RỤNG TÓC VÀ SỨC KHỎE TÂM THẦN: MỐI LIÊN HỆ HAI CHIỀU VỚI LO ÂU, MẤT NGỦ VÀ CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Bài tổng quan này nghiên cứu ảnh hưởng của rụng tóc lên rối loạn lo âu, rối loạn giấc ngủ, và chất lượng cuộc sống. Các dạng rụng tóc phổ biến như rụng tóc androgen (AGA), rụng tóc từng vùng (AA), và rụng tóc telogen (TE) được xác định là có tác động tiêu cực đến tâm lý và chất lượng cuộc sống. Rụng tóc có thể gây căng thẳng, lo âu, và trong một số trường hợp, có thể dẫn đến trầm cảm. Đặc biệt, những thay đổi về ngoại hình do rụng tóc thường làm giảm sự tự tin về bản thân và gây lo lắng, tự ti, từ đó làm gia tăng sự mặc cảm. Bài báo tổng quan phân tích tác động của rụng tóc đến rối loạn lo âu, rối loạn giấc ngủ và chất lượng cuộc sống (QoL). Tỷ lệ lo âu ở bệnh nhân rụng tóc dao động từ 47% đến 62%, trầm cảm từ 38% đến 56%, và các rối loạn giấc ngủ phổ biến với chỉ số chất lượng giấc ngủ Pittsburgh (PSQI) trung bình từ 5,51 ± 2,93. Các yếu tố nhân khẩu học như giới tính và tuổi tác có mối liên quan rõ nét, trong đó phụ nữ và bệnh nhân mắc alopecia areata (AA) bị ảnh hưởng tâm lý nặng nề hơn. Tác động của rụng tóc đến QoL được đo bằng DLQI (Dermatology Life Quality Index- Chỉ số chất lượng cuộc sống Da liễu) có điểm trung bình từ 4,4 ± 4,3, chủ yếu ảnh hưởng nhẹ đến trung bình. Rụng tóc không chỉ làm giảm sự tự tin mà còn dẫn đến vòng luẩn quẩn giữa căng thẳng, mất ngủ và suy giảm tâm lý. Điều này nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc quản lý toàn diện, bao gồm hỗ trợ tâm lý và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Kiến nghị: Kết hợp đánh giá tâm lý, giấc ngủ và điều trị lâm sàng để nâng cao QoL. Tăng cường nghiên cứu sâu hơn để xác định các yếu tố tương tác và xây dựng phác đồ hỗ trợ toàn diện cho bệnh nhân. áp lực tâm lý và xã hội. Ngoài tác động tâm lý, rụng tóc cũng liên quan đến các vấn đề về giấc ngủ, với nhiều bệnh nhân gặp phải mất ngủ và các rối loạn giấc ngủ khác. Điều này càng làm gia tăng triệu chứng lo âu và trầm cảm, tạo ra một vòng luẩn quẩn giữa rụng tóc và các rối loạn tâm lý. Do đó, việc đánh giá các yếu tố tâm lý và hỗ trợ tinh thần là cần thiết trong quá trình điều trị cho bệnh nhân rụng tóc nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống.
Từ khóa
rụng tóc, rối loạn lo âu, rối loạn giấc ngủ, chất lượng cuộc sống
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Russo PM, Fino E, Mancini C, Mazzetti M, Starace M, et al. HrQoL in hair loss‐affected patients with alopecia areata, androgenetic alopecia and telogen effluvium: the role of personality traits and psychosocial anxiety. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. 2019. 33 (3), 608-611, doi: 10.1111/jdv.15327
3. Nguyễn Văn Thường. Hình ảnh lâm sàng, chẩn đoán và điều trị trong chuyên ngành da liễu. Nhà xuất bản Y học. 2019. 516-522.
4. Chu S. Y., Chen Y. J., Tseng W. C., Lin M. W., Chen T. J., et al. Psychiatric comorbidities in patients with alopecia areata in Taiwan: a case-control study. Br J Dermatol. 2012. 166 (3), 525-531, doi: 10.1111/j.1365-2133.2011.10714.x.
5. Trần Quốc Cường, Huỳnh Văn Bá, Từ Tuyết Tâm. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, chất lượng cuộc sống và kết quả điều trị rụng tóc từng vùng bằng betamethasone tiêm dưới da tại bệnh viện da liễu thành phố Cần Thơ. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2022. (53), 26-33, doi: 10.58490/ctump.2022i53.170.
6. Dai Ying-Xiu, Tai Ying-Hsuan, Chen Chih-Chiang, Chang Yun-Ting, Chen Tzeng-Ji, et al. Bidirectional association between alopecia areata and sleep disorders: a population-based cohort study in Taiwan. Sleep Medicine. 2020. 75, 112-116, doi: 10.1016/j.sleep.2020.06.015.
7. Kashaninasab F, Bandi M, Ghazvini A, Goodarzi A, Moudi S, et al. The Quality of Sleep and Quality of Life in Patients with Alopecia. Journal of Sleep sciences. 2020. doi: 10.18502/jss.v5i2.5609.
8. Le Cleach L, Chassany O, Levy A, Wolkenstein P, Chosidow O. Poor reporting of quality of life outcomes in dermatology randomized controlled clinical trials. Dermatology. 2007. 216 (1), 46-55, doi: 10.1159/000109358.
9. Trần Nguyễn Ngọc. Đánh giá hiệu quả điều trị rối loạn lo âu lan tỏa bằng liệu pháp thư giãnluyện tập. Trường Đại học Y Hà Nội. 2018. 3-21.
10. Spitzer R L, Kroenke K, Williams J BW, Löwe B. A brief measure for assessing generalized anxiety disorder: the GAD-7. Archives of internal medicine. 2006. 166 (10), 1092-1097, doi:
10.1001/archinte.166.10.1092.
11. Xerfan EMS, Andersen ML, Facina AS, Tufik S, Tomimori J. Alopecia areata and sleep quality: is there an interaction? Journal of the European Academy of Dermatology & Venereology. 2019. 33 (11), doi: 10.1111/jdv.15705.
12. Farrahi Moghaddam J, Nakhaee N, Sheibani V, Garrusi B, Amirkafi A. Reliability and validity of the Persian version of the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI-P). Sleep and Breathing. 2012. 16, 79-82, doi: 10.1007/s11325-010-0478-5.
13. Singam V, Patel K R, Lee H H, Rastogi S, Silverberg J I. Association of alopecia areata with hospitalization for mental health disorders in US adults. Journal of the American Academy of Dermatology. 2019. 80 (3), 792-794, doi: 10.1016/j.jaad.2018.07.044.
14. Rajoo Y, Wong J, Cooper G, Raj I S, Castle DJ, et al. The relationship between physical activity levels and symptoms of depression, anxiety and stress in individuals with alopecia Areata. BMC psychology. 2019. 7, 1-7, doi: 10.1186/s40359-019-0324-x.
15. Tas B, Kulacaoglu F, Belli H, Altuntas M. The tendency towards the development of psychosexual disorders in androgenetic alopecia according to the different stages of hair loss: a cross-sectional study. Anais brasileiros de dermatologia. 2018. 93, 185-190, doi: 10.1590/abd1806-4841.20185658.
16. Sellami Rim, Masmoudi J, Ouali U, Mnif L, Amouri M, et al. The relationship between alopecia areata and alexithymia, anxiety and depression: a case-control study. Indian journal of dermatology. 2014. 59 (4), 421, doi: 10.4103/0019-5154.135525.
17. Baghestani S, Zare S, Seddigh S H. Severity of depression and anxiety in patients with alopecia areata in Bandar Abbas, Iran. Dermatology reports. 2015. 7 (3), 6063, doi: 10.4081/dr.2015.6063.
18. Anderson P, Piercy J, Austin J, Marwaha S, Hanson K A, et al. Alopecia Areata Treatment Patterns and Satisfaction: Results of a Real-World Cross-Sectional Survey in Europe. Dermatology and Therapy. 2024. 14 (12), 3243-3258, doi: 10.1007/s13555-024-01280-3.
19. Karambetsos C, Kouskoukis C, Giannakopoulos G, Agapidaki E, Mihas C, et al. A comparison of mental health problems among children with alopecia areata or atopic dermatitis and their parents. 2013.
20. Titeca G, Goudetsidis L, Francq B, Sampogna F, Gieler U, et al. ‘The psychosocial burden of alopecia areata and androgenetica’: a cross‐sectional multicentre study among dermatological out‐patients in 13 European countries. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. 2020. 34 (2), 406-411, doi: 10.1111/jdv.15927.
21. Camacho FM, García‐Hernández MJ. Psychological features of androgenetic alopecia 1. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. 2002. 16 (5), 476-480, doi: 10.1046/j.1468-3083.2002.00475.x.
22. Kivanç‐Altunay İ, Savaş C, Gökdemir G, Köşlü A, Ayaydin E B. The presence of trichodynia in patients with telogen effluvium and androgenetic alopecia. International journal of dermatology. 2003. 42 (9), 691-693, doi: 10.1046/j.1365-4362.2003.01847.x.
23. Radoš S N, Tadinac M, Herman R. Anxiety during pregnancy and postpartum: course, predictors and comorbidity with postpartum depression. Acta Clinica Croatica. 2018. 57 (1), 39, doi: 10.20471/acc.2018.57.01.05.
24. Okhovat J P, Marks D H, Manatis-Lornell A, Hagigeorges D, Locascio J J, et al. Association between alopecia areata, anxiety, and depression: a systematic review and meta-analysis. Journal of the American Academy of Dermatology. 2023. 88 (5), 1040-1050, doi:
10.1016/j.jaad.2019.05.086.
25. Breslau N., Roth T., Rosenthal L., Andreski P. Sleep disturbance and psychiatric disorders: a longitudinal epidemiological study of young adults. Biol Psychiatry. 1996. 39 (6), 411-418, doi: 10.1016/0006-3223(95)00188-3.
26. Mellman Thomas A. Sleep and Anxiety Disorders. Psychiatric Clinics. 2006. 29 (4), 10471058, doi: 10.1016/j.psc.2006.08.005.
27. Okun M L, Lac A. Postpartum insomnia and poor sleep quality are longitudinally predictive of postpartum mood symptoms. Biopsychosocial Science and Medicine. 2023. 85 (8), 736-743, 10.1097/PSY.0000000000001234.
28. Liamsombut Somprasong, Pomsoong Cherrin, Kositkuljorn Chaninan, Leerunyakul Kanchana, Tantrakul Visasiri, et al. Sleep quality in men with androgenetic alopecia. Sleep and Breathing. 2023. 27 (1), 371-378, doi: 10.1007/s11325-022-02618-x.
29. Rehan S T, Khan Z, Mansoor H, Shuja S H, Hasan M M. Two-way association between alopecia areata and sleep disorders: A systematic review of observational studies. Annals of Medicine and Surgery. 2022. 84, 104820, doi: 10.1016/j.amsu.2022.104820.
30. Seo Hyun-Min, Kim Tae Lim, Kim Joung Soo. The risk of alopecia areata and other related autoimmune diseases in patients with sleep disorders: a Korean population–based retrospective cohort study. Sleep. 2018. 41 (9), zsy111, doi: 10.1093/sleep/zsy111.
31. Rivetti N, Barruscotti S. Management of telogen effluvium during the COVID‐19 emergency: psychological implications. Dermatologic therapy. 2020. 33 (4), e13648, 10.1111/dth.13648.
32. Williamson Daniel, Gonzalez Marc, Finlay Andrew Yule. The effect of hair loss on quality of life. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. 2001. 15 (2), 137139, doi: 10.1046/j.1468-3083.2001.00229.x.
33. Rushton D. H. Nutritional factors and hair loss. Clinical and Experimental Dermatology. 2002. 27 (5), 396-404, doi: 10.1046/j.1365-2230.2002.01076.x.