THỰC TRẠNG SỬ DỤNG KHÁNG SINH TRONG ĐIỀU TRỊ VIÊM PHỔI CỘNG ĐỒNG Ở TRẺ TỪ 2 THÁNG ĐẾN 5 TUỔI TẠI MỘT BỆNH VIỆN TỈNH KIÊN GIANG NĂM 2024-2025

Nguyễn Thị Mỹ Huyền1, , Nguyễn Ngọc Phương Anh1, Nguyễn Trương Cẩm Ly1, Phan Châu Ngọc Thư1, Đỗ Phước Thiện1, Phạm Thành Suôl1
1 Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Viêm phổi cộng đồng là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu ở trẻ dưới 5 tuổi và là gánh nặng đáng kể cho hệ thống y tế. Kháng sinh đóng vai trò chính trong điều trị, tuy nhiên tình trạng sử dụng kháng sinh chưa hợp lý vẫn còn tồn tại, nhất là việc sử dụng kháng sinh cho đối tượng là trẻ em càng cần thận trọng giám sát và theo dõi chặt chẽ. Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát tình hình sử dụng kháng sinh điều trị viêm phổi cộng đồng, khảo sát tỷ lệ sử dụng kháng sinh chưa hợp lý và xác định một số yếu tố liên quan đến việc sử dụng chưa hợp lý. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 140 hồ sơ bệnh án của trẻ từ 2 tháng tuổi đến 5 tuổi mắc viêm phổi cộng đồng điều trị nội trú tại Khoa Nội tổng hợp của một bệnh viện tỉnh Kiên Giang trong 6 tháng đầu năm 2024. Kết quả: Trẻ dưới 12 tháng tuổi chiếm tỉ lệ cao nhất (60,0%). Đơn trị liệu kháng sinh được sử dụng phổ biến (90,71%), chủ yếu là ceftriaxon (89,29%). Đường tiêm chiếm ưu thế (99,29%). Tỉ lệ kê đơn hợp lý chung đạt 55%. Một số yếu tố như giới tính, nhóm tuổi bệnh nhi và phối hợp kháng sinh có liên quan đến việc kê đơn chưa hợp lý. Kết luận: Việc sử dụng kháng sinh điều trị viêm phổi cộng đồng ở trẻ em vẫn còn tồn tại hạn chế. Cần tuân thủ các hướng dẫn kê đơn của Bộ Y tế và phác đồ điều trị của bệnh viện cũng như tăng cường giám sát việc sử dụng kháng sinh. 

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. World Health Organization (WHO). Pneumonia in children. 2022. https://www.who.int/newsroom/fact-sheets/detail/pneumonia.
2. Nguyen P.T., Tran H.T., Truong H.T., Nguyen V.T., Graham S.M., et al. Paediatric use of antibiotics in children with community acquired pneumonia: a survey from Da Nang, Vietnam. Journal of Paediatrics and Child Health. 2019. 55(11), 1329-1334. DOI: https://doi.org/10.1111/jpc.14413.
3. Nguyễn Thị Trúc Linh, Nguyễn Thị Linh Tuyền, Nguyễn Thanh Huy. Thực trạng sử dụng thuốc kháng sinh trong điều trị viêm phổi cộng đồng ở trẻ em dưới 5 tuổi tại Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ năm 2019-2020. Tạp Chí Y Dược học Cần Thơ. 2021. 37, 41-47.
4. Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Kiên Giang. Phác đồ điều trị viêm phổi cộng đồng mắc phải ở trẻ. Kiên Giang. 2021.
5. Bộ Y Tế. Hướng dẫn sử dụng kháng sinh - ban hành kèm theo Quyết định số 708/QĐ-BYT 02/03/2015, Hà Nội. 2015.
6. Bộ Y tế. Dược thư quốc gia Việt Nam, NXB Y học Hà Nội. 2022.
7. Nasrin S., Tariqujjaman M., Sultana M., Zaman R.A., Ali S., et al. Factors associated with community acquired severe pneumonia among under five children in Dhaka, Bangladesh: A case control analysis. PLoS One. 2022. 17(3), e0265871. DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0265871.
8. Nguyễn Trần Kim Ngọc, Nguyễn Lan Thùy Ty. Tình hình sử dụng kháng sinh kinh nghiệm trong điều trị viêm phổi cộng đồng ở trẻ em từ 2 tháng đến 5 tuổi tại Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ 2023. Tạp Chí Y Dược học Cần Thơ. 2023. 75, 158-165. DOI: https://doi.org/10.58490/ctump.2024i75.2810.
9. Nguyễn Thành Hải, Đặng Nguyệt Hà, Lý Công Thành, Nguyễn Thị Việt Anh, Nguyễn Văn Hùng và cộng sự. Thực trạng sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi mắc phải tại cộng đồng ở trẻ em từ 2 tháng đến 5 tuổi tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An năm 2022. Journal of 108 - Clinical Medicine and Pharmacy. 2023. 18(dbv). DOI: https://doi.org/10.52389/ydls.v18idbv.1981.
10. Pacifici G.M., Marchini G. Clinical Pharmacology of amikacin in infants and children. Clin Med Invest. 2020. 5. 1-14. DOI: https://doi.org/10.15761/CMI.1000199.
11. Nguyễn Đặng Bảo Trân, Nguyễn Mai Hoa, Nguyễn Hoàng Anh, Phan Tấn Quang, Nguyễn Đình Hùng. Nghiên cứu tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi cộng đồng cho trẻ em từ 2 tháng đến 5 tuổi tại khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2024. 74, 195-202. DOI: https://doi.org/10.58490/ctump.2024i74.2480.
12. Đặng Thị Kiều Sa, Nguyễn Thị Thịnh, Mai Huỳnh Như. Nghiên cứu tính hợp lý trong sử dụng kháng sinh nhóm Cephalosporin điều trị viêm phổi ở trẻ em tại khoa Nhi Trung tâm y tế thị xã Giá Rai năm 2021. Tạp Chí Y học Việt Nam. 2022. 519(2), 237-241. DOI: https://doi.org/10.51298/vmj.v519i2.3658.
13. Bui T.X., Pham V.D., Nguyen T.N. Antibiotic Use among Vietnamese Children Hospitalized with Pneumonia. VNU Journal of Science: Medical and Pharmaceutical Sciences. 2025. DOI: https://doi.org/10.25073/2588-1132/vnumps.4753.
14. Mannion J.C., Bloch R., Popovich N.G. Cephalosporin-aminoglycoside synergistic nephrotoxicity: fact or fiction?. Drug intelligence & clinical pharmacy. 1981. 15(4), 248-256. DOI: https://doi.org/10.1177/106002808101500401.