NGHIÊN CỨU BIẾN ĐỔI GIẢI PHẪU VÒNG ĐỘNG MẠCH NÃO TRÊN HÌNH ẢNH CHỤP CỘNG HƯỞNG TỪ 3 TESLA TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TRUNG ƯƠNG CẦN THƠ NĂM 2023-2025
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Vòng động mạch não đóng vai trò quan trọng trong tưới máu não giúp kết nối tuần hoàn trước và sau. Các biến thể giải phẫu trong vòng động mạch não có thể ảnh hưởng đến nguy cơ đột quỵ, thiếu máu não và các bệnh lý thần kinh. Ở Việt Nam, nghiên cứu về biến thể của vòng động mạch não chủ yếu dựa trên chụp cắt lớp vi tính mạch máu, trong khi sử dụng cộng hưởng từ mạch máu đặc biệt là CHT 3 Tesla còn hạn chế. Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả bất thường và xác định tỉ lệ các dạng biến đổi giải phẫu vòng Willis trên hình ảnh chụp cộng hưởng từ 3 Tesla tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ năm 2023-2025. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 218 bệnh nhân được chụp cộng hưởng từ mạch máu 3 Tesla có chuỗi xung Time-ofFlight 3D (TOF-3D) tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ. Kết quả: Nghiên cứu ghi nhận tỉ lệ biến thể chung là 90,8%, tỉ lệ đối tượng nghiên cứu nam/nữ=0,6/1. Vòng tuần hoàn trước có biến thể chiếm 45,4%, dạng thiểu sản/bất sản động mạch thông trước chiếm 22,9%. Biến thể vòng tuần hoàn sau chiếm 86,7%, dạng thiểu sản/bất sản động mạch thông sau hai bên chiếm tỉ lệ cao nhất 56,0%. Tỉ lệ biến thể tăng dần theo tuổi: ≤ 20 tuổi (71,4%), 21-40 tuổi (83,3%), 41-60 tuổi (92,5%), >60 tuổi (97,8%) với p=0,007. Kết luận: Có sự đa dạng về biến thể giải phẫu trong vòng động mạch não, với tuổi là yếu tố quan trọng liên quan đến tính hoàn chỉnh của vòng động mạch não.
Từ khóa
Vòng động mạch não, biến thể giải phẫu mạch máu, CHT TOF-3D, CHT 3 Tesla
Chi tiết bài viết
Bài báo này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
2. Charles N., Anthony M., Ernest F.B. et al. Distribution of variations in anatomy of the circle of Willis: results of a cadaveric study of the Malawian population and review of literature. Pan Afr Med J. 2021. 39, 174. DOI: https://doi.org/10.11604/pamj.2021.38.11.27126.
3. Krabbe-Hartkamp M.J, van der Grond J., de Leeuw F.E, et al. Circle of Willis: morphologic variation on three-dimensional time-of-flight MR angiography. Radiology. 1998. 207(1), 103111. DOI: https://doi.org/10.1148/radiology.207.1.9530305.
4. Hoàng Văn Cúc. Góp phần nghiên cứu các động mạch cấp máu cho não người trưởng thành Việt Nam. Đề tài nghiên cứu cấp bộ, Trường Đại học Y Hà Nội. 2000.
5. Hartkamp M.J., van Der Grond J., van Everdingen K.J., et al. Circle of Willis collateral flow investigated by magnetic resonance angiography. Stroke. 1999. 30(12), 2671-2678. DOI: https://doi.org/10.1161/01.str.30.12.2671.
6. Thanh N.A. Nghiên cứu hình thái học vòng đa giác Willis bằng cộng hưởng từ mạch máu (MRA). Thạc sĩ Y học, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. 2007.
7. Kardile P.B, Ughade J.M, Pandit S.V, Ughade M.N. Anatomical variations of circle of Willis - a cadaveric study. Int Surg J. 2017. 4(4), 1249-1258. DOI: https://doi.org/10.18203/23492902.isj20171016.
8. Cieślicki K., Rowiński O., Pręgowska A. A multitude of variations in the configuration of the circle of Willis: An autopsy study. J Anat. 2021. 238(1), 252 262. DOI: https://doi.org/10.1111/joa.13302.
9. Ellis J.A., Nossek E., Kronenburg A., Langer D.J., Ortiz R.A. Surgical and endovascular approaches to anterior communicating artery aneurysms: a systematic review of anatomical, technical, and outcome studies. Neurosurg Focus. 2021. 51(4), E15. DOI: https://doi.org/10.3171/2021.7.FOCUS21335.
10. Kızılgöz V., Kantarcı M., Kahraman Ş. Evaluation of Circle of Willis variants using magnetic resonance angiography. Scientific Reports. 2022. 12(1), 17611. DOI: https://doi.org/10.1038/s41598-022-21833-w.
11. Feng Q., Mao Q., Zhang G., Zhu Y., Han Y. Anatomical variations in the Circle of Willis and the formation and rupture of intracranial aneurysms: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in neurology. 2023.13, 1098950. DOI: https://doi.org/10.3389/fneur.2022.1098950 .
12. Kneyber J., Bokkers R.P.H., Compter A., et al. Completeness of the circle of Willis and risk of ischemic stroke in patients without cerebrovascular disease. Neuroradiology. 2021. 63(3), 401409. DOI: https://doi.org/10.1007/s00234-020-02536-3.