Tổn thương vi mạch thận do đái tháo đường là biến chứng mạn tính quan trọng, làm tăng nguy cơ tiến triển bệnh thận mạn và biến cố tim mạch. Albumin niệu giữ vai trò trung tâm trong bệnh thận đái tháo đường vì vừa là dấu ấn sớm của tổn thương vi mạch thận, vừa biểu hiện mức độ nặng theo một phổ liên tục dưới tác động đồng thời của rối loạn chuyển hóa và biến đổi huyết động. Phân loại albumin niệu dựa trên tỉ số albumin/creatinin niệu (uACR) giúp đánh giá mức độ tổn thương và phân tầng nguy cơ, tuy nhiên cần lưu ý tính biến thiên sinh học và nên xác nhận lặp lại trước khi kết luận. Cần nhấn mạnh sự tồn tại của kiểu hình bệnh thận đái tháo đường không albumin niệu, do đó đánh giá phối hợp uACR và độ lọc cầu thận (eGFR) là cần thiết trong thực hành. Các yếu tố liên quan đến albumin niệu và tổn thương vi mạch thận bao gồm thời gian mắc bệnh, kiểm soát đường huyết và dao động HbA1c, cùng các yếu tố đồng mắc và đặc điểm nền như thừa cân/béo phì, hút thuốc lá, rối loạn lipid máu, tăng huyết áp, tuổi cao và giới nam; ngoài ra, các hướng tiếp cận mới gợi ý vai trò điều biến của hệ vi sinh đường ruột, gan nhiễm mỡ không do rượu, cơ chế điều hòa biểu hiện gen và nền tảng di truyền. Nếu không được can thiệp phù hợp, albumin niệu có xu hướng tiến triển với mức độ khác nhau, phản ánh tổn thương thận tiến triển và là một đích điều trị quan trọng. Về điều trị, ức chế hệ renin–angiotensin vẫn là nền tảng đặc biệt ở người bệnh tăng huyết áp kèm albumin niệu, đồng thời các liệu pháp mới như ức chế SGLT2 và đối kháng thụ thể mineralocorticoid không steroid (finerenone) đã củng cố chiến lược bảo vệ thận đa cơ chế nhằm giảm albumin niệu và làm chậm tiến triển bệnh thận đái tháo đường.