NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM VÀ SỰ KHÁC BIỆT GIỮA CÁC NHÓM CHỨC NĂNG NHẬN THỨC Ở NGƯỜI CAO TUỔI: PHÂN TÍCH THỨ CẤP TRÊN DỮ LIỆU LỚN CỦA HÀN QUỐC

Trần Quang Sơn1, Trần Nguyễn Anh Duy1, Trương Hữu Hạnh1, Nguyễn Lê Hoan1, Nguyễn Thành Tấn1, Nguyễn Tư Thái Bảo1,
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ là những vấn đề sức khỏe cộng đồng ngày càng gia tăng ở người cao tuổi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống và gánh nặng chăm sóc y tế. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả và so sánh một số điểm khác biệt giữa các nhóm suy giảm nhận thức ở người cao tuổi. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang trên 10.041 người cao tuổi từ lần khảo sát đầu tiên của bộ dữ liệu Korean Longitudinal Study of Aging. Chức năng nhận thức được đánh giá bằng thang điểm K-MMSE và phân thành ba nhóm: bình thường (≥24), suy giảm nhận thức (19–23) và sa sút trí tuệ (≤18). Kết quả: Tuổi trung bình của mẫu nghiên cứu là 61,57 ± 11,00 năm, nữ chiếm 56,4%. BMI trung bình 23,23 ± 3,45 kg/m² và điểm KMMSE trung bình 25,42 ± 5,34. Tỷ lệ chức năng nhận thức bình thường là 75,4% (n = 7.568), suy giảm nhận thức 15,6% (n = 1.562) và sa sút trí tuệ 9,0% (n = 911). So với nhóm bình thường, các nhóm suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ có tuổi cao hơn (58,64 ± 9,64 so với 67,92 ± 9,52 và 75,04 ± 9,28; p < 0,001), BMI thấp hơn (23,40 ± 3,52 so với 22,97 ± 3,23 và 22,26 ± 3,12; p < 0,001) và sức nắm bàn tay yếu hơn rõ rệt (27,06 ± 8,33 kg so với 20,78 ± 7,13 kg và 16,13 ± 6,11 kg; p < 0,001). Tỷ lệ suy giảm ADL lần lượt là 1,2%, 6,3% và 22,8%, trong khi suy giảm IADL là 8,5%, 19,5% và 46,8% ở ba nhóm chức năng nhận thức (p < 0,001). Kết luận: Suy giảm nhận thức liên quan chặt chẽ đến lão hóa, tình trạng suy giảm thể lực và đa bệnh lý. Các yếu tố này cần được tích hợp vào các chương trình sàng lọc và quản lý sức khỏe người cao tuổi. 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. W. Liu, W. Deng, X. Gong, J. Ou, S. Yu, and S. Chen. Global burden of Alzheimer’s disease and other dementias in adults aged 65 years and over, and health inequality related to SDI, 1990–2021: analysis of data from GBD 2021. BMC Public Health. 2025. 25(1), 1256. doi: 10.1186/s12889-025-22378-z.
2. H. Narayan Shetty and G. Hari. Risk factors and predictors of cognitive impairment in older adults: A retrospective cross-sectional study. Archives of Gerontology and Geriatrics Plus. 2025. 2(2), 100154. doi: https://doi.org/10.1016/j.aggp.2025.100154.
3. E. Nichols et al. Estimation of the global prevalence of dementia in 2019 and forecasted prevalence in 2050: an analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. The Lancet Public Health. 2022. 7(2), e105-e125. doi: 10.1016/S2468-2667(21)00249-8.
4. N. H. T. L. Đặng Cao Khoa, Đoàn Vương Diễm Khánh, Võ Nữ Hồng Đức, Nguyễn Thị Hồng Nhi, et al. Sa sút trí tuệ và các yếu tố liên quan ở người cao tuổi tại huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế năm 2020. Tạp chí khoa học Đại học Huế: Khoa học xã hội và nhân văn. 2023. 132 (6D). DOI: 10.26459/hueunijssh.v132i6D.6774.
5. N. T. B. Nguyễn Thanh Bình, Nguyễn Thị Thanh Bình, Lê Thị Ngọc, Nguyễn Ngọc Ánh, et al. Đặc điểm nhận thức của người cao tuổi tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024. 539(03), 279-283. DOI: 10.51298/vmj.v539i3.10123.
6. N. Simo-Tabue et al., Factors Associated with Cognitive Impairment among Adults of 55 Years and Older in Cameroon. Dementia and Geriatric Cognitive Disorders Extra. 2025. 15(1), 3036. DOI: 10.1159/000542305.
7. L. E. Stirland et al. Multimorbidity in dementia: Current perspectives and future challenges. Alzheimer's & Dementia. 2025. 21(8), e70546. DOI: 10.1002/alz.70546.
8. J. Luo, I. J. Rasmussen, B. G. Nordestgaard, A. Tybjærg-Hansen, J. Q. Thomassen, and e. al., Cardiovascular diseases and risk of dementia in the general population. European Journal of Preventive Cardiology. 2025. DOI: 10.1093/eurjpc/zwaf129.
9. R. Guo et al. Osteoarthritis, osteoarthritis treatment and risk of incident dementia: a prospective cohort study based on UK Biobank. Age and Ageing. 2024. 53(8). doi: 10.1093/ageing/afae167.
10. M. A. Rabie, H. Madry, M. Cucchiarini, and N. S. El-Sayed. The brain-joint axis: links between osteoarthritis and neurodegenerative disorders in aging. Journal of Advanced Research. 2025. DOI: 10.1016/j.jare.2025.10.023.
11. Y. Guo et al. Physical function is associated with cognitive status, brain amyloid-beta deposition, and blood biomarkers in Chinese Han population. CNS Neuroscience & Therapeutics. 2024. 30(8). DOI: 10.1111/cns.14921.