lưng do thoái hóa cột sống là tình trạng gặp nhiều ở người lớn tuổi, thường kéo dài và làm giảm khả năng vận động cũng như sinh hoạt hằng ngày. Trong điều trị Y học cổ truyền, việc phối hợp các phương pháp không dùng thuốc với bài thuốc được kỳ vọng mang lại hiệu quả giảm đau và phục hồi chức năng tốt hơn. Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá hiệu quả điều trị đau thắt lưng do thoái hóa cột sống bằng phương pháp xoa bóp bấm huyệt kết hợp điện châm, chiếu đèn hồng ngoại và viên Độc hoạt ký sinh tại Bệnh viện Y học cổ truyền Tiền Giang. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu can thiệp lâm sàng không nhóm chứng, theo dõi trước - sau trên 39 bệnh nhân được chẩn đoán thoái hóa cột sống thắt lưng, đánh giá ở các thời điểm trước điều trị, sau 7 ngày và sau 14 ngày. Kết quả: Tuổi trung bình: 66,0 ± 10,5; nữ chiếm 89,7%. Điểm VAS giảm từ 7,56 ± 1,07 xuống 1,03 ± 1,48; tại ngày thứ 14 có 66,7% không đau (p < 0,001). Chỉ số ODI cải thiện rõ từ 78,33 ± 5,62 xuống 42,54 ± 9,21 và 28,64 ± 10,13 tương ứng ngày 7 và ngày 14 (p < 0,001). Chỉ số Schober: giảm từ 94,9% hạn chế nặng ở ngày 0 chuyển sang 74,4% không hạn chế ở ngày 14 (p < 0,001). Biên độ vận động cột sống sau 14 ngày điều trị tăng có ý nghĩa ở tất cả động tác (p < 0,001). Kết luận: Phác đồ phối hợp xoa bóp bấm huyệt, điện châm, chiếu đèn hồng ngoại và viên Độc hoạt ký sinh giúp giảm đau, cải thiện chức năng và tăng tầm vận động cột sống thắt lưng rõ rệt sau 14 ngày điều trị. 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. GBD 2021 Low Back Pain Collaborators. Global, regional, and national burden of low back pain, 1990-2020, its attributable risk factors, and projections to 2050: a systematic analysis of the Global Burden of Disease Study 2021. Lancet Rheumatol. 2023. 5(6), e316-e329. doi: 10.1016/S2665-9913(23)00098-X.
2. Lê Minh Hoàng và Tạ Thanh Tịnh. Giáo trình bệnh học và điều trị bệnh thần kinh – cơ xương khớp. Nhà xuất bản Y học. Thành phố Hồ Chí Minh. 2024. 169-185.
3. Iwata S, Hashizume H, Yoshimura N, Oka H, Iwahashi H, et al. Osteoporosis, spinal degenerative disorders, and their association with low back pain, activities of daily living, and physical performance in a general population. Sci Rep. 2024. 14, 15860. doi:10.1038/s41598024-64706-0
4. Cao Pha Nha, Phan Anh Tuấn, Nguyễn Trí. Đánh giá hiệu quả điều trị thoái hóa cột sống thắt lưng thể phong hàn thấp kết hợp can thận âm hư bằng bài thuốc Độc hoạt ký sinh thang, siêu âm trị liệu, điện châm và cứu ngải. Tạp Chí Y Dược học Cần Thơ. 2025. 88, 225-231. doi: 10.58490/ctump.2025i88.3527.
5. Hsieh D, Chen YC, Chang HC, Wei CC, Lee TH. Efficacy of Electroacupuncture Compared to Standard and Manual Needling Therapy for Nonspecific Low Back Pain: A Systematic Review and Meta-Analysis. Cureus. 2024. 16(10), e72577. doi:10.7759/cureus.72577.
6. Freiwald J, Magni A, Fanlo-Mazas P, Paulino E, Sequeira de Medeiros L, et al. A Role for Superficial Heat Therapy in the Management of Non-Specific, Mild-to-Moderate Low Back Pain in Current Clinical Practice: A Narrative Review. Life (Basel). 2021. 11(8), 780. doi: 10.3390/life11080780.
7. Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại. Nhà xuất bản Y học. Hà Nội. 2020. 07-14.
8. Cao Hồng Duyên và Nguyễn Thanh Hà Tuấn. Đánh giá hiệu quả điều trị của phương pháp điện châm kết hợp xoa bóp bấm huyệt trên bệnh nhân đau thắt lưng do thoái hóa cột sống. Tạp Chí Y học Việt Nam. 2025. 546(2), 292-296. doi: https://doi.org/10.51298/vmj.v546i2.12654
9. Hoàng Thị Vân, Nguyễn Vĩnh Ngọc, Trần Thị Tô Châu, Lương Duy Thịnh, Lương Thị Thùy Linh và cộng sự. Đánh giá đau do nguyên nhân thần kinh bằng thang điểm DN4 ở bệnh nhân thoái hóa cột sống thắt lưng. Tạp Chí Y học Việt Nam. 2025. 553(2), 333-337. doi: https://doi.org/10.51298/vmj.v553i2.15420.
10. Nguyễn Duy Phúc và Tôn Chi Nhân. Đánh giá kết quả điều trị đau thắt lưng do thoái hóa cột sống bằng bài thuốc độc hoạt ký sinh thang kết hợp điện châm và siêu âm trị liệu tại Bệnh viện Y học cổ truyền thành phố cần Thơ và Bệnh viện Y dược cổ truyền tỉnh Kiên Giang. Tạp Chí Y học Việt Nam. 2022. 519(2), 154-158. doi: https://doi.org/10.51298/vmj.v519i2.3636.
11. Phạm Minh Hoàng và Nguyễn Hải Đức. Kết quả phục hồi chức năng vận động ở bệnh nhân đau cột sống thắt lưng do thoái hóa cột sống điều trị tại Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp năm 2022-2023. Tạp Chí Y học Việt Nam. 2025. 549(3), 362-366. https://doi.org/10.51298/vmj.v549i3.14014
12. Tô Văn Dứt, Lê Thị Ngoan, Lê Tuyết Hà, Dương Diễm Ái. Đánh giá hiệu quả điều trị đau thắt lưng do thoái hoá cột sống bằng bài thuốc Độc hoạt ký sinh thang, kết hợp điện châm và tập dưỡng sinh. Tạp Chí Y học Việt Nam. 2022. 518(1), 166-170. doi:10.51298/vmj.v518i1.3344.